II SA/Bd 1004/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na budowie jednej elektrowni wiatrowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy [...] na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 84 i 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej w skrócie "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie") oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397), po rozpatrzeniu wniosku R. A. R., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie jednej elektrowni wiatrowej o mocy do 1000 kW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, przewidzianej do realizacji na działce nr 119/1 położonej w miejscowości[...]. W odwołaniach wniesionych od powyższej decyzji, w tym w odwołaniu skarżącego J. D. zarzucono, że planowana elektrownia wiatrowa znajdzie się zbyt blisko nieruchomości odwołujących (400 m w przypadku J. i J. D., 450 m w przypadku K. Sz.) i zbyt blisko granic ich działek (100 m). W tej sytuacji planowana siłownia wiatrowa swoją uciążliwością obejmuje tereny ich działek, na których pracują prowadząc gospodarstwa rolne. Odwołujący zakwestionowali prawidłowość określenia poziomów hałasu, podnosząc że w rzeczywistości inwestorzy sprowadzają z zagranicy używane, zużyte siłownie, w przypadku których nie jest możliwe dotrzymanie norm hałasu. Zarzucili, że raport oddziaływania na środowisko jest mało czytelny, a jego załączniki są w języku niemieckim, nieprzetłumaczone na język polski. Odwołujący podnieśli także, że inwestorzy nie przestrzegają zaleceń (które w przedmiotowej sprawie zostały zawarte w pkt 3 decyzji) utwardzenia dróg dojazdowych, nie tworzą zatoki postojowej, nie budują placu technologicznego stałego, nie wykaszają roślinności na placu manewrowym oraz bezpośrednio pod elektrownią wiatrową w promieniu 50 m od wieży. Brak także w raporcie dokładnie wyliczonej powierzchni, jaka zostanie zajęta pod inwestycję. Nie został również przeprowadzony monitoring ornitologiczny. W wyniku rozpatrzenia wniesionych od powyższej decyzji odwołań, w tym odwołania skarżącego J. D., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we[...], decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...]. Organ wskazał, że stosownie do art. 74 ust. 1 pkt 2,3 i 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dołączono kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z zapisem w formie elektronicznej na informatycznym nośniku danych, uzupełniono go o kopię mapy ewidencyjnej obejmującej lokalizację przedsięwzięcia, obszar oddziaływania przedsięwzięcia oraz wypisy z ewidencji gruntów. W sprawie stwierdzono konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Taki raport został sporządzony. Zgodnie z art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przed wydaniem decyzji warunki realizacji inwestycji zostały uzgodnione z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięgnięto opinii [...] Inspektora Sanitarnego. Warunki określone w uzgodnieniu jak też w opinii zostały uwzględnione w zaskarżonej decyzji. Decyzja uwzględnia także informacje zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko. Badane też były różne warianty przedsięwzięcia oraz postulaty zgłaszane w toku postępowania przez strony. Spełnione są zatem warunki określone w art. 80 ust. 1 ustawy. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, że zasadna jest ocena, iż planowane przedsięwzięcie – po spełnieniu zaleceń minimalizujących oddziaływanie na środowisko – nie będzie znacząco negatywnie wpływać na środowisko. Odnosząc się do zarzutów odwołań Kolegium zwróciło uwagę na funkcję jaką pełni decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, podkreślając, że określa ona odpowiednie środki, które mają wykluczyć lub minimalizować negatywny wpływ na środowisko. Odmowa wydania decyzji środowiskowej musiałby być racjonalnie umotywowana i poparta wynikami przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. Wskazując na charakter wydawanej decyzji Kolegium stwierdziło, że warunki określone w pkt 3 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczą realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Obecnie przedsięwzięcie jest na etapie przedrealizacyjnym, nie nadszedł zatem czas na realizację zaleceń zawartych w pkt 3 decyzji, a tym samym zgłoszone w tym względzie zarzuty są co najmniej przedwczesne. Kolegium przyznało, że z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, że planowana elektrownia wiatrowa będzie powodowała uciążliwość w postaci hałasu, jednakże hałas ten może przekraczać normy tylko na terenach bezpośrednio przyległych do terenu inwestycji, użytkowanych rolniczo. Na terenach zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej normy hałasu będą dotrzymane zarówno w porze dziennej jak i nocnej. Eksploatacja elektrowni nie spowoduje zanieczyszczeń gleb, wód powierzchniowych i gruntowych, nie wytwarza żadnych odpadów ani szkodliwego dla człowieka promieniowania elektromagnetycznego. Kolegium stwierdziło, że wbrew zarzutom przed wydaniem decyzji zostały przeprowadzone analizy ornitoligiczna i chiropterologiczna, których wyniki zawarto w raporcie oddziaływania na środowisko. W wynikach tej analizy stwierdzono, że inwestycja nie będzie oddziaływała w znaczący sposób na awifaunę lęgową oraz na gatunki migrujące wykorzystujące przestrzeń nad analizowanym obszarem, a ponadto obszar inwestycji znajduje się poza ważnymi korytarzami wędrówkowymi stanowiącymi trasy migracyjne ptaków. Na badanym terenie nie stwierdzono też kolonii lęgowych ptaków czy miejsc intensywnie wykorzystywanych jako żerowiska lub miejsca odpoczynku dla migrujących ptaków. Nie stwierdzono ponadto miejsc rozrodu i hibernacji nietoperzy, nie ma też na badanym terenie wyraźnych korytarzy przelotowych dla nietoperzy. Inwestor został ponadto zobowiązany do przeprowadzenia porealizacyjnego monitoringu ornitologiczngo i chiropterologicznego. Kolegium podkreśliło, że obowiązujące przepisy nie określają minimalnych odległości od zabudowań, które miałby być zachowane przy budowie elektrowni. Odległość ta zależna jest zatem od oddziaływania elektrowni na klimat akustyczny tj. elektrownia może być lokalizowana w takiej odległości od zabudowań, aby zapewnione zostały standardy w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu. W rozpoznawanej sprawie jak wynika z akt, normy te zostaną zachowane. Analiza akustyczna wykazała bowiem, że wartości graniczne hałasu generowanego przez planowaną elektrownię dla najbliżej położonych budynków mieszkalnych wahają się od 34,7 do 37,0 dB, przy obowiązujących normach hałasu 45 dB w porze nocnej i do 55 dB w porze dnia. Ponadto także w tym w zakresie inwestor został zobowiązany do przeprowadzenia analizy porealizacyjnej. Kolegium wskazało także, że został zapewniony czynny udział stron w postępowaniu. Pomimo to strony nie przedstawiły żadnych dowodów przeczących ustaleniom wynikającym z raportu oddziaływania na środowisko. W skardze do sądu administracyjnego skarżący J. D. zarzucił, że wybudowanie elektrowni wiatrowej w odległości 400 m od jego zabudowań oraz 100 m od jego działki obniży wartość jego nieruchomości a także uniemożliwi swobodne jej zarządzanie. Podniósł, że ma zamiar utworzyć gospodarstwo agroturystyczne, a w realizacji tego zamiaru będzie przeszkadzał mu huczący wiatrak. Skarżący zakwestionował analizę akustyczna zawartą w raporcie oddziaływania na środowisko podnosząc, że opiera się ona na obliczeniach uwzględniających pracę nowych turbin wiatrowych. W rzeczywistości natomiast inwestorzy sprowadzają stare turbiny, które zostały zdemontowane z uwagi na niespełnianie wymogów. Zdaniem skarżącego nie został zachowany wymóg art. 79 ust. 1 ustawy tj. zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Wymóg ten powinien jego zdaniem zostać zrealizowany poprzez organizowanie spotkań i zebrań. Ponadto w opinii skarżącego zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu nie może polegać na żądaniu, aby przedstawił dowody, dlaczego nie chce zrealizowania inwestycji, która niszczy środowisko, krajobraz, negatywnie wpływa na zdrowie człowieka przez wydzielanie ultradźwięków, wytwarza hałas techniczny, migotanie cieni itp. Skarżący podniósł także, że wymogi stawiane inwestorom nie są przestrzegane po zrealizowaniu inwestycji, nikt już wtedy nie dba o ptaki i nietoperze czy zwierzynę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, tj. zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przedmiotem tego postępowania jest kontrola legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej o wysokości 145 m i mocy 1000 kW wraz z infrastrukturą towarzyszącą Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ustawa określa zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, ocen oddziaływania na środowisko oraz w sprawach transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ustawa, zgodnie z art. 1, określa także zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska. W toku postępowania organ I instancji, uwzględniając wskazania zawarte w opinii [...] Dyrektora Ochrony Środowiska [...] i [...] Inspektora Sanitarnego we [...] nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określając równocześnie zakres tego raportu. Inwestor przedstawił do oceny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zasadna zdaniem Sądu jest ocena organu, iż raport ten zawiera wszystkie niezbędne elementy, w szczególności zawiera wymaganą analizę akustyczną i został poprzedzony wymaganym monitoringiem ornitologicznym i oceną chiropterologiczną. Sprawozdanie z monitoringu ornitologicznego i oceny chiropterologicznej z prac terenowych prowadzonych w okresie 12 września 2010 r. – 11 września 2011 r. stanowi załącznik nr 2 do raportu. Z ustaleń raportu wynika, że przyjęte przez inwestora rozwiązania techniczno - technologiczne, zapewnią bezpieczne funkcjonowanie elektrowni wiatrowej, bez szkody dla środowiska naturalnego oraz ludzi. Lokalizacja elektrowni wiatrowej nie spowoduje zmiany użytkowania przyległych gruntów, które w dalszym ciągu będą mogły być użytkowane rolniczo. Autorzy raportu wykazali w sposób przekonujący, że wybór wariantu realizacji planowanego przedsięwzięcia pozwala na zachowanie podczas eksploatacji, wymaganych standardów emisyjnych w zakresie wszystkich przewidywanych emisji, tj. emisji hałasu, zanieczyszczenia powietrza, promieniowania elektromagnetycznego oraz efektu migotania cieni. Odnośnie usytuowania planowanej inwestycji zasadne jest stanowisko organu, iż w tym względzie nie ma przepisu prawa, który wskazywałby wymóg zachowania konkretnej odległości inwestycji w postaci elektrowni wiatrowej od zabudowań. Wobec tego właściwe odległości należy mierzyć zakresem oddziaływania danej inwestycji według obowiązujących parametrów zagrożeń środowiskowych. O ile w zasięgu inwestycji występują przekroczenia norm np. hałasu, zanieczyszczenia czy inne właściwe dla danego rodzaju inwestycji, należy uznać że może wystąpić zagrożenie dla ludzi. Jeśli oddziaływanie nie przekroczy dopuszczalnych norm nie można stwierdzić, że istnieje jakakolwiek przeszkoda do zagospodarowania terenu w zamierzony sposób. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ochrona interesu prawnego musi być mierzona parametrami oddziaływań środowiskowych. Jednym z takich parametrów jest narażenie na hałas, jednakże jak wynika z treści raportu – w przypadku zrealizowania inwestycji w planowanym miejscu, z zachowaniem postawionych inwestorowi warunków, parametr ten nie zostanie przekroczony. Analiza akustyczna przewidywanego oddziaływania elektrowni wiatrowej stanowi załącznik nr 3 do raportu, a owo oddziaływanie zostało przeanalizowane w pkt 5.3.5. raportu ("Emisja hałasu"). Organ wnikliwie opisał planowaną inwestycję pod kątem uciążliwości związanych z hałasem, odnosząc się do obowiązujących norm hałasu zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Mając na względzie dopuszczalne normy hałasu, wynikające z ww. rozporządzenia w przypadku zabudowy zagrodowej (45 dB w nocy i 55 dB w dzień) należy podkreślić że we wskazanych przez skarżącego odległościach tj. 100 m od planowanej inwestycji (granica jego działki, gdzie nie istnieje zabudowa) przewidywany hałas będzie wynosił 46,7 dB, zaś w odległości 400 m – 39,6 dB (por. graficzne przedstawienie wyników w "Analizie akustycznej"). Źródłem uciążliwości dla otoczenia, zwłaszcza dla ludzi, mogą być obracające się łopaty wirnika turbiny wiatrowej, które na otaczające tereny rzucają cień. Według raportu efekt cienia w przypadku planowanej turbiny jest mało znaczący. Oceniając wpływ pól elektromagnetycznych organ wskazał na ustalenia raportu z którego wynika, że inne zakresy częstotliwości pól wykluczają negatywny wpływ inwestycji na odbiór telewizji, internetu i telefonów. Wybrano optymalny wariant lokalizacyjny. Wariant ten jest najkorzystniejszy dla środowiska. Z powstaniem elektrowni nie jest związane ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ani nie zachodzi możliwość transgranicznego oddziaływania. Nie zachodzi też konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, zapewniono również udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia poprzez umożliwienie składania uwag i wniosków, zamieszczenie informacji w publicznie dostępnym wykazie danych o prowadzonym postępowaniu (o jego wszczęciu i obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wystąpieniach o opinie i uzgodnienia, o złożonym raporcie, o zakończeniu postępowania) wydanych w jego toku rozstrzygnięciach oraz o wydaniu decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody. Udział w spotkaniu dotyczącym planowanej inwestycji skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem na liście obecności. Z żadnego przepisu prawa tj. ani wyżej wskazany art. 79 ust. 1, ani art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika – tak jak wskazuje na to skarżący, iż zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu ma polegać na możliwości przyznania jej swoistego prawa weta wobec niekorzystnego dla danej osoby rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu administracji, jak wynika z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest rozstrzygnięcie sprawy mając na względzie m.in. "słuszny interes obywateli". Uznanie interesu strony za słuszny powinno wynikać z obiektywnej oceny sytuacji, a nie z własnego przekonania strony opartego na poczuciu krzywdy czy nierówności. Nie wystarczy zatem – tak wskazuje skarżący – sam sprzeciw strony, bez wskazania, jakie dowody mogą przemawiać za stanowiskiem strony. Bez przeprowadzenia i rozważenia dowodów niemożliwa jest obiektywna ocena sytuacji, pozwalająca z kolei na ocenę, czy interes obywatela jest słuszny. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy wyłącznie określenia wpływu planowanego przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska takie jak: zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, jak również możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie). W postępowaniu tym nie bada się kwestii związanych z wpływem planowanego przedsięwzięcia na wartość sąsiadujących nieruchomości. Zasadnie wskazuje także organ, iż postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji jest postępowaniem poprzedzającym inwestycję. Przepisy prawa nie pozwalają na zbadanie, w ramach tego postępowania, jakie konkretnie urządzenie zakupi inwestor. Inwestor dokonując wyboru urządzenia będzie musiał jednakże dostosować się do wymogów wynikających z zaskarżonej decyzji. Możliwe jest skontrolowanie, czy zainstalowane urządzenie spełnia nałożone wymogi, jednakże nie wcześniej, niż inwestycja zostanie zrealizowana tj. urządzenie zacznie działać w konkretnych warunkach. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.