II SA/Bd 1009/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-05-16
Skład orzekający: Anna Klotz, Renata Owczarzak, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym samowoli budowlanej jest zgodne z prawem, jeśli inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym samowoli budowlanej jest zgodne z prawem, jeśli inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia na budowę. Procedura legalizacji samowoli budowlanej, uregulowana w art. 48 Prawa budowlanego, jest uprawnieniem inwestora, a niespełnienie nałożonych obowiązków skutkuje nakazem rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące roboty budowlane dotyczące budowy budynku letniskowego i nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Budynek został wybudowany w 2008 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, w odległości 30 m od jeziora. Inwestorzy nie posiadali dokumentów związanych z budową. Organy uznały, że budowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi, co umożliwiło wszczęcie procedury legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi K.M na postanowienie (..) z dnia (...) 2017 r. (...) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...].06.2017 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), działając na podstawie art. 123 w związku z art. 144 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 48 ust. 2 i 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia K. M. reprezentowanego przez adwokata D. K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...].03.2017 r. znak: [...], wstrzymujące D. i K. M. prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku letniskowego na działce nr [...] przy jeziorze D. w miejscowości N. W., gmina J. P. oraz nakładające obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] czerwca 2017 r. następujących dokumentów:
zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy budynku letniskowego na działce nr [...] w miejscowości N. W. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz odstępującego od nałożenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń (budynek letniskowy zabezpieczono poprzez wykonanie ogrodzenia).
Powyższe postanowienia organów obydwu instancji zostały wydane na podstawie następującego stanu faktycznego.
W dniu [...].07.2016 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę ww. obiektu, w ramach której ustalił, że obiekt - budynek letniskowy o wymiarach 9,00 x 7,00 m i wysokości do kalenicy 6,00 m został wybudowany w 2008 r. Obiekt jest parterowy, z poddaszem użytkowym, na fundamencie betonowym, posiada ściany zewnętrzne drewniane, warstwowo ocieplone wełną mineralną, strop i dach drewniany pokryty blachodachówką. Budynek zlokalizowany jest w odległości 30 m od jeziora D. Inwestorzy nie posiadają żadnych dokumentów związanych z budową i użytkowaniem przedmiotowego budynku.
Organ stwierdził, że na budowę ww. budynku letniskowego, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ uznał, że ww. obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.
Jak wynika z pisma Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].08.2016 r. znak: [...], współwłaściciele działki nr [...] w miejscowości N. W. – D. i K. M. nie uzyskali decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrzeżu jeziora D. w N. W., uchwalonego uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2014 r. opublikowanego w Dz. Urz. Woj. z [...].10.2014 r. poz. [...] działka nr [...] obręb N. W. jest oznaczona symbolem 16ML i przeznaczona jest pod zabudowę rekreacji indywidualnej z możliwością zabudowy.
PINB przyjął, że inwestycja nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów techniczno-budowlanych i przystąpił do legalizacji samowolnie wzniesionego budynku letniskowego w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...].10.2016 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, organ nałożył na D. i K. M. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] grudnia 2016 r., określonych dokumentów. Postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. znak: [...], organ odwoławczy uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ I instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wydane zostało przez PINB, wymienione na wstępie postanowienie z dnia[...].03.2017 r. znak: [...] o wstrzymaniu D. i K. M. prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie ww. budynku letniskowego oraz nałożeniu obowiązku przedłożenia w terminie do dnia [...] czerwca 2017 r. wskazanych powyżej dokumentów.
Zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji złożył w imieniu K. M. adwokat D. K. WINB wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...].06.2017 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016, poz.2255), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., zmieniająca m.in. ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wprowadził następującą zmianę: W sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał w przedmiotowej sprawie, że inwestor na realizację przedmiotowego budynku letniskowego winien był, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, uzyskać pozwolenie na budowę. Niedopełnienie tego obowiązku skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego legalizującego samowolę budowlaną w trybie art. 48 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu.
Organ odwoławczy, wskazując na treść art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, stwierdził, że objęty postępowaniem obiekt budowlany nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a także przepisów techniczno-budowlanych, wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 1422), gdyż jak ustalił organ pierwszej instancji znajduje się w odległości względem granicy z działkami sąsiednimi odpowiednio 4,00 m i 9, 50 m oraz od drogi gminnej 7,00 m.
Zostały zatem spełnione warunki umożliwiające wdrożenie procedury legalizacji przedmiotowego budynku w trybie przewidzianym w art. 48 Prawa budowlanego. Wobec powyższego PINB w B., zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].03.2017 r. znak: [...] słusznie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku letniskowego na działce nr [...] oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] czerwca 2017 r. dokumentów, wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.
W przypadku niespełnienia obowiązku wymienionego w tym przepisie, organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Natomiast przedłożenie wymaganych dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeśli budowa nie została zakończona.
Organ odwoławczy poinformował również strony, że przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu i ewentualnego pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej obliczonej na podstawie art. 49 ust. 2 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie, jak pouczył organ pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, wysokość opłaty wynosić będzie 25 000 zł.
Odnosząc się do kwestii ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy wyjaśnił, że T. T., który poinformował organ nadzoru o samowoli budowlanej, nie jest stroną postępowania, gdyż nie posiada nieruchomości w obszarze oddziaływania samowolnie zrealizowanego budynku letniskowego. Dlatego nieprawidłowym jest w tej sytuacji kierowanie przez PINB do tej osoby pism i rozstrzygnięć wydawanych przez organ w tym postępowaniu. Działaniem niewłaściwym organu I instancji jest przekazanie do wiadomości osobie fizycznej korespondencji wytworzonej przez organ w postępowaniu administracyjnym, jeżeli taka osoba nie posiada statusu strony tego postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że nie może jednakże na etapie postępowania odwoławczego wyeliminować osoby niebędącej stroną postępowania, do której organ I instancji skierował zaskarżone rozstrzygnięcie. Zalecił jednak aby PINB poinformował odrębnym pismem T. T. o braku przymiotu strony prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, oraz o tym, że nie będzie informowany o jego dalszych etapach.
Odnosząc się, do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków jest pierwszym etapem postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 48 Prawa budowlanego w przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga o istocie przedmiotowej sprawy jest pierwszym etapem postępowania, a podstawą do jego wydania były ustalenia poczynione podczas kontroli budowy przedmiotowego budynku letniskowego w dniu [...].07.2016 r., w której uczestniczył odwołujący się. Postanowienie to zostało prawidłowo doręczone odwołującemu się.
Natomiast nałożony obowiązek przedłożenia wskazanych w postanowieniu PINB znak: [...] z dnia [...].03.2017 r., dokumentów wynika wprost z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, zatem są to ustawowo nałożone obowiązki na inwestorów, którzy zrealizowali obiekt w warunkach samowoli budowlanej.
K. M., działając przez pełnomocnika, wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy, w której zaskarżył w całości postanowienie WINB z dnia [...] czerwca 2017r. znak [...]. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 2000 roku Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm., zwaną dalej: "k.p.a"), poprzez dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego i zobowiązanie skarżącego do przedłożenia wskazanych w nim dokumentów, podczas, gdy w aktach sprawy taka informacja się znajduje;
art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, poprzez nieustalenie wszystkich stron postępowania, tj. właścicieli działek znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł:
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz na mocy art. 135 p.p.s.a. o rozważanie przez Sąd uchylenia postanowienia go poprzedzającego;
na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a. o zwrot na rzecz Skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, co czyni skargę niezasadną.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna lub postanowienie są zgodne z prawem, jeżeli nie naruszają powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zarówno K-P WiNB, jak i PINB nie naruszyli prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cytowanej już ustawy Prawo budowlane.
Z uwagi na to, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte zawiadomieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2016r., zastosowanie w sprawie znalazł art. 48 ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016, poz.2255), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. zmieniająca m.in. ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy nowelizującej: W sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Z treści art. 48 ust. 1, 2 i 3 nadanej ustawą zmieniającą wynika, że: "Art. 48. 1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2".
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej w 2008r. Na inwestorach w świetle art. 28 ustawy prawo budowlane ciążył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Zaniechanie tego obowiązku skutkuje zastosowaniem art. 48 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 48 ust. 2 ustawy prawo budowlane dopuszcza po spełnieniu przesłanek w nim zawartych wdrożenie postępowania legalizacyjnego. Dlatego, organ wdrażając ten tryb, prawidłowo sprawdził ustalenia m.p.z.p. dla terenu, na którym została zrealizowana samowola budowlana.
Wstępne postępowanie wyjaśniające dało pogląd, że budowa domku letniskowego jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Potwierdza to pismo Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].08.2016 r. znak: [...], z którego wynika, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrzeżu jeziora D. w N. W., uchwalonego uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2014 r. opublikowanego w Dz. Urz. Woj. z [...].10.2014 r. poz. [...], działka nr [...] obręb N. W. jest oznaczona symbolem 16ML i przeznaczona jest pod zabudowę rekreacji indywidualnej z możliwością zabudowy. Przedmiotowy budynek letniskowy znajduje się w odległości względem granicy z działkami sąsiednimi odpowiednio 4,00 m i 9, 50 m oraz od drogi gminnej 7,00 m.
W tym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązki wynikające z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązując ich w terminie do 30 czerwca 2017r. do przedstawienia: zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, tj. :
- zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy budynku letniskowego na działce nr [...] w miejscowości N. W. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu,
oraz odstępującego od nałożenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń (budynek letniskowy zabezpieczono poprzez wykonanie ogrodzenia).
Zobowiązanie zawarte w zaskarżonym postanowieniu znajduje umocowanie w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5).
W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji zasadnie wezwał inwestorów do przedłożenia stosownych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Organ nadzoru budowlanego nie ma bowiem możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Natomiast to w jaki sposób zakończy się postępowanie legalizacyjne zależy już wyłącznie od inwestora. Przypomnieć należy, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale uprawnieniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2005 r., OSK 1602/04, dostępny na:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w razie ustalenia, że obiekt budowlany lub jego część został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 ustawy Prawo budowlane, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia żądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki.
W ocenie Sądu, ustalenia stanu faktycznego sprawy poparte oględzinami, w trakcie których opisano zrealizowany obiekt, nie budzi wątpliwości o dopuszczeniu się przez inwestorów samowoli budowlanej. Ze względu na parametry obiektu budowlanego niewątpliwie niezbędne było poprzedzenie procesu inwestycyjnego decyzją o pozwoleniu na budowę, zaś w przypadku zaniechania przez inwestora ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku jedyną możliwością doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem jest wdrożenie procedury legalizacyjnej wynikającej z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Utrzymane w mocy przez organ II instancji postanowienie PINB jest właśnie pierwszym z aktów administracyjnych wydanym w tzw. postępowaniu legalizacyjnym. Co do konieczności i prawidłowości przedmiotowego postanowienia Sąd w składzie orzekającym nie ma wątpliwości. To samo można rzec odnośnie rodzaju nałożonych na inwestora obowiązków, których realizacja, (lub też nie), przesądzi o możliwości zalegalizowania samowolnych robót albo zdecyduje o konieczności wydania nakazu rozbiórki. Wskazać należy, że wykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego czy nadbudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Tym samym mając powyższe rozważania na uwadze, jako całkowicie chybiony należy uznać zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 75 § 1 art. 77 § 1 art. 80 i art. 107 kpa.
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że pismo Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2016r. jest zaświadczeniem organu administracji publicznej, zwalniającym skarżącego z obowiązku ustawowego wynikającego z art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane.
Stroną postępowania w przedmiocie legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego są inwestorzy. Osoba, która przyczyniła się do wdrożenia kontroli przez organy nadzoru budowlanego zdaniem organu odwoławczego nie jest stroną postępowania. Na etapie postanowienia wdanego w trybie postępowania legalizacyjnego, błędne ustalenie kręgu stron postępowania nie ma wpływu na wynik zaskarżonego postanowienia.
Zdaniem Sądu, organy przeprowadziły postępowanie zgodnie ze wskazanymi zasadami, a uzasadnianie zaskarżonego postanowienia spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. W tym miejscu wskazać również należy, że twierdzenia strony, co do wadliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego są bezpodstawne, gdyż nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Wobec powyższego zarzuty skargi, co do naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 nie zasługują uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło