I SAB/Bd 2/20

WyrokWSA w Bydgoszczy2020-05-25

Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na likwidację barier technicznych, powinien wydać decyzję administracyjną, czy wystarczające jest pismo informujące o odmowie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając przyznania dofinansowania ze środków PFRON na likwidację barier technicznych, powinien wydać decyzję administracyjną. Brak wydania decyzji w sytuacji odmowy przyznania świadczenia stanowi bezczynność organu, która nie musi być rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ działał w błędnym przekonaniu o wystarczalności formy pisma informacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON likwidacji barier technicznych (zakup łóżka rehabilitacyjnego, klimatyzacji, lodówki). Organ poinformował o odmowie dofinansowania klimatyzacji i lodówki oraz o braku środków na łóżko rehabilitacyjne, podtrzymując wcześniejsze stanowisko. Skarżący zarzucił organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, domagając się wydania decyzji administracyjnej. Organ II instancji uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości, a sprawa została załatwiona.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązał Prezydenta Miasta B. do rozpoznania wniosku skarżącego złożonego w dniu 09 października 2019r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2020 r. sprawy ze skargi D. C. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwidacji barier technicznych 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta B. do rozpoznania wniosku skarżącego złożonego w dniu 09 października 2019r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałej części. Dnia [...] października 2019 r. D. C. (Skarżący) złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) likwidacji barier technicznych poprzez dofinansowanie do zakupu łóżka rehabilitacyjnego z pilotem, klimatyzacji i lodówki. Kierownik Działu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. pismem z [...] października 2019 r. poinformował wnioskodawcę, że w części dotyczącej zakupu klimatyzatora oraz lodówki podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] lipca 2019 r., w którym odmówiono udzielenia dofinansowania w tym zakresie. Ponadto poinformował, że dofinansowanie do zakupu łóżka rehabilitacyjnego z pilotem nie może zostać zrealizowane w 2019 r. z powodu wyczerpania limitu środków na to zadanie. Organ wyjaśnił ponadto, że Skarżący został poinformowany o sytuacji finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w trakcie składania wniosku. Pismem z [...] listopada 2019 r. Skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., środek zatytułowany: "Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, Skarga na bezczynność i wniosek o nałożenie grzywny, (odwołanie)", w którym zarzucił brak rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w formie decyzji administracyjnej. Rozpatrując złożone pismo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. uznało, że Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ wskazał, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy jest rozpatrywana sprawa ze skargi Strony na sposób rozpatrzenia jej poprzedniego wniosku z [...] czerwca 2019 r. obejmującego również zakup lodówki, klimatyzatora oraz pilota do łóżka rehabilitacyjnego - sygn. akt II SAB/Bd 69/19. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że zadanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. polegające na dofinansowaniu - ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych - likwidacji barier technicznych realizowane jest na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 3 i art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2019 r., poz. 1172). Organ przywołał § 12 ust. 3a i 3b rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 926), zgodnie z którym właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku i informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. Zdaniem SKO z powyższego nie można wyprowadzić wniosku, że wolą ustawodawcy było załatwienie wniosku w formie decyzji administracyjnej. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę określenia, że o wynikach rozpoznania wniosku organ informuje wnioskodawcę. W powszechnym rozumieniu tego pojęcia jest to przekazanie jakiejś wiadomości bez jakiejkolwiek konsekwencji prawnej czy faktycznej. Organ wskazał, że zgodnie z § 14 rozporządzenia przewidziano, że podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. W tym kontekście organ zauważył, że wniosek D. C. z [...] czerwca 2019 r. obejmował dofinansowanie do zakupu lodówki, pilota do łóżka rehabilitacyjnego, klimatyzatora przenośnego. Kwota wnioskowana wówczas wynosiła [...] zł. Wnioskodawca wykazał, że posiada [...] zł, jako przewidywany udział własny. W piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. poinformowano Stronę o odmowie dofinansowania do zakupu lodówki oraz klimatyzatora przenośnego wraz z uzasadnieniem oraz o udzieleniu dofinansowania w kwocie [...]zł do zakupu pilota do łóżka rehabilitacyjnego. Zatem należało przybyć do organu celem podpisania umowy o dofinansowanie do likwidacji barier w komunikowaniu się i technicznych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Konkludując Kolegium stwierdziło, że bez wątpienia działania podejmowane przez organ miały na celu wyjaśnienie sprawy. Organ dołożył należytej staranności dla prawidłowego rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2019 r., uwzględniając obowiązujące przepisy oraz możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.. W konsekwencji w ocenie SKO sprawa została definitywnie załatwiona. Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy m.in. skargę na bezczynność i/lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w sprawie dofinansowania ze środków PFRON likwidacji barier technicznych, zarzucając pominięcie właściwej formy rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie wnioskowanego dofinansowania, tj. formy decyzji administracyjnej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej, nałożenie na organ grzywny w maksymalnej wysokości za uporczywe łamanie prawa oraz przyznanie Skarżącemu odszkodowania w najwyższej wysokości z tytułu bezczynności i/lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w sprawie bezspornym jest, że wymagane jest wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie złożonego wniosku. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie wydaje takiego rozstrzygnięcia od momentu złożenia wniosku, zaś SKO wydając przedmiotowe postanowienie po raz kolejny wdraża niezgodną z prawem procedurę w postaci pozbawienia strony prawa do złożenia odwołania, co przedłuża znacząco całe postępowanie w sprawie. Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 861/16, który zdaniem Strony bez wątpliwości nakłada na MOPS wydanie decyzji w sprawie dofinansowania do likwidacji barier technicznych i w komunikowaniu się na rzecz Skarżącego (i każdego wnioskodawcy w tym przedmiocie). Strona podniosła, że organy posiadają wiedzę o tym orzeczeniu, mimo tego wdrażają swoje własne procedury prawne, które jak wskazał Sąd, nie są zgodne z obowiązującym prawem. Zdaniem Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze dąży do obejścia prawa i uniemożliwienia stronie składanie odwołań w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę z [...] marca 2020 r. Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Organ opisał przebieg czynności podejmowanych w sprawie wniosku Skarżącego o przyznanie przedmiotowego dofinansowania oraz sposób i termin jego rozpatrzenia. Wyjaśnił, że w chwili obecnej trwa rozpatrywanie skargi Skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na sposób rozpatrzenia jego poprzedniego wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. również obejmującego zakup lodówki, klimatyzatora oraz pilota do łóżka rehabilitacyjnego (sygn. akt II SAB/Bd 69/19). Konkludując stwierdził, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej dołożył wszelkich starań do prawidłowego rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] października 2019 r., uwzględniając obowiązujące przepisy i możliwości finansowe organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych m.in. w pkt 1-4, a więc dotyczących podjęcia nakazanych prawem decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (z wyłączeniami określonymi w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Na wstępie podać należy, że z sytuacją bezczynności organu administracji publicznej mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie dokonał żadnych czynności w sprawie, ale także gdy organ co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie wymaganej prawem decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zatem zwalczanie braku działania w załatwianiu sprawy administracyjnej i bez znaczenia pozostają tu okoliczności z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem wyłącznie ustalenie, że organ był zobowiązany na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji, innego aktu lub podjęcia czynności i tego zaniechał. Z akt sprawy wynika, że Skarżący wnioskiem z [...] października 2019 r. złożonym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. zwrócił się o dofinansowanie - ze środków PFRON - likwidacji barier technicznych poprzez dofinansowanie do zakupu łóżka rehabilitacyjnego z pilotem, klimatyzacji i lodówki. W następstwie rozpatrzenia tego wniosku Kierownik Działu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. pismem z [...] października 2019r. poinformował Skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wniosku w zakresie dofinansowania do zakupu lodówki i klimatyzacji oraz, że z powodu wyczerpania środków finansowych przeznaczonych na realizację tego zadania, niemożliwe jest również udzielenie dofinansowania do zakupu łóżka rehabilitacyjnego z pilotem. Wskazać należy, że podstawę do rozpatrzenia ww. wniosku Skarżącego stanowiło rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 926, dalej powoływane jako "rozporządzenie"), które zostało wydane na podstawie art. 35a ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1172 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r."). W przywołanym rozporządzeniu uregulowana została procedura dofinansowania ze środków PFRON zadania powiatu dotyczącego m.in. likwidacji barier technicznych. Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek (§ 10 ust. 1). Zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia osoba niepełnosprawna może złożyć wniosek o dofinansowanie ze środków Funduszu m.in. likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w każdym czasie. Właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego w terminie 10 dni od dnia złożenia wniosku informuje podmiot, który złożył wniosek, o występujących we wniosku uchybieniach, które powinny zostać usunięte w terminie 30 dni. Nieusunięcie ich w wyznaczonym terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia (§ 12 ust. 3). Przepis § 12 ust. 3a rozporządzenia stanowi, że właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku [...]. Zgodnie zaś z § 12 ust. 3b rozporządzenia właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 10 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. W myśl § 12 ust. 5 rozporządzenia, w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku złożonego wraz z dokumentami, o których mowa w § 11 ust. 4 pkt 2 lit. b, właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego wystawia zaświadczenie o wysokości przyznanego dofinansowania zawierające: (1) nieprzekraczalny termin dostarczenia przez wnioskodawcę dokumentów określonych w § 11 ust. 4 pkt 2 lit. a, uwzględniający termin wskazany w ofercie, (2) zobowiązanie jednostki samorządu terytorialnego do przekazania dofinansowania, po spełnieniu warunku, o którym mowa w pkt 1, na konto świadczeniodawcy realizującego zlecenie w ciągu 10 dni od dnia otrzymania dokumentów. Stosownie natomiast do § 14 rozporządzenia, podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Z przytoczonych przepisów wynika, że pozytywne rozpatrzenie wniosku złożonego wraz z wymaganymi dokumentami skutkuje tym, że właściwa jednostka samorządu terytorialnego wystawia zaświadczenie o wysokości przyznanego dofinansowania, a podstawę dofinansowania stanowi umowa. W przypadku zaś negatywnego załatwienia wniosku, organ stosownie do § 12 ust. 3b rozporządzenia informuje o tym osobę niepełnosprawną. Rozporządzenie nie określa procedury kwestionowania stanowiska organu w tym zakresie. Odnosząc się do wskazanej procedury dofinansowania ze środków PFRON likwidacji barier technicznych wskazać należy, że zagadnienie to było przedmiotem oceny m.in. w wyroku WSA w Bydgoszczy z 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Bd 69/19 (dostępny, jak i pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a zaprezentowane w nim poglądy prawne tut. skład Sądu podziela. I tak podać należy, że w prawie administracyjnym obowiązuje domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, w przypadku wątpliwości co do formy załatwienia sprawy administracyjnej należy przyjąć, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze przyjmuje się też, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Już w wyroku z 31 sierpnia 1984 r. sygn. akt SA/Wr 430/84 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "w przypadku gdy uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, organ administracji państwowej - o ile nie jest przewidziana inna forma jego działań - obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej" (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 376/18). Podkreślić należy, że domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją "prawa do procesu administracyjnego", wynikającego z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), które to prawo ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy. Zauważyć też należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania dofinansowania na likwidację barier technicznych jest podejmowane na zasadzie uznania administracyjnego (§ 2 pkt 4 rozporządzenia), co tym bardziej uzasadnia konieczność zagwarantowania wnioskodawcy możliwości wszczęcia skutecznej kontroli sądowej, której przedmiotem powinna być ocena, czy organ w sposób zgodny z prawem skorzystał z przysługującej mu kompetencji, a w szczególności, czy w sposób należyty zbadał wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie pod kątem spełnienia przewidzianych prawem przesłanek. Za decyzyjną formą rozstrzygnięcia w tym przedmiocie przemawia również art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., który w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, tut. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2835/17, zgodnie z którym pomimo tego, że zarówno ustawa z 27 sierpnia 1997 r., jak i wydane na jej podstawie rozporządzenie, wprost nie wymagają wydania decyzji administracyjnej, to w przypadku odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON, taka odmowa powinna mieć formę decyzji administracyjnej. Odmowa przyznania świadczenia jest bowiem przejawem woli organu administracji publicznej wyrażonej w indywidualnej sprawie dotyczącej uprawnień jednostki wynikających z przepisów prawa publicznego. Jak zauważył NSA w wyroku z 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1846/14, choć uzyskanie dofinansowania następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej (§ 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia), to jednak wyłonienie podmiotów, z którymi zostanie podpisana umowa o dofinansowaniu następuje po przeprowadzeniu przewidzianej we wskazanych wyżej przepisach procedury. Czynności podejmowane przez organ administracji publicznej właściwy do załatwienia sprawy mają charakter procedury administracyjnej. Przeprowadzenie tej procedury prowadzi tym samym do rozstrzygnięcia, które stanowi rozstrzygnięcie indywidualne dotyczące praw jednostki. W konkluzji ww. wyroku NSA stwierdził, że brak wskazania w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia formy jaką przybiera informacja z § 12 ust. 3b rozporządzenia nie stanowi przeszkody dla uznania, że jest to decyzja administracyjna oraz zaznaczył, że wsparciem tego stanowiska są też poglądy prawne wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. II GPS 1/12, dotyczące regulacji zawartej w art. 12a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Uznając zatem, że negatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o dofinansowanie likwidacji barier technicznych powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej, wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie pismem z [...] października 2019 r. Skarżący został poinformowany, że w sprawie dofinansowania do zakupu klimatyzatora oraz lodówki organ podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z [...] lipca 2019 r. o odmowie udzielenia dofinansowania ze środków PFRON, a sprawa jest w trakcie rozpatrywania przez SKO. Ponadto organ tym pismem (z [...] października 2019 r.) poinformował o negatywnym rozpatrzeniu wniosku dotyczącego dofinansowania do zakupu łóżka rehabilitacyjnego z pilotem z uwagi na wyczerpanie środków finansowych na to zadanie. W tym miejscu wskazać należy, że wyrokiem z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Bd 69/19 WSA w Bydgoszczy zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpoznania w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, wniosku Skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. Wniosek ten (z [...] czerwca 2019 r.) dotyczył dofinansowania do zakupu lodówki, klimatyzatora przenośnego i pilota do łóżka rehabilitacyjnego. Z treści pisma organu z [...] października 2019 r. oraz z uzasadnienia ww. wyroku wynika, że wcześniejszy wniosek z dnia [...] czerwca 2019 r. nie dotyczył dofinansowania do łóżka rehabilitacyjnego, a z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W następstwie bowiem rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. Kierownik Działu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. pismem z dnia [...] lipca 2019 r. poinformował Skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wniosku w zakresie dofinansowania do zakupu lodówki i klimatyzatora oraz o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku odnośnie dofinansowania do zakupu pilota do łóżka. W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego złożony [...] października 2019 r., do którego rozpoznania Sąd zobowiązuje Prezydenta Miasta, obejmuje też dofinansowanie do łóżka, który to przedmiot nie jest wymieniony przez organ w tej części pisma z [...] października 2019 r., która odwołuje się do pisma z [...] lipca 2019 r. Wskazywać to może na szerszy zakres żądania wniosku złożonego dnia [...] października 2019 r. niż wniosku z [...] czerwca 2019 r. W związku z tym należy w pierwszej kolejności ustalić w jakiej części wnioski się pokrywają, a w jakiej są różne. W tej zaś części, w której wniesiono o dofinansowanie do łóżka, jeżeli organ odmawiał uwzględnienia tego żądania, to obowiązany był wydać decyzję, skoro wcześniej jej już nie wydał. Wobec wielości wniosków Skarżącego i powielania żądań konieczne jest dokładne ustalenie w jakim zakresie są one tożsame. Wskazane natomiast pismo z [...] października 2019 r. nie stanowi decyzji, bowiem nie zawiera wszystkich elementów wymaganych art. 107 § 1 i 3 kpa. W tym kontekście podnieść należy, że nie zawiera takich obligatoryjnych elementów pozwalających na zakwalifikowanie go jako decyzji administracyjnej jak: podstawy prawnej, uzasadnienia prawnego, pouczenia o środkach zaskarżenia. Ponadto nie zostało podpisane przez starostę (Prezydenta M. B. – miasto na prawach powiatu) lecz Kierownika Działu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. bez wskazania, że jest to osoba upoważniona do wydawania w imieniu starosty (Prezydenta M. B.) decyzji administracyjnych z zakresu zadań powiatu obejmujących dofinansowanie PFRON. Tym samym wniosek Skarżącego – w tej części, w której zawierał szersze żądanie niż wniosek wcześniejszy - nie został rozpatrzony we właściwej formie, tj. decyzji administracyjnej. Sąd oczywiście dostrzega, że w części wnioski mogą być tożsame co do podmiotu i przedmiotu sprawy (co do dofinansowania zakupu lodówki, klimatyzatora i pilota), jednakże nie oznacza to, że ww. pismo z [...] października 2019 r. czyni zadość wymogom wynikającym z przepisów prawa. W takiej bowiem sytuacji należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 61a kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na wydane postanowienie służy zażalenie. Ponadto na podstawie art. 105 § 1 tego kodeksu "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Organ zatem w zależności od dokonanych ustaleń i sposobu wykonania już wcześniej wydanego wyroku z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Bd 69/19, rozpoznając wniosek złożony dnia [...] października 2019 r., weźmie pod uwagę ww. regulacje prawne i wyda stosowny akt administracyjny. Oceni też czy zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy w obrębie tego samego dofinansowania (2019 r.) i czy już wydano decyzję. Na możliwość natomiast składania wniosków w kolejnych latach organ zwrócił uwagę w piśmie z dnia [...] października 2019 r. Reasumując, skoro organ do dnia orzekania przez Sąd nie załatwił wniosku Skarżącego we wskazanym zakresie w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy (tj. decyzji odmawiającej przyznania świadczenia czy czynności związanej z przyznaniem dofinansowania lub decyzji umarzającej postępowanie lub postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania), to niewątpliwie doszło do zarzucanej skargą bezczynności, a zatem zaistniała konieczność zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Skarżącego złożonego w dniu [...] października 2019 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym Sąd orzekł na podstawia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w punkcie 1 sentencji wyroku. Jednocześnie w niniejszej sprawie kolejnym obowiązkiem Sądu jest określenie, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności jak i jej powodów. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia z taką sytuacją rażącego naruszenia prawa nie mamy do czynienia, albowiem organ udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek, pozostając w błędnym przekonaniu, że wystosowana do Skarżącego informacja pisemna jest wystarczająca. Działanie takie nie świadczy o lekceważeniu ciążących na organie obowiązków, lecz o nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa. Nie bez znaczenia jest również fakt, że w samym orzecznictwie sądowoadministracyjnym kwestia analizowanej bezczynności nie jest postrzegana jednolicie. Ponadto wniosek Skarżącego częściowo pokrywał się z wcześniejszym wnioskiem, co mogło mieć też wpływ na przyjętą niewłaściwą formę negatywnej odpowiedzi na wniosek. Z powyższych względów Sąd, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Z tych samym powodów Sąd nie znalazł także uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., czy przyznania Skarżącemu "odszkodowania". Nie było też w sprawie podstaw do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania, gdyż w analizowanym okresie organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie odniósł się do wniosku Skarżącego w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy, natomiast nie prowadził on w tym okresie postępowania w sposób przewlekły, jako że udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek Skarżącego, z tym że w niewłaściwej formie. Zauważyć należy, że wniosek został złożony [...] października 2019 r., a organ udzielił odpowiedzi wprawdzie pismem, ale z dnia [...] października 2019 r. Stąd w części dotyczącej wskazanych żądań Skarżącego, Sąd skargę oddalił, orzekając o tym w punkcie 3 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło