I SAB/Bd 5/15
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-04-10
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie podatkowym jest dopuszczalna, jeśli strona nie skorzystała z przewidzianego w Ordynacji podatkowej środka zwalczania bezczynności w postaci ponaglenia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała przewidzianych w przepisach prawa środków zaskarżenia lub innych środków prawnych umożliwiających kontrolę działania organu. W postępowaniu podatkowym, w przypadku bezczynności organu, stronie służy środek w postaci ponaglenia, którego wniesienie warunkuje dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak złożenia ponaglenia skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. w sprawie decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Organ wniósł o odrzucenie skargi. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. W na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w B. postanawia: odrzucić skargę
I SAB/Bd 5/15
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. S. W. (skarżący) wniósł za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w B. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w sprawie decyzji z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, przedstawiając przebieg postępowania i powołując się na wydane w jego trakcie rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów.
Stosownie do art. 52 § 1 powołanej ustawy, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl natomiast art. 52 § 2 ustawy, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Z zestawienia powyższych przepisów wynika więc, że dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie wypowiedziały się organy obu instancji.
Z akt sprawy wynika, że strona wniosła skargę do Sądu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w sprawie decyzji z dnia [...]. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [....].
Niniejsze postępowanie zainicjowane przed organem wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną z dnia [...] prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 141 § 1 tej ustawy, w przypadku bezczynności organu w postępowaniu podatkowym stronie służy środek wymuszający załatwienie sprawy, który przez prawodawcę określony został jako "ponaglenie". Przysługujące stronie ponaglenie wnosi ona do: organu podatkowego wyższego stopnia (pkt 1) lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej (pkt 2). Podkreślić należy, iż środek ten doktryna i orzecznictwo traktuje jako szczególny środek zaskarżenia, albowiem jego konsekwencją jest konieczność zajęcia przez organ wyższej instancji stanowiska w kwestii wytkniętej bezczynności (por.: J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNlMEX Wrocław 2004 r., str. 542, a także postanowienie NSA z 14 lutego 2006r. I FSK 588/05, LEX nr 193106).
Dopiero po wyczerpaniu środków odwoławczych, a zatem po skorzystaniu przez stronę z tego instrumentu zwalczania uchybień organów, na etapie procedowania przed tymi organami, możliwe jest skuteczne - o ile spełnione zostaną inne wymogi formalne - wniesienie skargi do sądu administracyjnego i rozpoczęcie toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Bezczynność organu powinna być zatem zwalczana dostępnym, przewidzianym w Ordynacji podatkowej środkiem w postaci ponaglenia, którego wniesienie (poza reakcją organu lub upływem czasu) warunkowało dopuszczalność przeniesienia sprawy do toku postępowania sądowoadministracyjnego. W aktach sprawy brak jest jednak ponaglenia.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. sprawie decyzji z dnia [...].
W ocenie Sądu jej rozpatrzenie nie jest możliwe, bowiem prowadziłoby do zastąpienia toku postępowania w sprawie bezczynności organu II instancji - postępowaniem sądowoaministracyjnym. Takie rozwiązanie nie znajduje prawnego uzasadnienia, bowiem sądowoadministracyjny tryb zwalczania bezczynności organu nie jest ani trybem konkurencyjnym w stosunku do drugoinstancyjnego trybu zwalczania bezczynności przez organem administracyjnym, ani trybem substytucyjnym, który mógłby procedowanie przez organem II instancji zastąpić.
Przeciwnie - wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego ma na celu kontrolę poczynań organów, których bezczynność jest zaskarżona do sądu administracyjnego w granicach tej skargi, a zatem w odniesieniu do działań obu instancji organów właściwych w sprawie objętej skargą.
Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłość postępowania, którego skutkiem jest uruchomienie działania nadzorczego organu wyższego stopnia, wnosi się bezpośrednio do tego organu, którym w niniejszej sprawie jest Minister Finansów.
Z akt sprawy wynika natomiast, że strona nie złożyła ponaglenia do organu wyższego stopnia. W konsekwencji skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowe wniesiona została przedwcześnie i jako taka - jest skargą niedopuszczalną.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło