I SA/Bd 997/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-02-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka, Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Teresa Liwacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, nie stwierdzając całkowitej nieściągalności lub braku podstaw do umorzenia w oparciu o przepisy dotyczące trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ ZUS nie dokonał wszechstronnej analizy sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego. Organ pominął istotne dowody wskazujące na pomoc finansową ze strony rodziny oraz nie ocenił w sposób wyczerpujący, czy opłacenie należności składkowych pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek, wskazując na brak całkowitej nieściągalności oraz brak podstaw do umorzenia ze względu na sytuację materialną i rodzinną. Skarżący podniósł, że jest przewlekle chory, ma problemy ze znalezieniem pracy ze względu na wiek i sytuację rynkową, a jego sytuacja finansowa jest trudna. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, argumentując m.in. prowadzeniem postępowania egzekucyjnego i brakiem posiadania orzeczenia o niepełnosprawności. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak właściwego uzasadnienia i nieuwzględnienie całości materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł z powodu nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 oraz z uwagi na brak podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że jest osobą przewlekle chorą i znajduje się pod opieką lekarza specjalisty, stan zdrowia sukcesywnie się pogarsza. Skarżący podkreślił także, że w związku z wiekiem, sytuacją rodzinną, wysokim stopniem bezrobocia ludzi po 50. roku życia, szczególnymi umiejętnościami (naprawa zegarków i zegarów), problemami zdrowotnymi i chorobami, jak i sytuacją gospodarczą oraz finansową, nie widzi dla siebie możliwości zatrudnienia w innej firmie lub zmiany branży prowadzonej działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ powołując się na art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazał, że aktualnie wobec majątku zobowiązanego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Tym samym nie można stwierdzić, że
w niniejszym przypadku zachodzi ustawowa przesłanka umorzenia należności
w postaci całkowitej nieściągalności określona w pkt. 5 tego przepisu.
Rozpatrując przesłanki umorzenia należności składkowych na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia
31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, organ wskazał, że z treści oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wynika, że zobowiązany jest żonaty i nie posiada rozdzielności majątkowej z małżonką. Prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, z której nie osiąga żadnych dochodów (ponosi straty). Majątku ruchomego o znacznej wartości handlowej nie posiada, natomiast jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 położonego w B. przy ul. [...]. Należności składkowe zostały zabezpieczone hipoteką na przedmiotowej nieruchomości. Poza zadłużeniem na rzecz ZUS skarżący ma zobowiązania cywilnoprawne, które spłaca w ratach po [...] zł miesięcznie (ostateczna spłata kredytów nastąpi w styczniu i lutym 2012 r.). Koszty utrzymania mieszkania wynoszą: energia elektryczna – [...] zł (co dwa miesiące, czyli na miesiąc [...] zł), zaliczka na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości wspólnej – [...] zł, fundusz remontowy – [...] zł, czyli łącznie [...] zł miesięcznie. Koszty leczenia wynoszą – [...] zł miesięcznie (brak dowodów na powyższą okoliczność). Małżonka nie pracuje i nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna. Na utrzymaniu małżonków pozostaje syn w wieku [...] lat, który uczy się w Zasadniczej Szkole [...]. Strona nie korzysta z finansowego wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.
Organ podał, że z akt sprawy wynika, iż od 1990 r. zobowiązany prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i od kilku lat uzyskuje niewielkie dochody,
a w 2010 r. poniósł stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Dodatkowo z danych zarządzanych przez ZUS wynika, że w okresie od maja 2010 r. do lutego 2011 r. skarżący był zatrudniony u córki P. F. na podstawie umowy agencyjnej.
Na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie organ ustalił, że strona cierpi na dyskopatię, nadciśnienie tętnicze, niewydolność prawej ręki, poza tym stwierdzono otyłość.
Powołując się na § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne organ stwierdził, że nie może umorzyć należności z tytułu składek, albowiem strona nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, lub orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy. Ponadto, skarżący w dalszym ciągu kontynuuje działalność gospodarczą, która zgodnie
z brzmieniem art. 2 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jest zarobkową działalnością nastawioną na uzyskiwanie określonych dochodów. Dochody te strona od kilku lat wykazuje, jedynie w ubiegłym roku odnotowano stratę.
Odnosząc się do regulowania przez zobowiązanego zaciągniętych kredytów
w ratach po [...] zł miesięcznie, organ wyjaśnił, że składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy winny być regulowane w pierwszej kolejności, albowiem są zobowiązaniami publicznoprawnymi. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami. Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone.
Organ podkreślił, że w trakcie niniejszego postępowania skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną m.in. decyzji
o uzyskiwanych zasiłkach z pomocy społecznej, czy o przyznanych dodatkach mieszkaniowych. Powyższe świadczy o braku konieczności ubiegania się o te świadczenia, co w logicznej konsekwencji dowodzi, że zobowiązany nie znajduje się
w trudnej sytuacji finansowej. Zatem w ocenie organu, nie ma podstaw do umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że skarżący nie wykazał należycie, iż zobowiązanie z tytułu składek pozbawi go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jak również, że zaległości powstały na skutek nadzwyczajnego, niezależnego zdarzenia losowego. Nie wystąpiła również sytuacja,
w której ze względu na swą przewlekłą chorobę strona byłaby pozbawiona możliwości zarobkowania, jak również z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.
Organ jednocześnie poinformował, że istnieje możliwość uregulowania zaległego zobowiązania w ramach układu ratalnego dostosowanego do możliwości finansowych płatnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 ust 1-3 oraz 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki dopuszczające umorzenie należności z tytułu składek w całości; naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne; naruszenie art. art. 11 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na brak właściwego uzasadnienia decyzji; naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1-3, art. 80 tej ustawy poprzez nieuwzględnienie całości zgromadzonego materiału dowodowego
i nieustalenie w sprawie stanu faktycznego po dokonaniu oceny zebranych dowodów, naruszenie przepisów i zasad prawa administracyjnego, naruszenie zasady doświadczenia życiowego oraz ważnego interesu zobowiązanego. Mając na uwadze podniesione zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ wskazując na koszty utrzymania rodziny nie odniósł się do dokumentów potwierdzających dokonanie przelewów na wskazane kwoty przez córkę P. F. Tym samym nie wziął pod uwagę faktu, że to córka, a nie zobowiązany ponosi koszty związane z rachunkami. W tym zakresie skarżący zarzucił, że organ nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień do przesłuchania strony lub świadka. Dalej podniósł, że organ nie ustosunkował się do faktu, iż w niniejszej sprawie dochód na jednego członka rodziny jest niższy od minimum socjalnego.
Odnosząc się do swojego stanu zdrowia, zarzucił, że organ ograniczył się jedynie do wskazania braku orzeczenia o niepełnosprawności. Nie zbadał natomiast przyczyn otyłości, nie wziął pod uwagę, że otyłość skarżącego spowodowana jest zażywaniem leków, w tym również antydepresyjnych, które powodują niekontrolowane przybieranie masy ciała. Skarżący szczegółowo opisując swój stan zdrowia, wymienił zdiagnozowane choroby oraz przebieg ich leczenia. Zarzucił, że uwzględniając przedstawiony stan zdrowia, wiek oraz specyficzne umiejętności, organ nie dokonał również analizy, czy skarżący jest w stanie wykonywać jakąkolwiek inną pracę niż działalność, którą obecnie prowadzi. Zaznaczył, że w chwili obecnej nie stać go na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej m.in. ze względu na obowiązek dokonania rozliczeń podatkowych w związku z zamknięciem działalności.
Ustosunkowując się do zarzutu organu, iż strona nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną, zobowiązany wskazał, że ze względu na wielkość mieszkania i ilość zamieszkujących w nim osób, nie spełnia kryteriów umożliwiających mu uzyskanie dodatku mieszkaniowego, dlatego też składanie wniosku w tym przedmiocie było bezcelowe. W jego ocenie, sam fakt niewystępowania o przyznanie pomocy, nie jest równoznaczny z nie znajdowaniem się w trudnej sytuacji finansowej.
Dalej skarżący zarzucił, że organ w uzasadnieniu wydanej decyzji nie dokonał żadnych rozważań ani ustaleń w przedmiocie średnich miesięcznych przychodów strony oraz koniecznych niezbędnych wydatków na utrzymanie rodziny dotyczących nie tylko kosztów mieszkania ale i kosztów lekarstw, żywności, środków czystości czy odzieży. Organ nie wzywał również strony do uzupełnienia materiału dowodowego.
W tym zakresie podniósł, że organ nie odniósł się w żaden sposób do prawomocnego wyroku nakazowego wydanego w dniu 08 kwietnia 2010 r. przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy XIV Wydział Karny w sprawie sygn. akt XIV W 2064/10, w którym to Sąd orzekł o zwolnieniu zobowiązanego od ponoszenia kosztów postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa.
Odnosząc się do wniosków organu w przedmiocie ustanowionej hipoteki, skarżący zarzucił, że organ nie dokonał należytej analizy wpływu ewentualnej egzekucji z nieruchomości i uregulowania w ten sposób zaległych składek wraz z odsetkami,
na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych ubezpieczonego i jego rodziny.
Wskazując na zawartą w zaskarżonej decyzji propozycję uregulowania należności w ramach układu ratalnego, skarżący zarzucił, że organ nie dokonał analizy jego możliwości płatniczych, w tym nie rozpatrzył przedłożonych deklaracji podatkowych za ostatnie 3 lata, z których wynika, że ponosił stratę z prowadzonej działalności gospodarczej, bądź uzyskiwał niewielki dochód.
W ocenie strony, organ w wydanej decyzji wywiódł wnioski, które znajdują się
w kolizji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Trudno bowiem uznać w stanie faktycznym sprawy, gdy nie uzyskuje on żadnych dochodów, brak mu środków na nabycie lekarstw, nie ma środków na opłacenie rachunków, że stan ten pozwala na opłacenie należności z tytułu zaległych składek, bez pozbawienia skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb.
Końcowo strona podniosła, że organ nieprzekonująco przedstawiając argumenty wykroczył poza zakres uznania administracyjnego, co w powiązaniu z nie wyjaśnieniem wszystkich przesłanek, powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego, organ ponownie rozstrzygając sprawę powinien w sposób jednoznaczny ustalić sytuację strony (finansową, zdrowotna, społeczną, zawodową), dokonać jej wnikliwej analizy i rozważyć, czy w istocie zachodzi możliwość poniesienia przez stronę skarżącą ciężaru uiszczenia należności z tytułu składek. Zdaniem zobowiązanego, utrzymanie decyzji organu odwoławczego w obrocie prawnym spowoduje pozbawienie strony jakiegokolwiek majątku i w efekcie zmusi do korzystania z pomocy innych instytucji rządowych i samorządowych, co sprzeczne jest z logiką i doświadczeniem życiowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejsze stanowisko w sprawie wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy umorzenia należności składkowych
w łącznej kwocie [...] zł.
W myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s.) należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,
z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia
w postępowaniu egzekucyjnym,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,
z którego można prowadzić egzekucję,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek
z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja
w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."
Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W myśl tego przepisu Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacać tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.
Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.
Z akt sprawy wynika, że skarżący poza zadłużeniem wobec ZUS, ma zobowiązania cywilnoprawne, które spłaca w ratach po [...] zł miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą miesięcznie (łącznie) [...] zł, natomiast koszty leczenia [...] zł miesięcznie. Strona choruje na dyskopatię, nadciśnienie tętnicze, niewydolność prawej reki. U skarżącego stwierdzono też otyłość.
Żona skarżącego nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Na utrzymaniu rodziców pozostaje syn w wieku [...] lat, który się uczy.
Strona prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga niewielkie dochody,
a w 2010 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł.
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia należności składkowych. Zakład nie skorzystał zatem z uznania administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, że zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia należności, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane (art. 11 k.p.a.). Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie (art. 80 k.p.a.) może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego,
a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).
Zdaniem Sądu powyższe przepisy zostały naruszone. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w § 3 ust. 1
pkt 1 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacać tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiałoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W tym kontekście skarżący podnosi, że z powodu braku środków na zaspokajanie tych potrzeb, pozostaje na utrzymaniu rodziny. We wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy skarżący wskazał, że opłaty związane mieszkaniem są regulowane przez córkę – P. F. Podobnie koszty leczenia, w szczególności zakupu potrzebnych lekarstw, są finansowane przez rodzinę. Na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedstawił plik dokumentów bankowych, z których wynika, że P. F. regulowała w 2011 r. za rodziców zaliczkę na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości ([...] zł) oraz fundusz remontowy ([...] zł). Dokonywała też przelewu środków na rzecz PKO Ośrodek Operacyjno-Rozliczeniowy [...].
Organ uznając, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w § 3 ust. 1
pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. zupełnie pominął powyższe twierdzenie strony, jak i wskazane wyżej dokumenty. Zdaniem Sądu, Zakład powinien ocenić niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności składkowych, z uwzględnieniem całego materiału dowodowego. Jeżeli według organu przedłożone przez stronę dokumenty nie mają znaczenia dla oceny jej sytuacji bytowej, to powinien on w sposób wyczerpujący i przekonywujący wyjaśnić tę kwestię w decyzji.
Zdaniem Sądu sytuacja bytowa skarżącego musi być dokładnie przeanalizowana i omówiona, szczególnie, że w omawianym przypadku, decyzja nie dotyczy kwestii błahych, lecz o charakterze podstawowym - możliwości zaspokajania przez skarżącego elementarnych potrzeb życiowych. Z tego punktu widzenia ocena dokonana przez Zakład jest fragmentaryczna i niepełna.
Ponownie rozpatrując sprawę organ rozpatrzy wszystkie podnoszone przez stronę zarzuty oraz uwzględni cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Oceniając sytuacją bytowa skarżącego Zakład nie może ograniczyć się do analizy część zebranych dowodów.
W ponownym postępowaniu organ ustali aktualną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną skarżącego. Na etapie postępowania sądowego strona przedłożyła nowe dokumenty dotyczące jej stanu zdrowia.
Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia
30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. Ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
L. Kleczkowski E. Kruppik – Świetlicka T. Liwacz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło