I SAB/Bd 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.L. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w T. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie zwrotu zabezpieczenia postanawia: odrzucić skargę I SAB/Bd 5/09 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 06 lutego 2009 r. R.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w T. i zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie zwrotu kwoty zabezpieczenia. Z akt sprawy wynika, że R.L. złożył dnia 28 czerwca 1999 r. zabezpieczenie gotówkowe w kwocie 9.100 zł (potwierdzenie zabezpieczenia seria A nr 0340213). W dniu 20 czerwca 2000 r. dokonano przerachowania sumy depozytu na poczet należności celnych wynikających z decyzji z dnia [...] nr [...] w kwocie 6.504,30 zł plus 80 zł tytułem czynności przerachowania. Jednocześnie skierowano do wszystkich urzędów celnych zastrzeżenie wypłaty zabezpieczenia przyjętego według potwierdzenia seria [...] nr [...]. Z uwagi na brak oryginału potwierdzenia zabezpieczenia nie dokonano zwrotu pozostałej kwoty zabezpieczenia tj. 2.515,70 zł. Pismem z dnia 1 grudnia 2008 r. R.L. wniósł do Dyrektora Izby Celnej w G. wniosek o zwrot zabezpieczenia w kwocie 9.100 zł. Pismo to zostało przekazane Dyrektorowi Izby Celnej w T. Dnia 24 grudnia 2008 r. Izba Celna w T. dokonała zwrotu zabezpieczenia będącego na koncie sum depozytowych w kwocie 2.515,70 zł. Skarżący wezwał, pismem z dnia 05 stycznia 2009 r. Izbę Celną w T. do wydania decyzji, z której wynikałoby na jakiej podstawie i za jaki okres wystawiony został przekaz pocztowy na kwotę 2.515,70 zł. Podniósł, że każdy organ państwowy zobowiązany jest do wydania stronie zainteresowanej decyzji dotyczącej wysokości zwrotu środków pieniężnych. Izba Celna w T. w odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 20 stycznia 2009 r. poinformowała, że wysokość zabezpieczenia wyniosła 9.100 zł, z czego pokryto należności wynikające z decyzji z dnia [...] oraz opłatę za przerachowanie, w związku z czym pozostała kwota w wysokości 2.515,70 zł została zwrócona skarżącemu. W skardze skierowanej do tut. Sądu R.L. wniósł o nakazanie Dyrektorowi Izby Celnej w T. wydania decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu podniósł, że udzielona odpowiedź z dnia 20 stycznia 2009r. nie jest decyzją administracyjną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4, do których odwołuje się pkt 8 tego przepisu mówią o określonych prawnych formach działania składających się na "działalność administracji publicznej" zaskarżalną do sądu administracyjnego. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu jest dopuszczalne w zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 52 § 1 ww. ustawy, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie zaś środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2). Z powyższego jednoznacznie wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu polegającą na niewydaniu w terminie decyzji, powinno zostać poprzedzone wykorzystaniem środka prawnego przewidzianego przepisami prawa. Na podstawie art. 73 § 1 ustawy z dnia z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa na niezałatwienie sprawy w terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do: 1) organu podatkowego wyższego stopnia; 2) do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. Stosownie do art. 69 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo celne organem odwoławczym od decyzji wydanych przez dyrektora izby celnej w pierwszej instancji jest minister właściwy do spraw finansów publicznych. Zgodnie zaś z § 2 wym. artykułu organami wyższego stopnia są organy odwoławcze. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 05 stycznia 2009 r. wezwał Dyrektora Izby Celnej w T. do wydania decyzji. W odpowiedzi Izba Celna w T. wystosowała do strony pismo z dnia 20 stycznia 2009 r. traktujące o rozliczeniu kwoty zabezpieczenia, które zostało podpisane przez Kierownika Referatu Rozliczeń Ceł i Podatków. W tej sytuacji skarżącemu – zdaniem którego decyzja powinna być wydana – przysługiwało prawo wniesienia ponaglenia w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że wniesienie ponaglenia na podstawie Ordynacji podatkowej (zażalenia na podstawie k.p.a.) jest warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej (odpowiednio art. 37 k.p.a.) ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2001 r. IV SA 1866/00, ONSA 2002, nr 4 poz. 144). Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może podważać stanowisko organu wyrażone przez organ wyższego stopnia (por. wyrok NSA z 24 maja 2001 r., IV SA 572/99, ONSA 2002nr 3, poz. 116 i postanowienie NSA-OZ w Gdańsku z 12 lutego 2002 r., II SA/Gd 3920/01, LEX nr 76109). W konsekwencji powyższego, skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, obowiązany jest złożyć ponaglenie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych na niezałatwienie sprawy w terminie, tj. na niewydanie decyzji administracyjnej przez Dyrektora Izby Celnej. Dopiero po wyczerpaniu administracyjnego środka zaskarżenia będzie przysługiwało skarżącemu prawo wniesienia skargi do tut. Sądu na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w T. Nadmienić należy, iż niniejsze odrzucenie skargi nie stanowi przeszkody prawnej do ewentualnego ponownego wniesienia skargi do tut. Sądu na bezczynność organu, jednakże po uprzednim wniesieniu ww. ponaglenia z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił jak w sentencji.