I SAB/Bd 4/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-05-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał merytorycznej decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo że podejmował czynności sanujące po upływie tego terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał merytorycznej decyzji w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. przed upływem tego terminu. Czynności podjęte po upływie terminu nie mogą sanować stanu bezczynności. W przypadku skargi na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania decyzji w określonym terminie.Stan faktyczny
Gospodarstwo Rolne "W." sp. z o.o. złożyło skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w przedmiocie niewydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa do standardów UE. Organy dwukrotnie odmówiły przyznania pomocy, wskazując na złożenie wniosku po terminie wyczerpania środków oraz na brak zdolności prawnej oddziału spółki. Po uchyleniu decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, organ nadal nie wydał decyzji. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. do wydania w terminie jednego miesiąca decyzji w przedmiocie przyznania pomocy finansowej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 maja 2009r. sprawy ze skargi Gospodarstwa Rolnego "W." sp. z o.o. w W. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w przedmiocie niewydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej 1. zobowiązuje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. do wydania w terminie jednego miesiąca licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku i otrzymania akt administracyjnych decyzji w przedmiocie przyznania stronie skarżącej pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej , 2. zasądza od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. na rzecz Gospodarstwa Rolnego "W." sp. z o.o. w W. kwotę 357,00 ( trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
I SAB/Bd 4/09
U Z A S A D N I E N I E
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w dniu [...] wydał decyzję o odmowie przyznania Gospodarstwu Rolnemu W. Sp. z o.o. pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej (DSU) objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu wskazano, iż wniosek został złożony w dniu [...] tj. po terminie 14 marca 2005r., kiedy to środki na działanie określone
w budżecie PROW na lata 2004-2006, uległy wyczerpaniu.
Gospodarstwo Rolne W. Sp. z o.o. wniosło od ww. decyzji w odwołanie. Strona podnosiła, że wniosek został złożony w dniu 09 lutego 2005 r. a nie jak wskazano w decyzji w dniu 17 stycznia 2006 r. Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym zweryfikowaniu sprawy z wniosku Gospodarstwa Rolnego W. Sp. z o.o. decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił ww. podmiotowi przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na fakt złożenia wniosku przez stronę po terminie wyczerpania się limitu środków na działanie DSU. Wskazano również na brak możliwości złożenia wniosku przez oddział osoby prawnej Z. sp. z o.o. Organ odniósł się również do kwestii wniosku z dnia 29 sierpnia 2006r. złożonego przez Gospodarstwo Rolne W. jako jej następcy prawnego.
Od ww. decyzji Gospodarstwo Rolne W. Sp. z o.o. złożyło odwołanie. Strona podnosiła, iż przedmiotowa pomoc jest przyznawana podmiotowi, który został wpisany do ewidencji producentów rolnych. Wnioskodawcy taki numer został nadany a organ w postępowaniu o przydzielenie konkretnej pomocy nie jest uprawniony
do podważania prawomocnej decyzji wydanej w innym postępowaniu i jest nią związany. Zdaniem skarżącego wyjaśnienia organu dotyczące tego, kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym, w szczególności dotyczące posiadania lub
nie osobowości prawnej, możliwości przeniesienia posiadania nie dotyczyły meritum sprawy. Skarżący za kuriozalne uważał, negatywne rozpatrzenie możliwości ubiegania się o pomoc finansową przez wnioskodawcę w sytuacji, kiedy ma on nadany NIP, REGON, posiada własny rachunek bankowy.
Organ II instancji rozpatrując odwołanie decyzją nr [...]
z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał, iż wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej został złożony przez Gospodarstwo Rolne W. Sp. z o.o. w dniu 17 stycznia 2006r. Zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE (Dz.U Nr 17, poz. 142 z późn. zm.) płatność jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oraz według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosków o przyznanie płatności. W związku z wyczerpaniem środków na dostosowanie do standardów UE w dniu 14 marca 2005 r. we wszystkich sprawach wszczętych w oparciu o wnioski złożone po tym terminie zachodzi konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej.
Organ II instancji odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu,
iż wniosek został przez stronę złożony w dniu 09 lutego 2005r. wyjaśnił,
że wnioskodawcą w sprawie był oddział osoby prawnej Z. sp. z o.o. w W. posługujący się nazwą Ziemiopłody Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w W.. Podkreślono, iż oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie ma zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym. Tym samym organ nie mógł pozytywnie zweryfikować statusu strony w sprawie z wniosku złożonego przez oddziały spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Organ odwoławczy w sposób negatywny odniósł się do możliwości wstąpienia w prawa i obowiązki strony po przekształceniu się oddziału spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Podzielając stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji wyjaśnił, że skuteczność nabycia jakiegokolwiek prawa od innej osoby zależy
od tego, czy przenoszącemu przysługiwało przenoszone prawo. Oddział spółki kapitałowej (Z. Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w W.), jako nieposiadąjacy zdolności prawnej, nie posiadał prawa do płatności DSU, tym samym nie mógł przenieść go na osobę mająca zdolność prawną. Dlatego też, organ II instancji uznał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w sposób właściwy nie znalazł podstaw do pozytywnego zweryfikowania możliwości wstąpienia w prawa i obowiązki strony na podstawie wniosku-kontynuacji z dnia 29 sierpnia 2006r.
Gospodarstwo Rolne W. wniosło skargę na ww. decyzję
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.. Uzasadniając swoje zarzuty strona podniosła iż zaskarżona decyzja została wydana bez uwzględnienia nowego stanu prawnego i faktycznego, który nastąpił przed wydaniem zarówno przedmiotowej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej tj. bez uwzględnienia § pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 01 sierpnia 2006r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich( Dz. U. Nr 142, poz. 1016). Zdaniem skarżącego znowelizowane rozporządzenie naprawiło błąd poprzedniego, które nie uwzględniało faktu, że od momentu złożenia wniosku do momentu wydania decyzji mogły zaistnieć zmiany. Skarżący zaznacza, że jako przekształcony podmiot uzyskał wpis
do Krajowego Rejestru Sądowego jako Gospodarstwo Rolne W. Sp. z o.o.
w dniu 14 lutego 2005r. a więc 5 dni po złożeniu pierwszego wniosku jednakże wiadomość o tym fakcie uzyskał w terminie późniejszym. Natomiast limit środków uległ wyczerpaniu w dniu 14 marca 2005r.
Strona skarżąca przypomniała jednocześnie, że w niniejszej sprawie złożono trzy wnioski: pierwszy został złożony w dniu 09 lutego 2005r., drugi wniosek, złożony na wyraźną sugestię pracownika Oddziału Agencji i który odwoływał się w treści do pierwszego wniosku został złożony w dniu 17 stycznia 2006r., oraz trzeci wniosek złożony w sierpniu 2006r. na skutek tego, że z dniem 01 sierpnia 2006r. zostało znowelizowane wyżej wymienione Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r., również odwołujący się zarówno do wniosku z dnia 09 lutego 2005r. jak i wniosku z dnia 17 stycznia 2006r. Skarżona decyzja odwołuje się zaś tylko do jednego wniosku - z dnia 17 stycznia 2006r., wspominając w uzasadnieniu o wniosku z 2005r., a całkowicie pomijając wniosek z 28 sierpnia 2006r.,
gdy tymczasem powinna rozpatrywać stan prawny i faktyczny istniejący w dniu jej wydawania, uwzględniający wszystkie złożone wnioski.
W dalszej części skargi strona ponownie wskazała, że zgodnie z przepisami dotyczącymi przyznania pomocy, przysługuje ona producentowi, który został wpisany do ewidencji producentów. W jej przypadku taki numer został nadany wnioskodawcy, a on sam został wpisany do rejestru producentów rolnych. Zdaniem strony skarżącej organ podejmujący decyzję przekroczył ramy określone w tym przepisie, gdyż nie był uprawniony w tym postępowaniu do badania faktów, które zostały rozstrzygnięte w innym postępowaniu. Zdaniem podmiotu wbrew twierdzeniom organu, wpis na listę producentów jest decyzją administracyjną, tak jak i odmowa jest decyzją, z tą różnicą, że decyzja zgodna z wnioskiem strony nie wymaga uzasadnienia. Organ w postępowaniu o przydzielenie konkretnej pomocy nie jest uprawniony
do podważania prawomocnej decyzji wydanej w innym postępowaniu i jest nią związany.
Skarżący ze zdziwieniem odniósł się do sytuacji , w której wnioskodawcy mógł być nadany indywidualny numer NIP, REGON, może posiadać własne konto bankowe, być wpisanym do rejestru producentów rolnych, występować w obrocie jako samodzielny podmiot (i to na dzień składania wniosku tj. 09 lutego 2005 r.) natomiast wg Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. wnioskodawca nie posiadał wystarczających przymiotów aby mógł ubiegać się o pomoc. Zdaniem skarżącego posiadanie wyodrębnionego statusy organizacyjnego, także majątku w tym nieruchomości stanowi, że składający wniosek w luty 2005 r. mógł być stroną w postępowaniu o udzielenie pomocy ze środków unijnych.
Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż organy nie przywiązały właściwej wagi do faktu wpisu do rejestru producentów (warunek przyznania płatności) - funkcjonującego w ramach krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - Spółki z o.o. Z. Gospodarstwo Rolne W.i nadania temu podmiotowi stosownego numeru.
Wskazano, iż organy przede wszystkim winny rozstrzygnąć kwestię prawidłowości wpisu do ewidencji Spółki z o.o. Z. Gospodarstwo Rolne W.. Podkreślono, iż z akt sprawy nie wynika, aby ta sporna między stronami kwestia została wyjaśniona. Wskazano, iż z art. 2 rozporządzeniu (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE L z dnia 21 października 2003 r.) wynika definicja rolnika. Według tego przepisu "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Organy podczas postępowania co do prawidłowości wpisu winny zatem wziąć pod uwagę także i tę definicję. Zdaniem Sądu, nieuprawniona była odmowa przyznania płatności bez wyeliminowania z rejestru producentów rolnych podmiotu, który w tym rejestrze figuruje.
Sąd wskazał, iż podczas ponownego postępowania organy winny ustalić zakres kompetencji Spółki z o.o. Z. Gospodarstwo Rolne W., w jakim charakterze oddział ten działał w dacie złożenia wniosku z dnia 09 lutego 2005 r. oraz dokonać oceny ustalonego w tym zakresie stanu faktycznego, pod kątem ewentualnego następstwa prawnego po wymienionej wyżej Spółce.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] oddalił wniesioną przez organ odwoławczy skargę kasacyjną. W uzasadnieniu NSA podzielił argumentację sądu pierwszej instancji
Pismem z dnia 21 maja 2008r. na podstawie art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.)- zwanej dalej p.p.s.a. skarżąca wezwała Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji w sprawie w terminie 14 dni, następnie pismem z dnia 11 czerwca 2008r. wniosła skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd wskazał, iż strona skarżąca błędnie na podstawie art. 52 p.p.s.a. wezwała organ I instancji do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 52 § 3 i 4 wskazanej ustawy, środek prawny w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa przysługuje stronie jedynie w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. Podkreślono, iż mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wskazują w art. 37 § 1 jednoznacznie, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl
art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Tym samym strona skarżąca nie spełniła warunku określonego w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie wystąpiła do organu wyższego stopnia, z zażaleniem na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B..
Pismem z dnia [...] strona złożyła do Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. zażalenie na bezczynność organu pierwszej instancji podnosząc, iż wyrokiem z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę organu od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia [...] a mimo tego decyzja dotycząca przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej nie została wydana.
Postanowieniem z dnia [...]nr [...] organ drugiej instancji nie uwzględnił złożonego zażalenia. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania wyjaśnił, iż biorąc pod uwagę wywód prawny WSA w B. podjął kroki w celu zweryfikowania poprawności nadania numeru ewidencyjnego ww. oddziałowi spółki. W tym celu w dniu Kierownik Biura Powiatowego w B. wezwał do złożenia wyjaśnień reprezentanta Gospodarstwa Rolnego W. Sp. z o.o. J. D. oraz reprezentanta Z. Sp. z o.o. w W. W. D.na okoliczność nadania numeru ewidencyjnego producenta Oddziałowi w W. osoby prawnej Z. Sp. z o.o. w W. . W konsekwencji wyniku podjętych czynności organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] w sprawie wpisu do ewidencji producentów, w której odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego Oddziałowi w W. osoby prawnej Z. Sp. z o.o. w W.. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej niezgodności z prawem.
Zdaniem organu drugiej instancji kwestia zbadania prawidłowości wpisu do ewidencji producentów oddziału Z. Sp. z o.o. ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku Gospodarstwa Rolnego w W. . Sp. z o.o. ubiegającego się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Wyjaśniono, iż brak wydania decyzji w tym przedmiocie wynika z prowadzonego przez organ I instancji postępowania w sprawie wpisu do ewidencji producentów Z. Sp. z o.o. w W. Oddział w W..
Pismem z dnia [...] Gospodarstwo Rolne W. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. polegającą na niewydaniu decyzji dotyczącej przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Organom zarzucono rażące naruszenie prawa a w szczególności art.153 p.p.s.a , jednocześnie strona skarżąca wniosła
o zobowiązanie Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. do wydania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wyroku decyzji w sprawie przyznania skarżącemu pomocy ze środków Unijnych na wybudowanie płyty obomikowej w gospodarstwie skarżącego. W uzasadnieniu podniesiono, iż mimo oddalenia przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia [...] uchylającego decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego jak i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. odmawiającą przyznania skarżącemu środków na wskazany cel decyzja w tym zakresie nadal nie została wydana.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając argumentację tożsamą z zaprezentowaną w postanowieniu organu drugiej instancji z dnia [...] Ponadto organ wskazał,
iż zawiadomieniem z dnia [...] w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowego wpisania Z. sp. z o.o. w W. Oddział w W. poinformował Z. sp. z o.o. w W. o wykreśleniu Z.
Sp. z o.o. w W. Oddział w W. z ewidencji producentów, co oznacza anulowanie nadanego numeru identyfikacyjnego. Gospodarstwo Rolne "W." sp. z o.o. w W. pismem z dnia [...] złożyło do organu pierwszej instancji pismo w którym wezwano do usunięcia naruszenia prawa w związku
z ww. zawiadomieniem. W odpowiedzi poinformowano pełnomocnika, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa.
Organ podkreślił ponadto, iż wydanie decyzji w sprawie o pomoc na dostosowanie do standardów Unii Europejskiej, której stroną jest Gospodarstwo Rolne "W. " sp. z o.o. w W. faktycznie uzależnione jest od stwierdzenia, że zawiadomienie z dnia [...] o stwierdzeniu nieprawidłowego wpisania Z. sp. z o.o. w W. Oddział w W. i wykreśleniu Z. Sp. z o.o. w W. Oddział w W. co oznacza anulowanie nadanego numeru identyfikacyjnego wywołało skutki prawne w związku z upływem terminu na złożenie skargi do WSA.
W konsekwencji zdaniem organu, ze względu na fakt, iż termin na złożenie skargi do WSA na zawiadomienie o wykreśleniu z ewidencji producentów Oddziału w W. "Z." sp. z o.o. w W.nie upłynął nie ma możliwości wydania decyzji w sprawie o pomoc DSU.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną.
Jest zasadą, że w sprawach skarg na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji lecz ich brak
w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przedmiotem badania i oceny Sądu będzie to, czy organ tj. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B.
jako organ I instancji będąc zobowiązany do ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej dotyczącego pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, którym zostały uchylone decyzje odmawiające tej pomocy wydane zarówno przez organ drugiej
jak i pierwszej instancji - pozostawał w zwłoce z merytorycznym rozpoznaniem sprawy.
Innymi słowy, istota sporu w niniejszej sprawie będzie sprowadzała się
do rozstrzygnięcia czy na dzień wniesienia skargi organ pozostawał czy
nie pozostawał w bezczynności co do wydania merytorycznej decyzji dotyczącej wniosku skarżącej w przedmiocie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej.
Ustawowe terminy do załatwienia spraw przez organy administracji zostały określone w art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją organy administracji publicznej są zobowiązane do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki:
a) niezwłocznie,
b) w terminie jednego miesiąca w odniesieniu do spraw wymagających przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego,
c) w terminie dwóch miesięcy w odniesieniu do spraw szczególnie skomplikowanych.
Początek biegu powyższych terminów następuje od dnia wszczęcia postępowania, przy czym mając na uwadze zasadę efektywności postępowania zawartą w art. 35 § 5 k.p.a. w odniesieniu do ponownie prowadzonego postępowania przez organ I instancji w następstwie kasatoryjnych rozstrzygnięć bądź to organu
II instancji bądź sądu - należy przyjąć, że termin ten rozpoczyna bieg
po uprawomocnieniu się tych orzeczeń z momentem otrzymania akt administracyjnych przez właściwy organ I instancji.
Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy
w terminach o których mowa - organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić strony podając nowy termin załatwienia sprawy. Powyższy obowiązek ciąży również na organie w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Na tle takiego ustawowego uregulowania zagadnienie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, który Sąd w obecnym składzie podziela, że "organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności
w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. sygn. I SAB 60/99 - OSP 2000r. nr 6 poz. 87).
Niezbędny dla dokonania oceny stanu bezczynności organu wynikający z akt administracyjnych chronologiczny przebieg zdarzeń i czynności, które miały miejsce w sprawie był następujący:
1) w dniu 28 kwietnia 2008 r. organ II instancji otrzymał z sądu akta administracyjne sprawy po oddaleniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy, którym uchylono decyzję obu instancji
o odmowie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej,
2) w dniu 20 maja 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w B. występuje do organu II instancji o przesłanie
odpisów wydanych w sprawie wyroków sądów administracyjnych
i innych materiałów sprawy, który to wniosek ponawia w dniu
6 czerwca 2008 r.,
3) w dniu 23 czerwca 2008 r. organ I instancji otrzymuje komplet materiałów sprawy
4) pismem z dnia 2 lipca 2008 r. organ zawiadamia stronę skarżącą
o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego
5) pismem z dnia 30 września 2008 r. organ zawiadamia stronę skarżącą, iż w związku ze skomplikowanym charakterem sprawy
nie może załatwić jej w terminie i że decyzja zostanie wydana
nie później niż do dnia 31 stycznia 2009 r.,
6) pismem z dnia 29 stycznia 2009 r. organ zawiadamia stronę skarżącą, iż w związku ze skomplikowanym charakterem sprawy
nie może załatwić jej w terminie i że decyzja zostanie wydana
nie później niż do dnia 31 marca 2009 r.
Z przedstawionego wyżej kalendarza czynności i zdarzeń mających miejsce
w sprawie wynika, iż termin do załatwienia sprawy rozpoczął bieg najpóźniej w dniu 24 czerwca 2008 r. zaś termin ten upłynął najpóźniej w dniu 25 sierpnia 2008 r.
przy przyjęciu najkorzystniejszej dla organu opcji, że sprawa miała charakter skomplikowany - pomimo że w ocenie Sądu brak jest obiektywnych przesłanek,
które mogłyby świadczyć o takim właśnie jej charakterze.
Skoro zatem organ do dnia 25 sierpnia 2008 r. nie załatwił sprawy poprzez wydanie merytorycznej decyzji w przedmiocie płatności (DSU) ani nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. to zdaniem Sądu poczynając od dnia
26 sierpnia 2008 r. pozostawał w bezczynności w załatwieniu tejże sprawy.
Zdaniem Sądu ratio legis przepisu art. 36 k.p.a. przemawia za taką interpretacją tego unormowania, że czynności w nim określone powinny
być podejmowane przed dniem powstania zwłoki w załatwieniu sprawy. Tym samym czynności określone w art. 36 k.p.a. podejmowane w okresie kiedy organ popadł
już w zwłokę w załatwieniu sprawy nie mogą mieć charakteru sanującego
stan bezczynności, w którym organ już pozostawał.
W konkretnych okolicznościach sprawy oznacza to, że czynności w trybie
art. 36 k.p.a. podejmowane przez organ po dniu 25 sierpnia 2008 r. odpowiednio
w dniach 30 września 2008 r., 22 listopada 2008 r. i 29 stycznia 2009 r. nie mogły likwidować (znosić) stanu bezczynności organu, w którym już był podejmując
te czynności.
Skoro zatem, do dnia wniesienia przedmiotowej skargi do Sądu organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy to Sąd uznając skargę
za uzasadnioną działając na mocy art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270
z poźn. zm.) zobowiązał go (organ I instancji) do wydania merytorycznej decyzji dotyczącej płatności (DSU) o którą występowała skarżąca w terminie jednego miesiąca licząc od daty otrzymania akt administracyjnych po uprawomocnieniu się wyroku w niniejszej sprawie, przyjmując iż termin ten jest uzasadniony zarówno okolicznościami, jak i charakterem sprawy będącej przedmiotem rozpoznania.
Już tylko na marginesie i nie przesądzając w niczym merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowych płatności Sąd jedynie stwierdza, iż co do zasady organ wydając decyzje merytoryczną winien mieć na uwadze pogląd prawny wyrażony zarówno w uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy jak i w wyroku NSA, którym oddalono skargę kasacyjną, który to pogląd prawny z mocy art. 153 cyt. wyżej ustawy (p.p.s.a.) ma charakter wiążący zarówno dla organu jak i Sądu.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 cyt. wyżej ustawy (p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło