II SA/Bd 1006/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-29
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Grażyna Malinowska-Wasik, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu może zostać nałożona, jeśli wcześniejsza decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego określała termin przywrócenia pasa do poprzedniego stanu użyteczności, który jeszcze nie upłynął?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Organ nie odniósł się do postanowień wcześniejszej decyzji, która określała 14-dniowy termin na przywrócenie pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności, liczony od dnia utraty mocy zezwolenia. Termin ten, zgodnie z przepisami Kpa, upływał dopiero z końcem określonego dnia, co oznaczało, że kara pieniężna nie mogła zostać nałożona za okres, w którym skarżąca miała jeszcze prawo do zajmowania pasa drogowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej PW "G. S." za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklamy z przekroczeniem terminu. Skarżąca podnosiła, że reklamy zostały usunięte w terminie określonym w poprzedniej decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że kara jest obligatoryjna. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i ustawy o drogach publicznych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]r., Nr[...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego,
II SA/Bd 1006/09
Uzasadnienie
Na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 i ust. 13 w zw. z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z poźn. zm.) § 1 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z [...] kwietnia 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m² pasa drogowego dróg publicznych na terenie B. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 61, poz. 1070) i art., 104 Kpa i upoważnienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] - decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej wymierzył PW "[...]" G. S. ul. K. [...] w B. karę pieniężną [...] zł za zajęcie w celu umieszczenia reklamy, w okresie od [...] lipca do [...] lipca 2009 r., pasa drogowego ulicy F., G., J. P., T., W. będącej drogą krajową, ul. W. będąca drogą powiatową, ul. F. będąca drogą gminną z przekroczeniem terminu zajęcia, określonego w zezwoleniu zarządcy.
G. S. w odwołaniu podnosząc, iż będące przedmiotem decyzji tabliczki kierunkowe zajmowały pas drogowy na podstawie decyzji [...] wystawionej na okres [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2009 r. i że zgodnie z pkt 5 ww. decyzji zobowiązana była przywrócić pas drogowy do poprzedniego stanu użyteczności w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego utraciła moc, i usunęła je w dniu [...] lipca 2009 r. w godzinach wieczornych, zarzuciła naruszenie art. 7, 10 § 1 oraz art. 77 i art. 79 Kpa, które miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 40 ust. 15 ustawy o drogach publicznych, art. 2 i art. 32 Konstytucji poprzez ich pominięcie w postępowaniu, a także art. 40 ust.12 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją [...] z [...] września 2009 r. na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79), art. 40 ust. 1, ust. 3, ust. 6 i ust. 12 pkt 2 ww. ustawy z dnia 21 marca 1985 r., oraz art. 138 § 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 40 ust. 1, 3 i 12 ww. ustawy z 21 marca 1985 r., za zajęcie pasa drogowego i za umieszczenie w nim urządzeń niezwiązanych z funkcjonowaniem dróg, pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu lub zajęcie pasa bez zezwolenia zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną. Sformułowanie "wymierza" oznacza, że organ ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Powód zajęcia pasa drogowego (przekroczenia terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi) jest przy tym obojętny. Ustawa o drogach publicznych nie przewiduje żadnych zwolnień od opłat i kar pieniężnych. I dlatego uznano uznać, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem.
Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej wniósł skargę, wnosząc o uchylenie obu decyzji i zwrot kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 7,10 § 1 oraz art. 77 i art. 79 Kpa, które miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 40 ust. 15 ustawy o drogach publicznych, art. 2 i art. 32 Konstytucji poprzez ich pominięcie w postępowaniu, a także art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię. Podkreślono, że skarżąca nie była powiadomiona o terminie przeprowadzenia oględzin w dniu [...] lipca 2009 r. i że zgodnie z poprzednią decyzją [...] przywróciła pas drogowy do poprzedniego stanu użyteczności wieczorem [...] lipca 2009 r. tj. w wyznaczonym terminie.
W odpowiedzi na skargę organ odwołując się do argumentacji zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że dopiero w odwołaniu skarżąca podniosła, iż tabliczki reklamowe zostały zdemontowane w dniu [...] lipca 2009 r. w godzinach wieczornych, a następnie ponownie założone. Wg Kolegium okoliczność, czy zainteresowana zdjęła reklamy w dniu [...] lipca 2009 r. jest nieistotna, skoro kara została nałożona za okres do [...] lipca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Należało więc, zbadać zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz zgodnie z przepisami ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.)
Zgodnie natomiast z treścią przepisów art. 134 § 1 i art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
W związku z powyższym należy zauważyć, że do akt sprawy pełnomocnik strony skarżącej złożyła decyzję organu pierwszej instancji, tj. Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej [...] wydaną dnia [...] grudnia 2008 r. z upoważnienia Prezydenta Miasta B. z [...] kwietnia 2007 r. [...]. Wynika z niej między innymi, że skarżąca otrzymała zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym ulicy: F., G., J. P., T., W., Warszawska, F. reklamy o powierzchni 3,50 m² na okres od [...] stycznia 2009 r. do [...] czerwca 2009 r. Niewątpliwie treść tej decyzji znana była obu organom.
Z pkt 5 tej decyzji wynika – co w niniejszej sprawie ma szczególne znaczenie i co należy znacząco podkreślić – że "Zajmujący pas drogowy jest obwiązany zapewnić bezpieczne warunki ruchu i przywrócić pas do poprzedniego stanu użyteczności w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego utraciła moc."
Wydając dnia [...] sierpnia 2009 r. decyzję [...] - utrzymaną dnia [...] września 2009 r. w mocy zaskarżoną decyzją przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - organ w żaden sposób nie odniósł się do pkt 5 swojej wcześniejszej ww. decyzji. Nie odniósł się do tej kwestii także organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Naruszono w ten sposób zasady ogólne postępowania administracyjnego zawarte w Rozdziale 2 Działu I Kpa. W szczególności należy zwrócić uwagę na naruszenie zasady praworządności – art. 7 Kpa ("W toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."), zasady pogłębiania zaufania obywateli - art. 8 Kpa ("Organy administracji publicznej obwiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa...").
Naruszono także zawartą w art. 16 Kpa zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Skoro bowiem w decyzji z [...] grudnia 2008 r. [...] mającej wszelkie cechy decyzji ostatecznej zakreślono skarżącej termin 14 dni na usunięcie skutków zajęcia pasa drogowego liczony od dnia, w którym decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego utraciła moc, to zważywszy na treść przepisu art. 57 § 1 Kpa, termin ów upływał dopiero z końcem dnia [...] lipca 2009 r.
Rozpoznając skargę stosownie do przywołanego już powyżej przepisu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. w granicach niniejszej sprawy, poza zakresem rozważań sądu miała pozostać ocena legalności obowiązku z pkt 5 decyzji z [...] grudnia 2008 r. [...]. Bezsporna jest natomiast treść ww. decyzji, zupełnie pominięta w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarówno w odwołaniu jak i skardze konsekwentnie podniosła, że podporządkowała się obowiązkowi z pkt 5 ww. decyzji z [...] grudnia 2008 r. - [...] w godzinach wieczornych [...] lipca 2009 r. Tymczasem z notatki z dnia [...] lipca 2009 r. nie wynika o jakiej porze dnia [...] lipca 2009 r. stwierdzono, że "przy ul. F., G., J. P., T., W., W., F. zlokalizowana jest reklama PW [...]".
Sposób sporządzenia powyższej notatki stanowi natomiast naruszenie zasad zawartych w przywołanych już przepisach art. 7 i 8 Kpa oraz zasad prowadzenia postępowania dowodowego zawartych w Rozdziale 4 Działu II Kpa.
Bez znaczenia są, więc wywody obu organów, że karę pieniężną naliczono za okres od [...] lipca 2009 r. do [...] lipca 2009 r., skoro wcześniejszą ostateczną decyzją nałożono na skarżącą 14 –dniowy mijający z upływem dnia [...] lipca 2009 r. termin usunięcia reklamy.
W tym stanie rzeczy uznając, że wydając zaskarżoną decyzję – jak i wcześniejszą decyzję z [...] sierpnia 2009 r. [...] naruszono wskazane powyżej przepisy postępowania co mogło mieć istotny wypływ na wynik sprawy – należało uznając zasadność skargi po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylić zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z [...] sierpnia 2009 r. [...].
Prowadząc ponownie postępowanie organ przeprowadzi je przy pełnym poszanowaniu powyższych przepisów, dopuszczając jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy i oceni na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Prowadząc ponownie postępowanie organ postąpi zgodnie z art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r., uwzględni wszystkie oceny i wskazania co do dalszego postępowania, które dla organu mają charakter bezwzględnie wiążący.
Rozstrzygniecie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 przywoływanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. a rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 - na art. 200 tej ustawy w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349; z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło