I SO/Bd 10/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy I SO/Bd 10/13 UZASADNIENIE A. Ś. w dniu 27 sierpnia 2013r. złożył do tut. Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz czwórką dzieci, którego miesięczny dochód stanowi kwota 1.800 zł netto. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jako majątek wnioskodawca wskazał mieszkanie o pow. 66 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 3 ha oraz 2,3 – dzierżawa. Uzyskuje dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 700 zł na 1 ha. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 05 września 2013r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej ustawa p.p.s.a.) wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów obrazujących jego sytuację finansową i majątkową. W odpowiedzi wnioskodawca przedłożył PIT 37 za lata 2011-2012 z których wynika, że za powyższe okresy osiągnął dochód w kwotach: 27.363,20 zł oraz 29.729,24 zł. Oświadczył również, że nie posiada oszczędności ani kont zagranicznych. Posiada samochód osobowy fiat 126p o wartości 500 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 września 2013r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy sprzeciw. Podniosła, że nie ma środków do życia oraz na opłacenie rachunków. Stwierdziła, że przedstawiła wystarczającą ilość dowodów potwierdzonych przez Urząd Skarbowy oraz informacje o dochodach. Strona podniosła, że przeznacza je na środki do życia 6 osób, prowadzenie gospodarstwa i podatki, których rocznie płaci w wymiarze 80-90%. Uważa, że decyzje Sądu pozbawiają go prawa dochodzenia swoich racji na drodze sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Należy również zauważyć, że użyte w przepisie 246 § 1 określenie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Do oceny Sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa na urzędowym formularzu stosowny wniosek (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej. Jednakże w razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji - podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny, wybiórczy powoduje, że oświadczenie pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż we wniosku strona oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z z żoną oraz czwórką dzieci. Miesięczny dochód rodziny stanowi kwota 1.800 zł netto, na którą składa się wynagrodzenie za prace żony (600 zł) oraz córki (1.200 zł). Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jako majątek wnioskodawca wskazał mieszkanie o pow. 66 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 3 ha oraz 2,3 – dzierżawa. Uzyskuje dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 700 zł na 1 ha. Strona nie podała żadnych informacji na temat wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Sąd wezwał go na podstawie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych oświadczeń m.in. wyciągów i wykazów posiadanych rachunków bankowych skarżącego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, kopii zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata tych osób, udokumentowanego oświadczenia o ponoszonych miesięcznie wydatkach i źródłach utrzymania. W odpowiedzi skarżący przedłożył jedynie PIT 37 za lata 2011-2012 z których wynika, że za powyższe okresy osiągnął dochód w kwotach: 27.363,20 zł oraz 29.729,24 zł. Oświadczył również, że nie posiada oszczędności ani kont zagranicznych. Posiada samochód osobowy fiat 126p o wartości 500 zł. W konsekwencji uznać należy, że składający wniosek o przyznanie prawa pomocy, naruszeniem spoczywającego na stronie obowiązku nie wykazał i nie udokumentował podnoszonych we wniosku okoliczności. Zatem w ocenie Sądu nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku. Skarżący mimo wezwania do przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont nie przedłożył tych dokumentów. Oświadczył jedynie, że nie posiada żadnych kont zagranicznych. Nie podał żadnych informacji na temat posiadania kont w krajowych bankach. Strona pozostawiła bez odpowiedzi wezwanie dotyczące przedłożenia odpisów zeznań podatkowych osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wyciągów z ich rachunków bankowych. Skarżący nie przedłożył również udokumentowanego oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie kosztów związanych z comiesięcznym utrzymaniem gospodarstwa domowego. W związku z powyższym w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie brak pełnej wiedzy uniemożliwia dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny możliwości finansowych skarżącego, a tym samym brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że jest on osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podnieść przy tym należy, że wbrew temu co skarżący podał w urzędowym formularzu PPF wartość przedmiotu sporu nie wynosi 200.000 zł lecz 1.112,04 zł a należny wpis od skargi 100 zł. W świetle powyższego Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.