I SAB/Bd 7/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. R. na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie niewydania decyzji postanawia: odrzucić skargę Strona wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2006-2007. Skarżący podniósł, że organ podatkowy prowadząc postępowanie wystosował do niego wezwanie z dnia 02 lutego 2009 r. do osobistego zgłoszenia się i do chwili obecnej postępowanie to nie zostało zakończone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając przebieg postępowania i powołując się na wydane w jego trakcie rozstrzygnięcia. W toku postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd badając dopuszczalność wniesionej skargi wezwał Dyrektora Izby Skarbowej w B. do udzielenia informacji, czy w związku ze złożoną skargą na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B., skarżący złożył przewidziane prawem ponaglenie. W odpowiedzi z dnia 23 maja 2013 r. organ wskazał, że skarżący takiego ponaglenia nie składał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl natomiast art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z zestawienia powyższych przepisów wynika więc, że dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie wypowiedziały się organy obu instancji. Z akt sprawy wynika, że strona wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2006-2007. Skarżący podniósł, że organ wystosował do niego wezwanie z dnia 02 lutego 2009 r. do osobistego zgłoszenia się w siedzibie organu. Zarzucił, że do chwili obecnej postępowanie dotyczące wezwania nie zostało zakończone w żaden sposób. Z przedłożonej przez organ odpowiedzi na skargę wynika, że postępowanie związane z niniejszym wezwaniem prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "o.p."). Zgodnie z treścią art. 141 § 1 o.p., w przypadku bezczynności organu w postępowaniu podatkowym stronie służy środek wymuszający załatwienie sprawy, który przez prawodawcę określony został jako "ponaglenie". Podkreślić należy, że środek ten doktryna i orzecznictwo traktuje jako szczególny środek zaskarżenia, albowiem jego konsekwencją jest konieczność zajęcia przez organ wyższej instancji stanowiska w kwestii wytkniętej bezczynności (por.: J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNlMEX Wrocław 2004 r., str. 542, a także postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006 r. sygn. akt I FSK 588/05, LEX nr 193106). Dopiero po wyczerpaniu środków odwoławczych, a zatem po skorzystaniu przez stronę z tego instrumentu zwalczania uchybień organów, na etapie procedowania przed tymi organami, możliwe jest skuteczne - o ile spełnione zostaną inne wymogi formalne - wniesienie skargi do sądu administracyjnego i rozpoczęcie toku postępowania sądowoadministracyjnego. Bezczynność organu powinna być zatem zwalczana dostępnym, przewidzianym w powołanej ustawie środkiem w postaci ponaglenia, którego wniesienie (poza reakcją organu lub upływem czasu) warunkowało dopuszczalność przeniesienia sprawy do toku postępowania sądowoadministracyjnego. Na podstawie przedstawionych przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnień Sąd ustalił, że skarżący nie składał ponaglenia do organu wyższego stopnia na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. dotyczącą wezwania tego organu z dnia 02 lutego 2009 r. do osobistego zgłoszenia się w siedzibie tego organu w sprawie prowadzonego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2006-2007. W takich okolicznościach, zdaniem Sądu, merytoryczne rozpatrzenie sprawy dotyczącej bezczynności organu nie jest możliwe, albowiem prowadziłoby do zastąpienia organu drugiej instancji w toku procedowania postępowaniem sądowoadministracyjnym. Takie rozwiązanie nie znajduje prawnego uzasadnienia, albowiem sądowoadministracyjny tryb zwalczania bezczynności organu nie jest ani trybem konkurencyjnym w stosunku do drugoinstancyjnego trybu zwalczania bezczynności przed organem administracyjnym, ani trybem substytucyjnym, który mógłby to procedowanie zastąpić. Przeciwnie, wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego ma na celu kontrolę poczynań organów, których bezczynność jest zaskarżona do sądu administracyjnego w granicach tej skargi, a zatem w odniesieniu do działań organów obu instancji właściwych w sprawie objętej skargą. Ponieważ z ustalonego przez Sąd stanu faktycznego wynika, że skarżący nie złożył ponaglenia do organu wyższego stopnia przewidzianego treścią art. 141 § 1 o.p., należało stwierdzić, że skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne została wniesiona przedwcześnie i jako taka jest skargą niedopuszczalną. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.