II SA/Bd 1002/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Bd 1002/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2007 r., znak: [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy C. przez p. o. Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., na podstawie art. 3 ust. 4, art. 8, art. 39, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. odmówiono S. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, stosownie do jego wniosku z dnia [...] listopada 2009 r., wskazując, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem utrzymania jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł oraz renta inwalidzka w wysokości [...] zł brutto, co łącznie daje miesięczny dochód w kwocie [...] zł i przekracza kwotę kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477,00 zł. Wg organu nie zachodzą także przesłanki z art. 41 ww. ustawy. W odwołaniu S. K. informując o swoich wydatkach i ciężkiej sytuacji materialnej, wniósł o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału. Wskazał także na wyrok WSA w B. z 23 lipca 2008 r. II SA/Bd 416/08 potwierdzający jego prawo do pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Organ l instancji dokonał słusznej oceny braku istnienia przesłanek uzasadniających odmowę przyznania prawa do zasiłku w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Jako trafne uznano ustalenia organu l instancji, że dochód odwołującego się z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku przekracza ustawowe kryterium dochodowe 477,00 zł oraz brak przesłanek do udzielenia pomocy w trybie art. 41 ustawy. W skardze S. K. wyraził niezadowolenie z obu decyzji i wniósł o przyznanie zasiłku celowego, wskazując na swoją trudną sytuację bytową. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty podniesione w skardze były już przedmiotem postępowania wyjaśniającego i podjęte rozstrzygnięcie zostało umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, zarówno organ l jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w sytuacji wskazanej ustawą z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 64, poz. 728 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Stosownie zaś do art. 39 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Może też być przyznany osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Przedstawione unormowanie zawiera katalog sytuacyjnych przesłanek przyznania zasiłku celowego, przy czym przyznanie tego świadczenia uzależnione jest również od spełnienia kryterium dochodowego, określonego w sposób ogólny w art. 8 ww. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który wyraźnie różnicuje sytuację podmiotu samotnie gospodarującego lub rodziny, co znajduje potem swoje odbicie w konieczności zastosowania właściwych kryteriów dla potrzeb obliczenia wysokości przysługującego świadczenia. Nabycie więc prawa do tego świadczenia jest uzależnione, tak jak w przypadku innych świadczeń z pomocy społecznej, od wysokości dochodów wnioskodawcy. W przypadku osoby samotnie gospodarującej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, jeżeli jej dochód nie przekracza "kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", wynoszące obecnie 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Dochodem według ustawy o pomocy społecznej jest suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu - z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku skarżącego, jako bezsporne należy uznać okoliczności związane z samotnym zamieszkiwaniem i prowadzeniem jednoosobowego gospodarstwa domowego jak również orzeczonym stopniem niepełnosprawności, z którego tytułu otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości [...] zł brutto oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Słusznie zatem orzekające w sprawie organy orzekły, że dochód odwołującego się z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w wysokości [...] zł, przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące dla odwołującego [...] zł, przyjmując przy tym, że potrącenia komornicze z otrzymywanej renty w związku z orzeczeniem Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] marca 2005 r., sygn. akt IC [...] i egzekucją prowadzoną przeciw odwołującemu w wysokości ¼ renty nie ma wpływu na wyliczenie dochodu, albowiem przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują nie wliczania do dochodu zajęć komorniczych z tytułu należności dotyczących kosztów procesu, klauzuli i opłaty egzekucyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując decyzję wydaną w ramach uznania administracyjnego, a do takiej zaliczyć należy tę dotyczącą zasiłku celowego, nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów orzekających i określać wysokości czy też rozmiaru przyznawanej pomocy w tych przypadkach, które ustawodawca pozostawił uznaniu organów. Tylko one dysponując środkami finansowymi w zależności od ich wielkości mogą udzielać świadczeń (tak NSA w wyroku z dnia 21 grudnia 2001 r. w sprawie o sygn. l SA 1547/01, Lex nr 80662, zachowującym aktualność na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów). Organ dokonał także wyczerpującej i prawidłowej analizy w kwestii badania przesłanek przyznania świadczenia w trybie art. 41 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 41 ww. ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Wsparcie to ma jednak wyłącznie charakter fakultatywny i uzależnione jest od tego, czy przypadek osoby lub rodziny spełnia kryterium szczególnie uzasadnionego oraz jakimi możliwościami finansowymi w tym zakresie dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Te szczególne przypadki muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnianiu kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1, że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy. W odniesieniu do skarżącego prawidłowo oceniono, że nie zachodzą szczególne i nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego. Chybionym jest także powoływanie się na wskazane wyroki tut. WSA. Nie negując oczywiście ich istnienia należy zauważyć, że uchylono nimi zaskarżone decyzje ze względów proceduralnych nie przesądzając bynajmniej w kwestii czy skarżącemu należy się zasiłek celowy. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu l instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zgodne z prawem. Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu l instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji słusznie uznając, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń i wydał decyzję zgodną z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.