I SO/Bd 34/05
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2005-07-11
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca majątek, mimo osiągania dochodów, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli poniesienie tych kosztów nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść ich bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie majątku, który można obciążyć, zasadniczo wyłącza możliwość zwolnienia z kosztów. Incydentalne poniesienie kosztów postępowania nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu gospodarstwa domowego posiadającego wskazany majątek, a zmiana priorytetów wydatkowych strony nie może stanowić podstawy do kredytowania jej procesów sądowych przez Skarb Państwa.Stan faktyczny
Skarżąca D.D. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżąca i jej mąż są zatrudnieni, osiągają miesięczny dochód 5.500,00 zł, z czego 1.300,00 zł jest zajęte na poczet zobowiązań podatkowych. Miesięczne wydatki wynoszą około 2.820,00 zł. W skład majątku wchodzi mieszkanie, udziały w spółce oraz trzy samochody osobowe, które zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Dochody za lata 2003 i 2004 były znaczące.Rozstrzygnięcie
Postanowiono oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w składzie następującym: Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2005r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
W przedmiotowej sprawie tj. skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] D.D. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika ze złożonego w dniu 13 czerwca 2005r. (uzupełnionego 04 lipca 2005r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oraz jej mąż są zatrudnieni na umowę o pracę. Ich miesięczny dochód wynosi 5.500,00 zł, z którego 1.300,00 zł zajęte jest na poczet zobowiązań podatkowych. Miesięcznie ponoszą wydatki związane z utrzymaniem w kwocie około 2.820,00 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkują wraz z synem lat 5. Majątek wnioskodawczyni i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym stanowią: mieszkanie o powierzchni 39 m2, udziały w spółce o wartości nominalnej 20.000,00 zł, trzy samochody osobowe o wartości około 28.000,00 zł. Jak stwierdza strona samochody osobowe oraz udziały zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Dochód strony osiągnięty w 2003r. (PIT-36 wspólnie z małżonkiem) wyniósł 49.624,78 zł natomiast w 2004r. strona wybrała indywidualny sposób opodatkowania i jej dochód (PIT-37) wyniósł 17.862,51 zł. zaś jej małżonek osiągnął dochód 37.636,00 zł (PIT-37) oraz na podstawie PIT-28 przychód w kwocie 21.815,38 zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co
następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia tego przepisu było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Chodzi tu o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Wykładnia systemowa art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prowadzi do wniosku, że sytuacja, w której poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny nie uzasadnia jeszcze przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów
sądowych. Zatem strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki finansowe.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej skarżącej należy zauważyć, że posiada ona wystarczające środki na uiszczenie kosztów sądowych w całości, ponieważ zapewniają to wskazane świadczenia oraz posiadany majątek. Należy również w tym miejscu nadmienić, że w podobnej bądź gorszej sytuacji finansowej znajduje się wiele rodzin w Polsce. W orzecznictwie dominuje teza, iż " posiadanie majątku w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia z kosztów, skoro istnieje możliwość jego obciążenia." - Por. postanowienie NSA z 29 lipca 2004 r. (FZ 131/04, niepubl.). Podobnie postanowienie SN z 19 sierpnia 1971 r. I CZ 118/71, LEX 6980.
Wobec powyższego nie znajduje uzasadnienia możliwość zwolnienia wnioskodawczyni z kosztów postępowania sądowego, ponieważ może to wystąpić jedynie wówczas, gdy nastąpiłby uszczerbek w utrzymaniu skarżącej i jej rodziny. W ocenie referendarza w gospodarstwie domowym, które posiada wskazany wyżej majątek incydentalne poniesienie kosztów postępowania nie spowoduje uszczerbku w Jego utrzymaniu.
Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło