I SAB/Bd 9/19

Sygn. [...] I SAB/Bd 9/19 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi K. S. na [...] Poczty [...] S. A. w przedmiocie niewydania rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu nadpłaty abonamentu RTV oddala skargę I SAB/Bd 9/19 UZASADNIENIE W dniu [...] kwietnia 2016 r. Skarżąca dokonała formalności zgłoszenia zwolnienia od opłat abonamentowych w placówce pocztowej. Zwolnienie zostało wydane na czas określony od miesiąca maja 2016 r. do miesiąca sierpnia 2017 r. W dniu [...] grudnia 2017 r. P. P. S.A. wysłała do Skarżącej upomnienie, które wzywało ją do uregulowania zaległych opłat za okres od sierpnia 2014 r. do kwietnia 2016 r. Skarżąca z uwagi na otrzymane ww. upomnienie, zarówno pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. jak i pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., poinformowała P. P. S.A., że zwolnienie od opłat abonamentowych powinno jej przysługiwać od dnia [...] grudnia 2012 r. Zasadność roszczeń Skarżąca oparła na wydanym przez Sąd Okręgowy w B. B. wyroku z dnia [...] listopada 2014 r, sygn. akt [...], utrzymanym w mocy przez Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2015 r., sygn. akt [...], na skutek których Z. decyzją z dnia [...] marca 2016 r. przyznał Skarżącej rentę z tytuł całkowitej niezdolności do pracy w okresie od [...] sierpnia 2012 r. do [...] sierpnia 2017 r. W obu pismach Skarżąca złożyła wnioski o zwrot nadpłaty w opłatach abonamentowych za okres od dnia [...] grudnia 2012 r. do sierpnia 2014 r. P. P. S.A. udzieliła odpowiedzi Skarżącej pismem z dnia [...] maja 2018 r. oraz pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Operator wyznaczony w obu pismach uznał jako bezpodstawne żądanie Skarżącej o uznanie zwolnienia od opłat z datą wsteczną oraz o zwrot opłat abonamentowych za okres od dnia [...] grudnia 2012 r. do sierpnia 2014 r. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżąca wniosła wniosek o stwierdzenie nieistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych za okres od sierpnia 2014 r. do kwietnia 2016 r. oraz ponaglenie w sprawie niezałatwienia w terminie ustawowym wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz kolejnego z dnia [...] kwietnia 2018 r., jak również o zwrot nadpłaty w opłatach abonamentowych za okres od [...] grudnia 2012 r. do sierpnia 2014 r. Skarżąca podniosła również, że do dnia wniesienia ponaglenia organ nie wydał w tym zakresie decyzji. Brak udzielenia odpowiedzi przez organ jest sprzeczny z art. 35 i 36 K.p.a. P. P. S.A. pismem z dnia [...] lutego 2019 r. ponownie wskazała Skarżącej, że posiadanie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych nie jest podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników, a skoro dokumenty uprawniające do zwolnienia od opłat zostały złożone przez Skarżącą w dniu [...] kwietnia 2016 r., to zwolnienie od opłata abonamentowych przysługuje dopiero od [...] maja 2016 r. W skardze do tut. Sądu skarżąca złożyła skargę na [...] oraz wniosła o Zobowiązanie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. do wydania decyzji będącej odpowiedzią na jej wniosek w terminie miesiąca. P. P. S.A. w odpowiedzi na skargę podała, że pismem z dnia [...] maja 2019 r. zwróciła Skarżącej oryginał skargi z dnia [...] maja 2019 r. z powodu jej niedopuszczalności. Dodała, że na skutek wniosku Skarżącej z dnia [...] sierpnia 2019 r. o wymierzenie grzywny P. P. S.A. zostało wszczęte przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy postępowanie sądowe pod sygn. akt I SO/Bd 14/19. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ podał, że na każdą korespondencję, która wpływa do P. P. S.A. jest udzielana odpowiedź, której treść opiera się na obowiązujących przepisach. P. w dniu [...] maja 2018 r. udzieliła Skarżącej odpowiedzi na wniosek złożony w dniu [...] grudnia 2017 r., który wpłynął w dniu [...] stycznia 2018 r., w przedmiocie zwrotu nadpłaty abonamentu za okres od [...] grudnia 2012 r. do sierpnia 2014 r. oraz wyjaśniła jej wątpliwości co do legalności upomnienia. P. P. wskazała, że formalności związane ze zwolnieniem zostały przez Skarżąca dokonane skutecznie w dniu [...] kwietnia 2016 r., a tym samym zwolnienie od opłat abonamentowych Skarżącej przysługuje od [...] maja 2016 r. Natomiast odpowiedź na wniosek z dnia [...] kwietnia 2018 r. udzielona Skarżącej pismem z dnia [...] lipca 2018 r. W piśmie tym P. P. podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. i dodatkowo wyjaśniła Skarżącej, że nie istnieje nadpłata abonamentu na jej numerze identyfikacyjnym, a tym samym nie przysługuje Skarżącej żaden zwrot nadpłaty. Pomimo udzielenia odpowiedzi. Skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wniosła do P. ponaglenia w sprawie niezałatwienia w terminie ustawowym wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz kolejnego z dnia [...] kwietnia 2018 r., na które została udzielona kolejna odpowiedź pismem z dnia [...] lutego 2019 r., obejmującym zarówno odpowiedź na ponaglenie w sprawie zwrotu rzekomej nadpłaty z okres od [...] grudnia 2012 r. do sierpnia 2014 r., jak i odpowiedź na pismo Skarżącej z dnia [...] stycznia 2019 r. w sprawie stwierdzenia nieistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych za okres od sierpnia 2014 r. do kwietnia 2016 r., które nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Organ podkreślił, że w oparciu o uregulowania prawne, nie ma podstaw do uznania żądań Skarżącej, odnośnie przyznania jej uprawnień do zwolnienia od opłat z dniem [...] grudnia 2012 r. Przyznanie Skarżącej renty z tytuł całkowitej niezdolności do pracy przez Z. od dnia [...] sierpnia 2012 r., na podstawie wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń społecznych z dnia [...] listopada 2014 r., nie było jednoznaczne z uzyskaniem przez Skarżącą uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Dalej P. podkreśliła, że w sprawach takich, jakie wynikają z wniosku Skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. i z dnia [...] kwietnia 2018 r. o zwrot nadpłaty, P. nie jest uprawniona do wydawania decyzji administracyjnej, czego domaga się Skarżąca. P. P. S.A. wykonuje zadania zlecona w zakresie opłat abonamentowych wyłącznie w trybach i zakresie określonym w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych, która daje tylko w jednym przypadku, na podstawie art. 7 ust. 6, uprawnienie i obowiązek wydania decyzji administracyjnej, tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Żaden przepis wskazanej ustawy nie zawiera odwołania do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ani upoważnienia do wydawania decyzji w innych sprawach, co czyni zasadnym stwierdzenie, iż wniosek Skarżącej o zobowiązanie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej do wydania decyzji jest w pełni bezzasadny, a skarga już z tej przyczyny tylko winna być oddalona. W kwestii podnoszonej przez Skarżącą przewlekłości prowadzonego względem Skarżącej postępowania organ wskazał, że bezpośrednią przyczyną opóźnień w realizacji wniosków jest złożoność prowadzonych spraw i ogromna liczba składanych rożnego typu wniosków na wszystkich etapach prowadzonego postępowania, co powoduje opóźnienie w realizacji spraw. Jednocześnie terminy załatwiania spraw określone w art. 35 § 3 K.p.a. mają tzw. charakter instrukcyjny, a ich upływ ani nie pozbawia organu możliwości załatwienia sprawy, co nastąpiło również w niniejszej sprawie, poprzez udzielania Skarżącej odpowiedzi na jej wszystkie wnioski i ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwaną dalej w skrócie: "p.p.s.a." Należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 2 cyt. ustawy p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Z powyższego wynika, że w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 cyt. ustawy p.p.s.a. kontrola ta obejmuje między innymi bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). To oznacza, że dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: . istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania . oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym terminie, dokonał powyższych działań (P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Podkreślić tu trzeba, że sąd administracyjny, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność nie jest uprawniony do merytorycznej oceny działań i rozstrzygnięć organu, podejmowanych w sprawie. Należy podkreślić, że Ustawodawca, dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 cyt. ustawy p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w terminach określonych przepisami prawa, nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Porównaj wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy rację ma Skarżąca twierdząc, że organ tj. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. dopuścił się względem Skarżącej bezczynności, gdyż nie wydał decyzji w przedmiocie , po pierwsze - zwrotu nadpłaty abonamentu za okres od [...] grudnia 2012 r do sierpnia 2014 r. , po drugie decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty w abonamencie za ww. okres tj. od [...] grudnia 2012 r. do sierpnia 2014 r. Jak wynika z treści skargi , Skarżąca swój wniosek oparła o przepis art. 35 § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (kpa). Jako załącznik do skargi Strona załączyła odpis ponaglenia z dnia [...] stycznia 2019 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołał się na ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1801 ze zm. ) i wskazał, że nie jest władny do wydania decyzji, zgodnie z oczekiwaniem Strony. Zatem mając na uwadze treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy zbadać, czy skarga wniesiona przez Stronę należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi nie jest ani decyzja lub postanowienie, czy też inny akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 w pkt 1-4 p.p.s.a. W niniejszej sprawie należy przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, czy rację ma Skarżąca twierdząc, że organ tj. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. dopuścił się względem Skarżącej bezczynności, gdyż nie wydał decyzji w przedmiocie zwrotu nadpłaty abonamentu za okres od [...] grudnia 2012 r do sierpnia 2014 r. jak również decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty w abonamencie za ww. okres, tj. od [...] grudnia 2012 r. do sierpnia 2014 r. Skarżąca swój wniosek oparła o przepis art. 35 § 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (kpa). Jako załącznik do skargi Strona załączyła odpis ponaglenia z dnia [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej. P. P. S.A. w B., w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołał się na ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1801 ze zm.) i wskazał, że nie jest władny do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty czy też zwrotu nadpłaty, gdyż przywołana ustawa abonamentowa z roku 2005 nie daje mu uprawnień do wydawania ww. decyzji. Dyrektor podał, że tylko w jednej sytuacji ma uprawnienie do wydania decyzji i to wówczas gdy stwierdzi używanie odbiornika bez rejestracji i wówczas nakazuje zarejestrowanie odbiornika - art. 7 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. To oznacza, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej. P. P. S.A. w B., od którego Strona oczekuje wydania decyzji w żądanym zakresie jest tylko inkasentem i wierzycielem działającym w oparciu o ustawę egzekucyjną, działa wówczas na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych i art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. 2014, poz. 1619). Jako wierzyciel, czyli "podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku (...) w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym") – wysyła upomnienie, a następnie wystawia tytuł wykonawczy, który kieruje do organu egzekucyjnego. Na podstawie stosownego wniosku i tytułu wykonawczego organ ten wszczyna egzekucję administracyjną (art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Na tym kończą się uprawnienia ww. organu. Skoro jak wynika z powyższego organ ten nie ma umocowania do wydania decyzji to należy stwierdzić, że nie można mówić o bezczynności w tym zakresie. Należy zauważyć, że bezczynność organu musi być powiązana z kompetencją organu do wydania żądanego aktu, w tej sprawie decyzji. Skoro organ nie miał takich uprawnień, to nie mogło być mowy o bezczynności przy wydaniu decyzji. Nadto zauważyć, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. w B. na wszystkie pisma i wnioski Strony udzielał wyczerpujących odpowiedzi. Podał, że pismami z dnia [...] maja 2018 r. odpowiedział na wniosek z dnia [...] grudnia 2017 r. ( wpływ do organu [...] stycznia 2018 r. ). Na wniosek Strony z dnia [...] kwietnia 2018 r. odpowiedział [...] lipca 2018 r. W piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. zawarto odpowiedź na ponaglenia i wytłumaczono Stronie powód braku zwrotu nadpłaty za okres od [...] grudnia 2012 r. do sierpnia 2014r. Organ nadto podał, że w dalszym ciągu koresponduje ze Stroną w sprawie stwierdzenia nieistnienia obowiązku wnoszenia opłat od sierpnia 2014 r. do kwietnia 2016r. odpowiadając tym razem na pismo z [...] stycznia 2019 r. Zatem mając na uwadze działania organu, podejmowane w ramach jego umocowania nie można stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu przy wydawaniu decyzji, skoro takich uprawnień organ ten w żądanym przez Stronę zakresie - nie posiadał. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami skargę oddalił.