II SA/Bd 1003/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-01-17
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Wiesław Czerwiński, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, który był rozbudowywany na podstawie pozwolenia na budowę, może zostać utrzymana w mocy, jeśli organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym treści i zakresu wydanego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie ustaliły treści i zakresu pozwolenia na budowę, na podstawie którego skarżący twierdzili, że prowadzili prace budowlane. Brak wyjaśnienia tych kwestii stanowił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego.Stan faktyczny
Postępowanie dotyczyło rozbudowy pawilonu handlowo-usługowego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów. Po niespełnieniu tych obowiązków, wydano decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowy oraz zadaszenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący twierdzili, że prace były prowadzone na podstawie ważnego pozwolenia na budowę z 2003 r. i podnosili zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Henryki i Henryka S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od organu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bd 1003/06
UZASADNIENIE
W dniu [...] 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. otrzymał anonimową informację o rozbudowie pawilonu bez pozwolenia na terenie działki w B.
W dniu [...] 2004 r. wszczęto postępowanie z urzędu w sprawie prowadzenia przez Henrykę i Henryka S. robót budowlanych polegających na rozbudowie obiektu handlowo - usługowego na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka [...] położonej w B. W tym samym dniu, na mocy art. 48 ust. 2 i 3 oraz 83 § 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie obiektu handlowo - usługowego na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] położonej w B. stanowiącą własność Henryki i Henryka S. i ustalił wymagania dot. niezbędnych zabezpieczeń wstrzymanych robót budowlanych - zamknąć dostęp osób trzecich na plac budowy. Zobowiązanie H.H. S. do przedstawienia w terminie 60 dni od daty otrzymania postanowienia następujących dokumentów:
a) zaświadczenia Wójta Gminy G. o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na prowadzone roboty było wymagane pozwolenie albo zgłoszenie. Roboty te polegają na rozbudowie istniejącego obiektu handlowo - usługowego w poziomie parteru i poddasza od strony północno - wschodniej obiektu przy drodze B. - G. o wymiarach 10,25 x 3,25, 7,45 x 3,70, fundament z betonu, ściany z pustaków gazobetonowych, strop gęstożebrowy, dach drewniany kryty dachówką ceramiczną. Nad wejściem do pawilonu handlowego wybudowano zadaszenie o konstrukcji drewnianej, kryte strzechą o wymiarach wewnętrznych 6,20 x 8,45 i wys. 3 m.
W ocenie organu prowadzone roboty budowlane stanowią budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego. Budowa ta jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarazem nie narusza przepisów techniczno - budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie wykonanej rozbudowy obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Skarżący nie spełnili obowiązków wskazanych w tym postanowieniu.
Skutkowało to wydaniem w dniu [...] 2005 r. (prawie po upływie roku) decyzji nakazującej Henryce i Henrykowi S. rozbiórkę obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę, dobudowy do istniejącego pawilonu handlowo - usługowego oraz rozbiórkę drewnianego zadaszenia krytego strzechą.
W podstawie prawnej decyzji wskazano na przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm., ostatnie zmiany Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy, po rozpoznaniu odwołania pełnomocnika Henryki i Henryka S., decyzji z dnia [...] 2005 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazał m.in., że budowa była prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] 2003 r., została zakończona i udzielono pozwolenia na użytkowanie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] 2003 r. znak: [...]. Wprawdzie inwestor posiada projekt z naniesionymi na czerwono zmianami z datą [...] 2003 r., ale zmian tych nie ma na egzemplarzu archiwalnym udostępnionym przez Urząd Gminy w G. Przepis art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego upoważniał organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w przypadku niespełnienia obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 prawa budowlanego.
W ocenie organu II instancji w sposób przekonywujący wskazano, że przedmiotowa rozbudowa jest prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kiedy i gdzie naniesiono zmiany w projekcie nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Dobudowaną część obiektu dobudowano do istniejącego budynku i jej dobudowa nie została podjęta po częściowej rozbiórce budynku istniejącego, a więc rozbiórka dobudowanej części nie naruszy elementów konstrukcyjnych istniejącego budynku.
Pełnomocnik Henryki i Henryka S. złożył skargę na powyższą decyzję.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo tj. art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. z 2003 r. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz naruszającej przepisy postępowania tj. art. 7, 10 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie skarżącego, naruszenie art. 48 prawa budowlanego nastąpiło przez niewłaściwe jego zastosowanie. Celem art. 48 prawa budowlanego jest zapobieganie powstawaniu obiektów budowlanych, których inwestorzy, nie posiadają pozwolenia na budowę, a tym samym przeciwdziałanie sytuacji, w której nie zostało przeprowadzone wskazane wyżej postępowanie i kontrola zgodności inwestycji z obowiązującym prawem. Sytuacja taka nie zachodzi, gdy w momencie orzekania w kwestii samowoli budowlanej inwestor posiada już ostateczne pozwolenie na budowę. W sprawie prace budowlane były prowadzone na podstawie pozwolenia budowlanego z [...] 2003 r. wydanego przez Wójta Gminy G.
Organ bezpodstawnie przyjął, że prace budowlane zostały podjęte bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pozwolenie jest nadal ważne i nie zostało wyeliminowane w trybie nadzwyczajnym.
W pozwoleniu na użytkowanie organ wskazał, że nie wszystkie roboty zostały w tym czasie wykonane. Według organu nadzoru po zakończeniu budowy części obiektu inwestor winien wystąpić o nowe pozwolenie, czego nie przewiduje obowiązujące prawo. W sprawie rozbieżności wersji projektu budowlanego nie zostały podjęte żadne działania.
Zmiany w dokumentacji, polegające na wykreśleniu niektórych elementów z egzemplarza projektu budowlanego, będącego w posiadaniu Urzędu Gminy, zostały dokonane przez nieupoważniony do tego organ. Inwestor nie został poinformowany o dokonaniu tych zmian. Zmiany te nie mogły wywołać skutków prawnych .
Naruszenie art. 7 i 10 K.p.a. polega na tym, że uzasadnienie decyzji nie obejmuje istotnych elementów przewidzianych w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w szczególności organ nie odniósł się do oświadczenia H. S., który poinformował, że prace budowlane są prowadzone na podstawie pozwolenia budowlanego z [...] 2003 r. wydanego przez Wójta Gminy G.
W ocenie skarżącego rozbiórka jest niemożliwa pod względem technicznym albowiem ewentualna rozbiórka grozi naruszeniem elementów konstrukcyjnych użytkowanej części budynku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Skarżący powołuje się na fakt, że prace prowadzone były na podstawie pozwolenia budowlanego nr [...] z dnia [...] 2003 r. wydanego przez Wójta Gminy G. Istotnie okoliczność ta nie została wyjaśniona. W aktach sprawy nie ma tej decyzji. W aktach sprawy znajduje się natomiast kserokopia projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...] 2003 r. W projekcie tym zawarty jest zapis: "poza projektowaną rozbudową - dobudową klatki schodowej od strony wschodniej i zamknięciem tarasu od strony zachodniej nie projektuje się żadnych zmian w stosunku do projektu zagospodarowania terenu".
Tego rodzaju zapis wydaje się niezrozumiały; nie wiadomo czego w takiej sytuacji projekt dotyczy - budowy czy rozbudowy. W toku dalszego postępowania należy uzyskać odpis decyzji pozwolenia na budowę z [...] 2003 r. i dążyć do ustalenia co faktycznie ta decyzja obejmowała. Przesłuchać autora projektu na okoliczności związane z zamierzeniami inwestora, treścią projektu, treścią zapisów, okoliczności dokonywania poprawek i ich anulowania. Dążyć do ustalenia okoliczności udostępnienia projektu stanowiącego zasób archiwalny Urzędu Gminy G.
W decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z [...] 2003 r. [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie pawilonu stwierdzono zgodność wykonania obiektu z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Należy ustosunkować się do tego, jaka to była wersja projektu. W decyzji tej nie wskazano, jakie roboty budowlane wykończeniowe nie zostały wykonane. Czy należy tą okoliczność powiązać z informacjami na str. 14 projektu (projektowana rozbudowa).
Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie "konsumuje" pozwolenie na budowę i dalsza dobudowa (rozbudowa) jest nową sprawą administracyjną. Wymagane są nowe decyzje.
Za trafny należy uznać zarzut skargi, że orzekające w sprawie organy nie wyjaśniały prawidłowo i nie ustosunkowały się do twierdzeń inwestora, że prace budowlane prowadzone były na podstawie pozwolenia budowlanego z [...] 2003 r. Za celowe należy uznać przeprowadzenie postępowania, przez organ II instancji, ze względu na nieprawidłowości zaistniałe na szczeblu I instancji.
Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono stosownie do treści art. 200 cytowanej ustawy, a przepis 152 wskazanej ustawy nakazuje w takiej sytuacji orzeczenie, iż zaskarżony akt nie może być wykonany. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło