II SA/Bd 1011/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-29
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie samotnie gospodarującej, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, może zostać przyznany zasiłek celowy na zakup osprzętu do kuchni gazowej, mimo że podłączenie kuchni zostało już dokonane z własnych środków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie zasiłku celowego jest uzależnione od spełnienia zarówno kryterium sytuacyjnego (np. niepełnosprawność), jak i kryterium dochodowego. Skoro dochód skarżącej przekraczał ustalone kryterium dochodowe, a podłączenie kuchni zostało już wykonane z jej własnych środków, odmowa przyznania zasiłku była zgodna z prawem. Niepełnosprawność nie stanowi samoistnej podstawy do przyznania zasiłku w "szczególnie uzasadnionym przypadku" bez spełnienia kryterium dochodowego.Stan faktyczny
H.O. złożyła wniosek o zasiłek celowy w kwocie 100 zł na zakup osprzętu do kuchni gazowej, którą otrzymała w ramach pomocy społecznej. Mimo że podłączenie kuchni zostało już wykonane z jej środków, a jej dochód przekraczał kryterium dochodowe, skarżąca domagała się przyznania świadczenia, powołując się na niepełnosprawność i art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, wskazując na niespełnienie kryterium dochodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
29 grudnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009r. sprawy ze skargi H.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] nr [...], którą Burmistrz Miasta K. odmówił przyznania H. O. pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości 100 zł na zakup osprzętu do kuchni gazowej.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że zasiłek celowy w kwocie 100 zł, o przyznanie którego wystąpiła w dniu 14 września 2009 r. H. O. do organu I instancji, miał być przeznaczony, jak podała we wniosku, na uruchomienie, w tym zakup osprzętu, do kuchni gazowej, którą otrzymała kilka dni wcześniej w ramach pomocy społecznej. Jak ustalono w trakcie wywiadu, strona w dniu 11 września 2009 r. już dokonała, korzystając z usług specjalisty, podłączenia kuchni do instalacji i z własnych środków opłaciła koszty usługi. W związku z tym organ II instancji uznał, że przyznanie środków z funduszu społecznego na kuchnię gazową jest nieuzasadnione tym bardziej, że strona posiada miesięczny dochód w kwocie 859,44 zł przy kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 477 zł miesięcznie. Organ II instancji nawiązując do treści odwołania strony, w którym podniosła, że dla poprawnego funkcjonowania kuchnia gazowa wymaga zainwestowania, stwierdził, że podziela stanowisko organu I instancji, iż wyżej wymieniona jest w stanie wykorzystując własne zasoby i możliwości dokonać ewentualnych usprawnień w funkcjonowaniu kuchni.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wnosząc o jej uchylenie oraz zmianę H. O. powołała się na przepis art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2008 r. nr 115, poz. 728 ze zm.), który nie uzależnia przyznania świadczenia od dochodu osoby ubiegającej się o nie oraz wskazała, iż spełnia warunek sytuacyjny określony w art. 7 cyt. ustawy w postaci niepełnosprawności. Nadto podniosła, iż organ I instancji w decyzji swej stwierdził "że omawiany rodzaj świadczeń zasadniczo nie jest zależny od progu dochodowego", jak również powołała się na swą sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Nie może natomiast rozpoznając sprawę kierować się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W razie zaś stwierdzenia naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Zatem nie mógłby orzec o przyznaniu skarżącej zasiłku, o co wniosła w skardze.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd nie stwierdził aby naruszała ona prawo.
Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2008 r. nr 115, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z art. 8 tej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 to jest: sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, zdarzenia losowego, sytuacji kryzysowej, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego itp.
Jednym ze świadczeń oferowanych w ramach pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. W myśl powołanych przepisów zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie wskazanego świadczenia uzależnione jest od spełnienia przynajmniej jednej z wymienionych sytuacyjnych przesłanek zasiłku celowego oraz od spełnienia, tak jak w przypadku innych świadczeń z pomocy społecznej, kryterium dochodowego. W przypadku osoby samotnie gospodarującej, stosownie do treści § 1 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006 r., Nr 135, poz. 950), kryterium dochodowe ustalone zostało w wysokości nie przekraczającej 477 zł. Dochód zaś, w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej stanowi, zgodnie z art. 8 ust. 3, sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o świadczenie lub w przypadku utraty dochodu – z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszone o miesięczne obciążenie podatkiem od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Ze znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego wynika, iż skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, której dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego wyniósł łącznie 859,44 zł, na co składa się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, renta inwalidzka w kwocie 591,34 zł netto oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 115,10 zł.
W świetle powyższego w sprawie bezspornym jest, że skarżąca spełnia kryterium sytuacyjne do przyznania zasiłku celowego (niepełnosprawność), natomiast nie spełnia kryterium dochodowego przyznania wnioskowanego świadczenia co uniemożliwia, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, przyznanie świadczenia, o którym mowa art. 39 ustawy o pomocy społecznej.
Ustosunkowując się do treści skargi stwierdzić należy, że organ I instancji nietrafnie w motywach decyzji podał, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania kryterium dochodowe wychodząc z założenia, że skarżąca ubiega się o pomoc w formie rzeczowej. Z wniosku skarżącej z dnia 14 września 2009 r. wyraźnie bowiem wynika, że chodzi jej o przyznanie pomocy pieniężnej w kwocie 100 zł i wniosek ten podtrzymała mimo zaoferowania jej przez organ dostarczenia osprzętu do kuchenki w postaci reduktora i węża, a także w odwołaniu od decyzji I instancji, to jest gdy kuchenka była już faktycznie od dnia 11 września 2009 r. zainstalowana.
Zgodnie zaś z powołanym przez skarżącą przepisem art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. nr 115, poz. 728) w szczególnie uzasadnionych przypadkach, mimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego, może być przyznany specjalny bezzwrotny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej kryterium osoby samotnie gospodarującej, lecz niepełnosprawność, jak wyżej wskazano, należy do ogólnych przesłanek udzielenia pomocy społecznej, w tym w postaci świadczeń pieniężnych (art. 8 ust. 1 w zw. z art. 7 pkt 5 ustawy) i nie mieści się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku" stanowiącego o możliwości zastosowania wyżej wymienionego unormowania.
Nadmienić należy, że szczególne przypadki, których dotyczy przepis art. 41 ustawy, obejmują sytuacje wyraźnie odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego, a z akt sprawy nie wynika, by w wypadku skarżącej sytuacja taka miała miejsce.
Z przedstawionych wyżej względów uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło