I SA/Bd 987/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2004r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trójką dzieci w wieku 15, 17 i 19 lat. Pomiędzy małżonkami panuje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący podał, że nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych. Wskazał, że autocysterna marki Mercedes Benz rok prod. 1987 została zabezpieczona przez [...] Urząd Skarbowy w B.. Również inne składniki majątku przedsiębiorstwa zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. W zakresie dochodów skarżący wskazał, że osiąga dochód z działalności gospodarczej w wysokości około 2.600 zł, natomiast małżonka poniosła stratę z działalności gospodarczej. Odnośnie kosztów utrzymania wnioskodawca podał, że koszty związane z wyżywieniem, ubraniem, obowiązkiem szkolnym dzieci wynoszą około 1.200 zł miesięcznie, koszty opłacanych rachunków m. in. za prąd, ogrzewanie, wodę wynoszą około 1.000 zł, natomiast na koszty leczenia córki strona przeznacza miesięcznie około 150 zł. Ponadto skarżący spłaca kredyt w wysokości 400.000 zł zaciągnięty na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2012r. referendarz sądowy wezwał stronę do nadesłania dokumentów obrazujących jej sytuację finansową. W odpowiedzi strona oświadczyła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej wskazując, że Sąd Rejonowy w B. uznał ją za osobę niewypłacalną. Zablokowanie kont bankowych doprowadziło do bankructwa firmy skarżącego. Strona podała, że obecnie pracuje jako kierowca i z tego tytułu osiąga dochód w kwocie 1200 zł miesięcznie. Oświadczył, że obecnie wraz z rodziną zamieszkuje w domu szwagierki. Podał również, że żona prowadzi działalność gospodarczą (gabinet kosmetyczny), która przynosi niewielkie przychody. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2013r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W dniu 08 stycznia 2013r. skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu podał, że w chwili obecnej utracił płynność finansową, a co za tym idzie, skoro jego dochody nie pozwalają na pokrycie bieżących wydatków, to tym bardziej nie jest on w stanie uiścić kosztów sądowych. Podkreślił, że na początku funkcjonowania przedsiębiorstwa wykazywał dochód w wysokości 2.600 zł. Były to środki niewystarczające do utrzymania rodziny, a tym bardziej płynności finansowej prowadzonej działalności gospodarczej. Od momentu złożenia odwołania sytuacja się pogorszyła. Działalność gospodarcza nie przynosiła żadnych dochodów, a jedynie generowała straty. Utrata płynności finansowej uniemożliwiła również regulowanie bieżących zobowiązań, co w konsekwencji skutkowało wydawaniem nakazów zapłaty oraz wszczęciem postępowań egzekucyjnych. Zablokowanie rachunków bankowych doprowadziło do zamknięcia firmy skarżącego. Wynagrodzenie z tytułu wykonywania pracy kierowcy w wysokości 1.200 zł, w ocenie skarżącego, nie stanowi środków wystarczających na utrzymanie rodziny, a tym bardziej nie daje możliwości uiszczenia opłaty sądowej w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Sprzeciw wnoszony samodzielnie przez stronę nie wymaga co do zasady uzasadnienia. Stosownie natomiast do art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych regulacji wynika, że po wniesieniu sprzeciwu wniosek strony o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu, niejako na nowo, choć nie ma potrzeby ponawiania przez stronę czynności złożenia kolejnego formularza, o jakim stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., lub kolejnych oświadczeń w trybie art. 255 p.p.s.a. Dotychczas złożone w tym trybie oświadczenia i załączone do nich dokumenty stanowią bowiem nadal materiał dowodowy, w oparciu o który sąd rozpoznaje wniosek. Trzeba podkreślić, że zasadą postępowania sądowego przed sądem administracyjnym jest odpłatność (por. art. 199 p.p.s.a.). Prawo pomocy w jakimkolwiek zakresie jest od tej zasady wyjątkiem. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trójką dzieci w wieku 15, 17 i 19 lat. Pomiędzy małżonkami panuje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący podał, że nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych. Wskazał, że autocysterna marki Mercedes Benz rok prod. 1987 została zabezpieczona przez [...] Urząd Skarbowy w B. Również inne składniki majątku przedsiębiorstwa zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. W zakresie dochodów skarżący oświadczył, że osiąga dochód z działalności gospodarczej w wysokości około 2.600 zł, natomiast małżonka poniosła stratę z działalności gospodarczej. Odnośnie kosztów utrzymania wnioskodawca podał, że koszty związane z wyżywieniem, ubraniem, obowiązkiem szkolnym dzieci wynoszą około 1.200 zł miesięcznie, koszty opłacanych rachunków m. in. za prąd, ogrzewanie, wodę wynoszą około 1.000 zł, natomiast na koszty leczenia córki strona przeznacza miesięcznie około 150 zł. Ponadto skarżący spłaca kredyt w wysokości 400.000 zł zaciągnięty na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że skarżący nie wykonał i nie przedstawił przyczyny zaniechania w tym zakresie, wezwania referendarza z dnia 12 grudnia 2012r., co do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną. W piśmie (bez daty) nadanym w placówce pocztowej w dniu 27 grudnia 2012r. strona oświadczyła jedynie, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej wskazując, że Sąd Rejonowy w B. uznał ją za osobę niewypłacalną. Zablokowanie kont bankowych doprowadziło do bankructwa firmy skarżącego. Strona podała, że obecnie pracuje jako kierowca i z tego tytułu osiąga dochód w kwocie 1200 zł miesięcznie. Oświadczyła, że obecnie wraz z rodziną zamieszkuje w domu szwagierki. Skarżący podał również, że żona prowadzi działalność gospodarczą (gabinet kosmetyczny), która przynosi niewielkie przychody. Wobec powyższego, a także z uwagi na nieprzedstawienie w sprzeciwie żadnych dodatkowych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej rodziny skarżącego stwierdzić należy, że jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem dane przedstawione przez wnioskodawcę uniemożliwiają pełną ocenę jego sytuacji majątkowej. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I Fz 71/09, opubl. Lex 564253, z 23 lipca 2009 r., II Fz 260/09 opubl. Lex 552702, z 28 lipca 2009 r., I Oz 744/09 opubl. Lex 552404). Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów Sąd nie znalazł podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.