I SA/Bd 992/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-01-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, będąca zakładem pracy chronionej i posiadająca znaczący kapitał zakładowy, środki trwałe, zysk oraz dodatnie salda na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo przejściowych kłopotów finansowych, jeśli argumentuje to bezpodstawnym określeniem zobowiązania podatkowego przez organy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo powołania się na przejściowe kłopoty finansowe, spółka posiadała znaczący kapitał zakładowy, środki trwałe, zysk oraz wysokie salda na rachunkach bankowych, które pozwalały na pokrycie kosztów sądowych, nawet w łącznej kwocie wynikającej z pięciu spraw. Argumentacja dotycząca zasadności zobowiązania podatkowego nie miała znaczenia dla oceny wniosku o prawo pomocy.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. dotyczącą podatku od nieruchomości. Spółka argumentowała, że jako zakład pracy chronionej jest zwolniona z tego podatku i ponosi koszty z powodu działań organów. Mimo posiadania znacznych aktywów i zysków, powołała się na przejściowe kłopoty finansowe i konieczność uiszczenia wysokiego wpisu sądowego od kilku spraw. Referendarz sądowy oddalił wniosek, co spółka zaskarżyła sprzeciwem, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S.A. w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
W skardze na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na przejściowe kłopoty finansowe. Uzasadniając wniosek w przedłożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr skarżąca spółka podała, że prowadzi działalność w zakresie robót związanych z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych, dróg, autostrad, mostów, tuneli oraz burzenia obiektów budowlanych. Konieczność przyznania prawa pomocy uzasadniła tym, że jest zmuszona uiścić łączny wpis sądowy od pięciu spraw w wysokości 16.117,15 zł. Podniosła, że jako zakład pracy chronionej jest zwolniona od podatku od nieruchomości w związku z czym nie może ponosić kosztów pozbawionych podstaw prawnych działań organów podatkowych, które wydają decyzje w tym zakresie. Wnioskodawca podał, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok 12.493.567,06 zł. Natomiast za ostatni rok obrotowy wg bilansu skarżąca spółka uzyskała zysk na kwotę [...] zł. Spółka posiada kilka rachunków bankowych, których salda są dodatnie, a łącznie zostało zgromadzonych na nich na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 429.675,18 zł.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej spółki, podnosząc że sytuacja finansowa spółki nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W sprzeciwie z dnia 29 grudnia 2011r. skarżąca spółka podniosła, że fakt, iż znajduje się w dobrej kondycji finansowej nie może dyskwalifikować jej jako podmiotu uprawnionego do domagania się prawa pomocy. W ocenie strony referendarz w ogóle nie uwzględnił okoliczności, które spowodowały postępowanie w niniejszej sprawie (oraz pozostałych 5 sprawach). Spółka będąca zakładem pracy chronionej zmuszona była do podjęcia obrony jej praw, a w konsekwencji również zatrudnionych przez nią osób niepełnosprawnych przed działaniem organów administracji samorządowej, które nie chcąc uwzględnić jej statusu naraziły ją na szkodę związaną z ewentualną koniecznością dokonania korekt finansowych do PFRON od 2003 roku, co w konsekwencji odbije się również na jej niepełnosprawnych pracownikach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazany przepis przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma ona do dyspozycji odpowiednich środków pieniężnych. Winna mieć przy tym świadomość, że wnosząc o omawiane zwolnienie musi uprawdopodobnić w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Na jej korzyść przemawia zamysł ustawodawcy, który nie obciążył wnioskującego obowiązkiem udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia odpowiednich faktów.
Do oceny Sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, iż wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego, zgodnie z art. 199 ustawy p.p.s.a., natomiast odstępstwem od tej zasady jest przyznanie prawa pomocy.
W ocenie sądu, mając na uwadze powyższe rozważania, przedstawiona przez stronę skarżącą we wniosku o udzielenie prawa pomocy sytuacja materialna nie pozwala stwierdzić, iż udowodniła ona, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok 12.493.567,06 zł. Za ostatni rok obrotowy wg bilansu skarżąca spółka uzyskała zysk na kwotę 430.075,06 zł. Spółka posiada kilka rachunków bankowych, których salda są dodatnie, a łącznie zostało zgromadzonych na nich na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 429.675,18 zł.
Formułując swój wniosek w skardze strona powołała się na przejściowe kłopoty finansowe. Natomiast z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr oraz argumentacji zawartej w sprzeciwie wynika, że spółka upatruje uzasadnienia do przyznania je prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w bezpodstawnym określeniu przez organy podatkowe wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, z którego zdaniem spółki jako zakład pracy chronionej jest zwolniona.
W kontekście powyższej argumentacji Sąd pragnie jednak podkreślić, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy zostaje rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Powołując się na przejściowe kłopoty finansowe spółka wykazała jednocześnie, iż stan kont bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł [...] zł. Wprawdzie strona skarżąca zainicjowała postępowanie w pięciu sprawach zawisłych przed tut. Sądem ( zarejestrowanych w repertorium pod sygn. akt I SA/Bd 988/11, I SA/Bd 989/11, I SA/Bd 990/11, I SA/Bd 991/11oraz I SA/Bd 992/11), to ich opłacenie (zgodnie z wyliczeniami strony) sprowadza się do uiszczenia łącznie kwoty 16.117,15 zł, co nie wykracza poza możliwości płatnicze spółki. Natomiast argumentacja strony dotycząca bezpodstawnego jej zdaniem określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości będzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd w związku ze złożoną skargą i nie ma znaczenia dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło