I SA/Bd 99/13
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-02-14
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która wykazuje niski dochód z emerytury, ponosi dodatkowe koszty związane z leczeniem i utrzymaniem mieszkania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Strona spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, ponieważ jej niski dochód z emerytury, wysokie koszty leczenia i utrzymania mieszkania wskazują na niemożność poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie osobom w trudnej sytuacji materialnej dochodzenia swoich praw przed sądem.Stan faktyczny
Strona K. O. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia odsetek od należności z tytułu składek. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała niski dochód z emerytury, wysokie koszty leczenia i utrzymania mieszkania, a także przedłożyła dokumentację medyczną potwierdzającą jej chorobę.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego
Wraz ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek strona wniosła o
o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu świadczenia emerytalnego po potrąceniu wynosi [...]zł. Skarżąca oświadczyła, że bardzo ciężko choruje, co wiążę się z dodatkowymi wydatkami na lekarstwa - około [...] zł miesięcznie. Na poparcie przedłożyła historię choroby. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania strona określiła na kwotę [...]zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z informacji zawartych
na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika (niski dochód), że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jak wynika bowiem z informacji zawartych na urzędowym formularzu skarżąca utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego które po potrąceniu wynosi [...] zł. Nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Jak wynika z załączonej dokumentacji medycznej wnioskodawczyni ciężko choruje, co bez wątpienia wiąże się z ponoszeniem dodatkowych kosztów. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262,
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło