II SA/Bd 1013/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Pawełczak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2026 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. 1. Pismem z dnia 23 czerwca 2025 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w Bydgoszczy (dalej: "skarżąca", "Wspólnota") powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2024 r. nr WMG.I.9/2024 zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w Bydgoszczy przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...]. 2. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Prezydent Miasta Bydgoszczy (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") postanowieniem z dnia 22 lipca 2025 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r. wskazując, że skarżąca nie dochowała terminu określonego w art. 148 k.p.a. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie Wspólnota zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniosła o jego uchylenie oraz wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. 4. Rozpoznając sprawę w postępowaniu zażaleniowym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 29 września 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium w pierwszej kolejności przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołało stosowne przepisy tj. art. 148 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dalej SKO wskazało, że we wniosku o wznowienie postępowania nie zostało udowodnione w jakiej terminie Wspólnota dowiedziała się o decyzji stanowiącej podstawę wznowienia. W uzasadnieniu wniosku o wznowienie zawarta jest jedynie informacja, iż pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. pełnomocnik Wspólnoty wystąpił do organu I instancji o doręczenie przedmiotowej decyzji wskazując, że już wcześniej wnosił o doręczenie dokumentacji, informowanie o czynnościach podejmowanych w sprawie oraz zapewnienie udziału w sprawie w charakterze strony. Prezydent w piśmie z dnia 2 kwietnia 2024 r., kierowanym do pełnomocnika Wspólnoty radcy prawnego K. F. rn.in. poinformował, że decyzją nr WMG.1.9/2024 z dnia 19 stycznia 2024 r. zatwierdził podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w obr. [...] oraz o fakcie, że w wyniku podziału powstała m.in. działka nr [...] obr. [...] z przeznaczeniem na poprawę warunków nieruchomości sąsiedniej, tj. działki nr [...] w obr. [...]. Przedmiotowe pismo zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Wspólnoty w dniu 8 kwietnia 2024 r. W związku z powyższym Kolegium uznało, że pełnomocnik Wspólnoty dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania w dniu 8 kwietnia 2024 r., natomiast wniosek skarżącej o wznowienie postępowania złożony został w dniu 30 czerwca 2025 r., czyli z przekroczeniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 k.p.a. Uchybienie terminu powoduje, że wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 nie jest rozpatrywany merytorycznie. 5. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niewznowienie postępowania w sprawie pomimo, iż Wspólnota bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz nieprawidłowe ustalenie terminu, w jakim strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, rozpoznanie skargi na rozprawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając sformułowane zarzuty skarżąca wyjaśniła, że żaden z organów nie odniósł się do wskazywanej przez nią okoliczności, iż uprzednio wniosła skargę na bezczynność organu polegającą na niedoręczeniu wzmiankowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Bd 171/24 odrzucił skargę Wspólnoty wskazując w uzasadnieniu wzmiankowanego postanowienia, iż doręczenie decyzji jest czynnością materialno- techniczną, a zatem nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. W uzasadnieniu powołanego postanowienia wskazano również, iż w tym przypadku podmiotowi, który twierdzi, że posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, przysługuje środek nadzwyczajny, tj. wniosek o wznowienie postępowania. Opierając się na tym właśnie orzeczeniu WSA skarżąca wystąpiła w ustawowym terminie o wznowienie postępowania. Nie można zatem zasadnie twierdzić, iż Wspólnota dowiedziała się o przyczynie wznowienia postępowania już w dniu 8 kwietnia 2024 r. W dalszej części skarżąca powołała argumentację na okoliczność, iż winna zostać uznana za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta z dnia 19 stycznia 2024 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. 6. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, oceniając podniesione w niej zarzuty jako niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. W pierwszej kolejności, w związku z wnioskiem skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie sąd wskazuje, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmująca orzekanie w sprawach skarg na wydane w postępowaniu administracyjnym postanowienia, na które służy zażalenie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") odbywa się w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.). Mając zatem na względzie, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie, o którym stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a., na gruncie tej sprawy aktualizowała się kompetencja sądu do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od woli strony skarżącej, stąd nawet złożenie przez stronę wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (por. wyroki NSA: z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 3794/19; z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 4109/18; z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I FSK 110/20). Aczkolwiek zgodnie z art. 90 § 2 p.p.s.a. sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, to taka możliwość została pozostawiona uznaniu sądu i nie jest uwarunkowana stanowiskiem stron (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II OSK 2014/21). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba rozpoznania skargi na rozprawie i z tych względów Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie rozprawy. 8. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle kryteriów wskazanych powyżej sąd w niniejszym składzie stwierdził, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego, ani prawa materialnego w stopniu, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny Sądu stanowi postanowienie Kolegium z dnia 29 września 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta z dnia z dnia 22 lipca 2025 r., którym organ I instancji odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z dnia 19 stycznia 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w Bydgoszczy przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...]. Wyjaśnienia w pierwszej kolejności wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Powołana instytucja stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. W związku z powyższym przepisy jej dotyczące wymagają ścisłego stosowania. W myśl art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zatem przed wydaniem takiego postanowienia organ bada, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wynikające z art. 145 § 1 k.p.a., a także czy został wniesiony z zachowaniem terminów określonych w art. 148 k.p.a. W sytuacji, gdy podanie opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Tylko jeśli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku w sposób ewidentny, nie budzący żadnej wątpliwości, wynika, że wniosek składa podmiot nie będący stroną, to organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.). 9. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z dnia 19 stycznia 2024 r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w Bydgoszczy przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...] w dniu 30 czerwca 2025 r. W przedmiotowym wniosku wskazano, że pełnomocnik Wspólnoty pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. wystąpił do organu I instancji o doręczenie decyzji z dnia 19 stycznia 2024 r. Jak wynika z akt sprawy Prezydent pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. (k. 16 akt administracyjnych), stanowiącym odpowiedź na pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 25 marca 2024 r. poinformował pełnomocnika Wspólnoty, że decyzją nr WMG.1.9/2024 z dnia 19 stycznia 2024 r. zatwierdził podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w obr. [...] oraz o fakcie, że w wyniku podziału powstała m.in. działka nr [...] obr. [...] z przeznaczeniem na poprawę warunków nieruchomości sąsiedniej, tj. działki nr [...] w obr. [...]. Powyższe pismo zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 kwietnia 2025 r. (k. 14 akt administracyjnych). W konsekwencji za prawidłowe należy uznać stanowisko orzekających w przedmiotowej sprawie organów, że skoro pełnomocnik skarżącej dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania w dniu 8 kwietnia 2024 r. (data doręczenia pisma Prezydenta z dnia 2 kwietnia 2024 r.), zaś wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 30 czerwca 2025 r., to doszło do przekroczenia miesięcznego terminu określonego w art. 148 k.p.a., co obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych w skardze w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Powołany przepis wprost zatem wskazuje, że podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wyżej wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, kiedy strona została "pouczona" przez Sąd o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Co istotne organ administracji jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tego terminu, zaś jego uchybienie stanowi o braku podstaw do merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 769/97 cytowany przepis art. 148 § 2 k.p.a. jest klarowny i jasny - ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji (jak np. termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 1 k.p.a. czy termin z art. 111 § 1 k.p.a. do żądania uzupełnienia decyzji) lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Taki też pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. sygn. (akt II OSK 622/05, publ. ONSAiWSA 2006/5/133, Wokanda 2006/7-8/72), a skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela. 10. W konsekwencji uznać należy, że organy zebrały i rozpatrzyły cały niezbędny i wymagany przepisami prawa materiał dowodowy, który został poddany należytej ocenie organów obu instancji, o czym świadczą przekonujące uzasadnienia zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Wobec powyższego jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należy zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. Skoro zatem podniesione przez skarżącą zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.