II SA/Bd 1001/05

Dnia 16 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi V. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku polegającego na dostarczeniu projektu inwentaryzacji budowlanej wiaty oddala skargę II SA/Bd 1001/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. stwierdził wykonanie obowiązku tj. dostarczenie projektu inwentaryzacji budowlanej wiaty, opracowanego przez mgr inż. B. Ś. wybudowanej na posesji przy ul M. w T. i zobowiązał M. K. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tej wiaty. W uzasadnieniu wskazano, iż z dokonanych ustaleń wynika, że wiata usytuowana w narożniku posesji przy ul. M. w T. pomiędzy posesją przy ul. W. e oraz posesją przy ul M., pobudowana została w 1993 r.. Dwie ściany wiaty stanowią mur pełny. Od strony ulicy W jest to mur długości 8,0 m i wysokości 3,0m, a od strony ul. M. jest to mur z bloczków betonowych długości 3,0 m. Trzecia ściana (szczytowa) wykonana jest z elementów drewnianych. Front nie został zaś zabudowany. Wiata służy do przechowywania kosiarki, narzędzi ogrodniczych, mebli ogrodowych jak również składowania zbędnych rzeczy. Jako podstawę do ustalenie roku budowy organ przyjął oświadczenie inwestora z dnia 14.01.2003 r., dokumentację zdjęciową, potwierdzoną przez znajdujące się na zdjęciach osoby oraz oświadczenia świadków. Organ wskazał przy tym, że według wypisu i wyrysu z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T., istnienie wiaty nie narusza zapisu planu dla jednostki [...] ha, który obowiązywał w chwili budowy oraz przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Na podstawie wyżej przedstawionych dowodów wydano postanowienie z dnia [...]2004 r., nr [...] wzywające inwestora do przedłożenia dokumentów celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, które to dokumenty zostały dostarczone w dniu [...]2005 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły V. K. i J. K., wskazując w nim, iż od blisko 3 lat domagają się rozebrania postawionego przez sąsiadów z posesji przy ul. M. bez pozwolenia budowlanego, z pogwałceniem prawa własności właścicieli sąsiednich działek, obiektu budowlanego, murowanego, zadaszonego, trwale związanego z gruntem, który wystawiony został na granicy i z jej przekroczeniem o ok. 10 cm, o wysokości 3,03 m i aktualnej długości od strony skarżących 3,30 m, a od strony sąsiadki wys. 3,03 m. i dł. 8 m. Skarżące podniosły również, iż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie kieruje się prywatnymi układami z inwestorami, czyniąc wszystko by zalegalizować przedmiotowy obiekt budowlany. Przy tym z uwagi na przewlekłości postępowania i jego tendencyjność wskazały na konieczność wyłączenia inż. K. D. i insp. B. M. od prowadzenia tej sprawy. Zgodnie z twierdzeniami skarżących, ignorują oni ich wnioski, prawa, przedstawione dowody, a także przepisy prawa budowlanego. Dają za to wiarę niezgodnym z prawdą oświadczeniom inwestorów, że obiekt pobudowany został od razu w aktualnym kształcie oraz oświadczeniu B. Ś., że podczas wystawiania budowli nie był obecny, gdy interweniował wezwany inspektor nadzoru budowlanego z Wydziału Architektury, jak również dając wiarę podkolorowanym komputerowo zdjęciom. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż organ przy ustalaniu daty powstania przedmiotowej wiaty, wnikliwie przeanalizował zebrane dowody i wskazał na fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz podał przyczyny z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponieważ, jak ostatecznie ustalono, wiata powstała w 1993 r., do rozpatrzenia kwestii legalności jej budowy zostały zastosowane przepisy obowiązujące w tym czasie – t. j. ustawa z dnia 30 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U., Nr 38 poz. 229; z późn. zm.) Ponieważ organ nadzoru budowlanego I instancji nie stwierdził wystąpienia przesłanek określonych w przepisie art. 37 cyt. ustawy, nie miał zatem powodów do nakazania rozbiórki spornej wiaty, lecz koniecznym stało się doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem, co miało miejsce w niniejszym postępowaniu. Zdaniem organu II instancji analiza akt sprawy nie potwierdziła zarzutu skarżących o przewlekłości toczącego się postępowania i jego tendencyjności, w związku z czym nie zachodziła potrzeba wyłączenia od prowadzenia sprawy wskazanych przez skarżące osób. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy V. K., wskazując w niej, że wbrew ustaleniom organu I instancji sporny obiekt budowlany nie powstał jednorazowo w 1993 r., lecz był przez szereg lat rozbudowywany i nadbudowywany, tak że w rezultacie jego ściana boczna stanęła na granicy działek, na podmurówce, na której wcześniej była siatka ogrodzeniowa, a w dalszej kolejności została nadbudowana o ok 1 metr wzwyż. Nieprawidłowe jest zatem stosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa budowlanego z 1974 r.. Skarżąca zakwestionowała ponadto stwierdzenie organu, że przedmiotowy obiekt budowlany nie pogarsza warunków użytkowych otoczenia i nie pozostaje w sprzeczności z planami zagospodarowania przestrzennego w związku z czym może być zalegalizowany i pozostać na dotychczasowym miejscu. Podniosła przy tym, iż w świetle obowiązującego w Polsce prawa nikt nie jest uprawniony do samowolnego budowania na granicy gruntów czegokolwiek poza ogrodzeniem. Jej zdaniem przedmiotowy obiekt budowlany wkracza na jej grunt na głębokość ok. 10 cm i z uwagi na swoją wysokość i długość poważnie zacienia duży fragment ogrodu, z którego skarżąca nie może korzystać zgodnie z jego przeznaczeniem, gdyż wchodzi tam grzyb i mech. Wystawiony samowolnie na granicy obiekt budowlany narusza też prawo własności sąsiadów, które podlega ochronie w świetle przepisów kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazując, iż z informacji przekazanych przez organ pierwszej instancji wynika, że wieczystymi użytkownikami i właścicielami nieruchomości przy ul. M. w T. są nieżyjący T. K. oraz J. K., zmarła w sierpniu 2005 r.. W aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa dla V. K. upoważniającego ją do występowania po śmierci matki w charakterze strony w toczącym się postępowaniu. W piśmie z 1 grudnia 2005 r. skarżąca ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę oświadczyła, iż jest aktualnie jedyną właścicielką gruntu i budynku położonego przy ul. M. w T. Wskazaną nieruchomość odziedziczyła po zmarłych rodzicach, na dowód czego przedstawiła stosowne dokumenty. W odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia 1 grudnia 2005 r. organ wniósł o oddalenie jej skargi w przypadku uznania jej za stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W związku z tym należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawową kwestią, do której należy się ustosunkować są dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. ustalenia, co do daty pobudowania spornej wiaty. Organ ten opierając się na oświadczeniu inwestora, dokumentach zdjęciowych oraz oświadczeniach świadków przyjął, że nastąpiło to w roku 1993 r. Jednocześnie odmówił wiary oświadczeniom skarżących J. K. i V. K., oraz I. P., która zmieniała swoje oświadczenie (pierwotnie podała, że wiata powstała w 1993r.). Należy wskazać w tym miejscu, iż organ administracji dokonuje zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm) swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że organ ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału w sprawie. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że dokonanym przez organ I instancji ustaleniom nie można postawić zarzutu dowolności. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, przyjmując wyżej wspomnianą datę budowy wiaty, uwzględnił on całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, podając przy tym przekonujące podstawy przemawiające za zajęciem takiego stanowiska. W związku z powyższym uznać należy, iż organ I instancji prawidłowo ustalił datę pobudowania wiaty, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią zatem ze względu na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414; z późn. zm.) przepisy art. 37 i 40 ustawy z dnia 30 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U., Nr 38 poz. 229, z późn. zm). Kwestią niesporną w niniejszej sprawie jest fakt dokonania przez Mirosława K. samowoli budowlanej, jednakże należy wskazać, że brak pozwolenia na budowę nie jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego i może być konwalidowany, jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 cyt. ustawy. Tryb postępowania w takiej sytuacji przewidywał art. 40 tejże ustawy, zgodnie z którym, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Zaś w myśl przepisu art. 37 pkt 1 cyt. ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla rozpoznawanej przez Sąd sprawy istotne znaczenie ma przesłanka sprowadzenia przez wzniesiony obiekt budowlany niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych. W trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ nie stwierdził istnienia przyczyn uzasadniających dokonanie rozbiórki. Projekt niezbędnych zmian i przeróbek celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem został uzgodniony z przewidzianymi prawem instytucjami i organami. W szczególności rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. Edward W. stwierdził, iż wiata posiada od strony sąsiednich działek ściany oddzielenia przeciwpożarowego EI-120, a tym samym spełnia wymagania § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Również z opinii Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej nie wynika by dostrzeżone zostały jakieś zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi związane z przedmiotowym obiektem budowlanym. Uciążliwości, na które wskazuję skarżąca – zacienienie części ogrodu i pojawiający się grzyb oraz mech – nie są wystarczającym powodem by uznać, że wystąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Z takim pogorszeniem warunków mamy bowiem do czynienia gdy naruszone zostaną przepisy dotyczące warunków technicznych jakie obiekt budowlany powinien spełniać. W niniejszej sprawie nie zachodzi zaś taka sytuacja. Przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62; z późn. zm.), obowiązujące w czasie samowolnej budowy wiaty, przewidywały możliwość posadowienia obiektu budowlanego na granicy działek. Podstawowym warunkiem, jaki musiał on spełniać było właściwe jego usytuowanie ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe oraz zgodność tegoż usytuowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obiekt taki nie mógł też utrudniać zabudowy sąsiednich działek, jego ściany graniczące z sąsiednią działką nie powinny mieć drzwi i okien, a wody z dachu nie mogą być odprowadzane na teren sąsiedniej działki (art. 13 cyt. wyżej rozporządzenia z 1980 r.). Należy w związku z tym wskazać, iż przedmiotowa wiata spełnia wyżej wspomniane warunki. Spadek dachu skierowany jest w stronę posesji inwestora. Ściany obiektu budowlanego graniczące z sąsiednimi działkami nie mają otworów okiennych ani drzwiowych. Ponadto spełnione zostały warunki w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Jak wskazał organ usytuowanie przedmiotowej wiaty jest zgodne z miejscowego planu zagospodarowania, który dla tego obszaru przewidywał zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności. Sporna wiata przeznaczona na przechowywanie m. in. mebli ogrodowych niewątpliwie jest związana z zabudowa mieszkaniową. Zaznaczyć należy również, iż nie stwierdzono by obiekt ten utrudniał zabudowę sąsiednich działek. Należy zwrócić ponadto uwagę, iż mimo wskazywania przez skarżącą na posadowienie przedmiotowego obiektu z przekroczeniem o ok. 10 cm granicy działki, materiały dowodowe zebrane przez organy nadzoru nie potwierdzają tego. Poza granice działki wystawał wprawdzie dach wiaty, jednakże został on odcięty po wydaniu decyzji z dnia 12.05.2003 r.. W związku z powyższym nie można uznać by usytuowanie wiaty naruszało przepisy prawa. W związku z tym, ze względu na brak istnienia przesłanek do dokonania rozbiórki przedmiotowej wiaty, organy nadzoru budowlanego słusznie podjął kroki zmierzające do doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze, uznając, że decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Co do wniosku skarżącej o wyłączenie pracowników organu od udziału w postępowaniu w sprawie, zawartego w odwołaniu, to stwierdzić należy , iż powinien on być rozpoznany przez bezpośredniego przełożonego tych pracowników, w zależności od tego czy uprawdopodobnione zostało istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności tych pracowników (art. 24 § 3 Kpa).