II SA/Bd 10/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi R. K. na czynność Starosty w przedmiocie braku wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu R. K. uiszczony wpis w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych. Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. R. K. (skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na czynność Starosty polegającą na braku wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia w dniu [...] października 2024 r. robót budowlanych dotyczących zamiaru budowy hali namiotowej tymczasowej na działce nr [...] (obręb [...] C. , gm. C.). Zarzucił przy tym naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów art. 30 ust. 6 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej: pb) i wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności organu. W uzasadnieniu podniósł argumentację dotyczącą m.in. negatywnego oddziaływania przedmiotowej hali namiotowej, konieczności uzyskania pozwolenia na jej budowę oraz braku możliwości uznania jej za tymczasowy obiekt. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Poinformował jednocześnie, że sprawa hali namiotowej była przedmiotem kilkukrotnej kontroli Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., który nie stwierdził niezgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. Przepisy art. 29 - 31 pb określają natomiast przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, a w jakich sytuacjach należy dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Jak stanowi art. 30 ust. 1b pb zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu tym – stosownie do art. 30 ust. 2 pb - należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Zgodnie zaś z treścią art. 30 ust. 5 pb zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może w drodze decyzji wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Z regulacji powyższej w sposób nie budzący wątpliwości wynika zarówno, iż upływ terminu określonego w art. 30 ust. 5 pb upoważnia inwestora do rozpoczęcia realizowania robót budowlanych objętych zgłoszeniem, jak i, że jedynym podmiotem uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest właściwy organ, a nie na przykład osoba, która uważa, iż inwestycja narusza jej dobra prawem chronione, czy też jest sprzeczna z prawem. Z powyższego wynika jednocześnie, iż postępowanie administracyjne prowadzone w wyniku zgłoszenia, w przypadku braku sprzeciwu właściwego organu, nie wymaga już wydania rozstrzygnięcia w formie aktu administracyjnego. Istnieje bowiem domniemanie wydania decyzji pozytywnej w stosunku do zamiaru objętego zgłoszeniem sytuacji, gdy bezskutecznie upłynie zawity termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 pb (por. "Prawo budowlane" Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego , Wyd. C.H.BECK 2006r str.367). Jednocześnie zauważyć należy, iż zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę i rozpoczęcie robót budowlanych w następstwie takowego wadliwego zgłoszenia, z woli ustawodawcy, wyrażonej w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 3 pb powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i art. 51 pb (Por. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, O.D. i D.K. Gdańsk 2004, s. 88-89 i 145). Analogicznie konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i art. 51 pb spowoduje niewniesienie sprzeciwu w sytuacji gdy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy, albowiem zaistnieje wtedy sytuacja wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach określona w art. 50 ust. 1 pkt 1 pb oraz w sytuacji gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej winien wnieść fakultatywny sprzeciw z powodów wskazanych w art. 30 ust. 7 pkt 1-3, lecz tego nie uczynił, co skutkowało rozpoczęciem wykonywania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 pb). Pamiętać przy tym należy, iż zgodnie z powszechnie wyrażanym zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie poglądem, podzielanym także przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie termin o którym mowa w art. 30 ust. 5 pb jest terminem materialnym i stanowi okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach stosunku administracyjnoprawnego. Skoro tak, to upływ tego terminu powoduje definitywne przyznanie prawa lub nałożenie obowiązku i jako termin prawa materialnego nie może on być przedłużany ani skracany. Inaczej rzecz ujmując upływ tego terminu oznacza dla organu brak możliwości wniesienia sprzeciwu i to niezależnie od oceny czy nie wniesienie sprzeciwu było zgodne, czy tez sprzeczne z prawem. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że skoro uprawnienia inwestora do rozpoczęcia działalności wynikają z milczenia organu i brakuje przesłanek do zastosowania wobec takiego sui generis "rozstrzygnięcia" środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym, stronie, która jest niezadowolona z dopuszczenia we wskazany sposób do realizacji budowy objętej zgłoszeniem, przysługuje jedynie prawo żądania zastosowania środków przewidzianych w art. 50 pb, w razie wykazania okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3 tego artykułu. (por. Edward Radziszewski "Prawo Budowlane. Przepisy i komentarz" Wyd. Prawnicze Lexis Nexis 2005 r.). Stąd też uznać należy, że na zaniechanie organu, który w terminie prawem przewidzianym nie wywiódł sprzeciwu od dokonanego zgłoszenia robót budowlanych nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, albowiem z woli ustawodawcy prawidłowość takowego milczącego rozstrzygnięcia i co za tym idzie zgodność z prawem robót budowlanych realizowanych w oparciu o zgłoszenie, od którego nie wniesiono sprzeciwu może być weryfikowana jedynie w tzw. postępowaniu naprawczym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 i 51 pb. W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) uznał wniesioną skargę za niedopuszczalną, o czym orzekł w pkt I. sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy (pkt II sentencji postanowienia).