II SA/Bd 1005/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 17.12.2014 r. w sprawie ze skargi spółki A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 17.12.2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki A w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Na rozprawie był obecny pełnomocnik skarżącej spółki. W dniu 27 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w tym przedmiocie. W motywach wskazał, iż ogłoszenie wyroku (oddalającego skargę) nastąpiło w dniu 17 grudnia 2014 r. (środa), dlatego siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 24 grudnia 2014 r. (Wigilia), jednak z uwagi na inne obowiązki służbowe, w tym rozprawę przed sądem cywilnym w innym mieście w dniu 23 grudnia, pełnomocnik oświadczył, że planował złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w dniu 24 grudnia 2014 r., lecz z uwagi na skrócony czas pracy placówek Poczty Polskiej w tym dniu, złożenie i nadanie pisma w dniu 24.12.2014 r. okazało się niemożliwe. Pełnomocnik podniósł, iż w związku z tym, że dzień 24 grudnia jest zwyczajowo wolny (w całości bądź częściowo) od pracy w wielu sądach, urzędach i firmach - złożenie niniejszego wniosku w najbliższym możliwym terminie (sobota nie będąca świętem) uzasadnia przywrócenie terminu oraz sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym, w terminie bez swojej winy. Według powyższego przepisu konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu, jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Stosownie zaś do treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, natomiast Sąd rozpoznając wniosek strony musi ocenić, czy w terminie przewidzianym do dokonania czynności nastąpiła taka przeszkoda. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego kryterium braku winy wiąże się generalnie z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi istnieje więc tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się m. in. chorobę (w tym nagłą chorobę) uniemożliwiającą wyręczenie się drugą osobą. Strona winna przy tym uprawdopodobnić (a nie udowodnić) brak swojej winy w uchybieniu terminu, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała praktycznie aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 333-339). Ponadto, przy ocenie zawinienia sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Jeżeli natomiast strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, OSNP – 2002/19/11). Dalej, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Należy podzielić również pogląd, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, niepubl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdził, w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona (w wąskim tego słowa znaczeniu) ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1935 r., C.III 258/35, OSP z 1936 r., poz. 150; akceptowane przez J. Gudowskiego [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, Warszawa 1998 r., t. 1, s. 318, uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 września 1992 r., III CZP 112/92, OSNC z 1993 r., nr 5, poz. 75; akceptowanej przez J. Gudowskiego [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., t. 1, s. 240,). Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 24 grudnia 2014 r. (Wigilia), natomiast pełnomocnik skarżącej wniósł o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w tym przedmiocie w dniu 27 grudnia 2014 r. Pełnomocnik skarżącej nie dokonał złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przewidzianym w art. 141 § 2 p.p.s.a terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, co było spowodowane błędnym w jego ocenie przekonaniem, iż w Wigilię 24.12.2014 r. będzie mógł dokonać czynności – nadania przesyłki pocztowej. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu pełnomocnik strony musiałaby uprawdopodobnić, że w dniu 24.12.2014 r. nie było możliwości nadania przesyłki w urzędzie pocztowym. Pomijając fakt, że dzień 24.12.2014 r. nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z dnia 19 stycznia 1951 r. nr 4 poz. 28 ze zm.), to na terenie siedziby kancelarii pełnomocnika funkcjonowały w tym dniu całodobowe urzędy pocztowe, choćby Urząd Pocztowy Warszawa 1. Argumentacja wskazująca, iż dzień 24 grudnia jest zwyczajowo wolny (w całości bądź częściowo) od pracy w wielu sądach, urzędach i firmach jest więc w kontekście powyższego całkowicie bezzasadna. W ocenie Sądu prowadząc profesjonalną działalność, pełnomocnik należycie wykonujący swe obowiązki powinien wziąć pod uwagę okoliczność choroby, urlopu, czy też innych nagłych nawet zdarzeń, powodujących niemożliwość wykonywania powierzonych mu zadań, których wykonanie z własnej woli postanowił wykonać w ostatnim dniu przewidzianego dla danej czynności terminie. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw, by uczynić zadość żądaniom pełnomocnika skarżącego, gdyż powołana we wniosku przyczyna uchybienia terminu, przy uwzględnieniu wymaganych od profesjonalnego pełnomocnika standardów staranności w wykonywaniu czynności zawodowych, nie miała charakteru niezawinionej przeszkody, której usunięcie nie było możliwe nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.