I SAB/Bd 9/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Burmistrza N. w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 1997-2009 postanawia: odrzucić skargę I SAB/Bd 9/16 UZASADNIENIE Pismem z dnia 23 października 2016r. M. M. (skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wskazując, że dotyczy ona zwrotu nadpłaconego podatku od nieruchomości od garażu za lata 1997-2014. Podała, że Burmistrz N. zwrócił nadpłacony podatek, lecz tylko za lata 2010-2014. Podniosła, że określenie zobowiązania podatkowego w zawyżonej wysokości spowodowane było błędem pracownika urzędu. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 października 2016r. przesłano złożoną skargę do Burmistrza N., o czym pisemnie poinformowano skarżącą. W przesłanej wraz z aktami sprawy odpowiedzi na skargę z dnia 01 grudnia 2016r. Burmistrz podał, że 19 listopada 2015r. państwo M. zwrócili się o zwrot nadpłaconego podatku od nieruchomości za lata 1997-2014. W uzasadnieniu wskazali, że garaż jest związany z budynkiem mieszkalnym, a co za tym idzie powinni płacić od niego stawkę podatku od nieruchomości jak od budynków mieszkalnych. W związku z powyższym organ wznowił postępowanie podatkowe w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2010-2014 i decyzjami z 28 grudnia 2015r. uchylił własne decyzje w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za te lata podatkowe oraz uwzględniając argumentację wnioskodawców dokonał nowego wymiaru podatku, a następnie zwrócił nadpłaconą kwotę podatku. Organ podał, że państwo M. nie złożyli odwołań od wymienionych decyzji administracyjnych. Burmistrz N. dodał, że rozpatrując złożony wniosek błędnie nie rozstrzygnął o części wniosku odnośnie do zwrotu podatku za lata 1997-2009. W związku z tym postanowił wznowić postępowanie podatkowe odnośnie do wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 1997-2009 dotyczące państwa M., a następnie rozstrzygnąć sprawę decyzją administracyjną. Odnosząc się do złożonej skargi organ stwierdził, że gdyby potraktować ją jako skargę na bezczynność Burmistrza N. w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku skarżącej odnośnie do podatku za lata 1997-2009, to skarżąca nie złożyła ponaglenia przewidzianego w art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm.) dalej: O.p. W związku z powyższym organ wniósł o odrzucenie skargi. Mając na uwadze treść skargi oraz wyjaśnienia organu, Sąd potraktował pismo skarżącej jako skargę na bezczynność Burmistrza N. oraz wezwał stronę do udzielenia informacji czy składała ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i dowodów stwierdzających fakt jego złożenia umożliwiających ustalenie daty dokonania tej czynności. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 13 stycznia 2017r. skarżąca poinformowała, że w dniu 28 października 2015r. przesłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. pismo dotyczące zwrotu podatku od nieruchomości za lata 1997-2014. W piśmie z dnia 10 listopada 2015r. (załączonym przez stronę) Kolegium poinformowało skarżącą o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Burmistrza N. dotyczących podatku od nieruchomości za lata 1997-2014 oraz pouczyło ją o trybie złożenia takiego wniosku. Strona podała, że stosowny wniosek złożyła, a organ zwrócił jej podatek nadpłacony za lata 2010-2014, natomiast co do lat 1997-2009 organ uznał, że w sprawie nastąpiło przedawnienie. W kolejnym piśmie z dnia 16 stycznia 2017r. skarżąca podała, że Burmistrz N. po złożeniu przez stronę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy uznając, iż zaszły przesłanki umożliwiające wznowienie postępowania ponownie rozpatrzył jej wniosek dotyczący postępowań za lata 1997-2009. Rozstrzygając jednak sprawę organ odmówił zwrotu nadpłaconego podatku uznając, że w sprawie zaszło przedawnienie. Skarżąca nie zgadza się z takim rozstrzygnięciem podnosząc, że sprawa nie powinna się przedawnić, ponieważ pobranie podatku w wyższej kwocie nastąpiło z winy organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów. Stosownie do art. 52 § 1 powołanej ustawy, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl natomiast art. 52 § 2 ustawy, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie wypowiedziały się organy obu instancji. Z akt sprawy wynika, że strona wniosła skargę do Sądu na bezczynność w sprawie rozpatrzenia wniosku dotyczącego wznowienia postępowania i zwrotu nadpłaconego podatku od nieruchomości za lata 1997-2009. Postępowanie to zainicjowane przed organem wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za ww. lata prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 tej ustawy, w przypadku bezczynności organu w postępowaniu podatkowym stronie służy środek wymuszający załatwienie sprawy, który przez prawodawcę określony został jako "ponaglenie". Przysługujące stronie ponaglenie wnosi ona do: organu podatkowego wyższego stopnia (pkt 1) lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej (pkt 2). Podkreślić należy, że środek ten doktryna i orzecznictwo traktuje jako szczególny środek zaskarżenia, albowiem jego konsekwencją jest konieczność zajęcia przez organ wyższej instancji stanowiska w kwestii wytkniętej bezczynności (por.: J.Borkowski w: B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNlMEX Wrocław 2004r., s. 542, a także postanowienie NSA z 14 lutego 2006r., I FSK 588/05, LEX nr 193106). Dopiero po wyczerpaniu środków odwoławczych, a zatem po skorzystaniu przez stronę z tego instrumentu zwalczania uchybień organów, na etapie procedowania przed tymi organami, możliwe jest skuteczne - o ile spełnione zostaną inne wymogi formalne - wniesienie skargi do sądu administracyjnego i rozpoczęcie toku postępowania sądowoadministracyjnego. Bezczynność organu powinna być zatem zwalczana dostępnym, przewidzianym w Ordynacji podatkowej środkiem w postaci ponaglenia, którego wniesienie (poza reakcją organu lub upływem czasu) warunkowało dopuszczalność przeniesienia sprawy do toku postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Burmistrza N. w przedmiocie rozstrzygnięcia jej wniosku odnośnie do zwrotu nadpłaconego podatku za lata 1997-2009. Wskazać należy, że strona została wezwana przez Sąd do udzielenia informacji czy składała ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. i dowodów stwierdzających fakt jego złożenia umożliwiających ustalenie daty dokonania tej czynności. W odpowiedzi Skarżąca nie przesłała wymaganych informacji, nie potwierdziła też w żaden sposób, że takie ponaglenie do organu wyższej instancji złożyła. Również organ podał, że skarżąca takiego ponaglenia nie złożyła. W konsekwencji w ocenie Sądu rozpatrzenie złożonej skargi nie jest możliwe, bowiem prowadziłoby do zastąpienia toku postępowania w sprawie bezczynności organu I instancji - postępowaniem sądowoaministracyjnym. Takie rozwiązanie nie znajduje prawnego uzasadnienia, bowiem sądowoadministracyjny tryb zwalczania bezczynności organu nie jest ani trybem konkurencyjnym w stosunku do drugoinstancyjnego trybu zwalczania bezczynności przed organem administracyjnym, ani trybem substytucyjnym, który mógłby procedowanie przed organem II instancji zastąpić. Przeciwnie - wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego ma na celu kontrolę poczynań organów, których bezczynność jest zaskarżona do sądu administracyjnego w granicach tej skargi, a zatem w odniesieniu do działań obu instancji organów właściwych w sprawie objętej skargą. Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłość postępowania, którego skutkiem jest uruchomienie działania nadzorczego organu wyższego stopnia, wnosi się bezpośrednio do tego organu, którym w niniejszej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Z akt sprawy wynika natomiast, że strona nie złożyła ponaglenia do organu wyższego stopnia. W konsekwencji skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowe wniesiona została przedwcześnie i jako taka - jest skargą niedopuszczalną. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. Na marginesie wskazać należy, że z informacji uzyskanych od strony wynika, że Burmistrz N. uznając, iż zaszły przesłanki umożliwiające wznowienie postępowania, rozpatrzył wniosek skarżącej dotyczący postępowań za lata 1997-2009. Od decyzji wydanych w tym zakresie stronie służy odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., a na decyzje tego organu skarga do sądu administracyjnego.