II SA/Bd 1014/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-01-29

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski, Grażyna Malinowska-Wasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy potrącenia komornicze z renty inwalidzkiej powinny być uwzględniane przy ustalaniu dochodu do celów przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do przyznawania zasiłków, a jedynie do kontroli legalności decyzji organów administracji. W niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że potrącenia komornicze z renty nie wpływają na wyliczenie dochodu do celów przyznania zasiłku celowego, ponieważ przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują wyłączania takich potrąceń z dochodu. W związku z tym dochód skarżącego przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, co skutkowało zasadną odmową przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. ubiegał się o przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej. Decyzją Wójta Gminy C. odmówiono mu przyznania świadczenia, a decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. Organy ustaliły, że dochód skarżącego, pochodzący z renty inwalidzkiej pomniejszonej o potrącenia komornicze, przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Skarżący w skardze do WSA w Bydgoszczy kwestionował zasadność odmowy, argumentując, że potrącenia komornicze powinny być uwzględnione przy ustalaniu dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski ( spr. ) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 7 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 41 pkt 1 i 2 w związku z art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.; zwanej w skrócie "u.p.s.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] listopada 2008 r. [...] odmawiającą S. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Kolegium uznało, iż organ I instancji dokonał słusznej oceny istnienia przesłanek powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów ustawy o pomocy społecznej w oparciu o prowadzone postępowanie i zgromadzony w jego toku materiał dowodowy w zakresie warunków życiowych odwołującego. W ślad za Wójtem Kolegium ustaliło, iż źródłem utrzymania skarżącego jest renta inwalidzka w wysokości [...] zł brutto, która po pomniejszeniu o podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., daje dochód w kwocie [...] zł, oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Ponadto renta odwołującego jest pomniejszona o potrącenia komornicze w związku z orzeczeniem Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia [...] marca 2005 r., sygn. akt [...] i egzekucją z renty prowadzoną przeciw skarżącemu. Dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi zatem [...] zł. netto i tym samym przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące w przypadku skarżącego [...] zł. Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, że jednorazowa odmowa udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego nie oznacza pozbawienia pomocy w ogóle, nie pozbawia również możliwości ponownego ubiegania się o pomoc zarówno w formie pieniężnej jak i niepieniężnej w przypadku pogorszenia się sytuacji materialnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy S. K. kwestionując zasadność wydanych w sprawie rozstrzygnięć zarówno organu I jak i II instancji wnioskował o przyznanie świadczenia. Podobnie jak w toku postępowania administracyjnego podniósł, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, której dochód nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jego potrzeb życiowych. Zdaniem skarżącego kwestia potrąceń komorniczych powinna rzutować na dochód jaki organ bierze pod uwagę ustalając prawo do zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty podniesione w skardze były już przedmiotem postępowania wyjaśniającego i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do przyznawania lub odmowy przyznawania prawa do zasiłku okresowego. Jest to uprawnienie organów administracji. Sądy administracyjne oceniają natomiast legalność zaskarżonej decyzji i innych aktów poddanych właściwości sądów administracyjnych. Stosownie bowiem do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. W myśl art. 39 ust. 1, 2 i 3 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Może też być przyznany osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Przepis ten zawiera zatem katalog sytuacyjnych przesłanek przyznania zasiłku celowego, a przyznanie tego świadczenia uzależnia również od spełnienia kryterium dochodowego, określonego w sposób ogólny w art. 8 u.p.s. Przepis ten różnicuje sytuację podmiotu samotnie gospodarującego lub rodziny, co znajduje odzwierciedlenie w konieczności zastosowania właściwych kryteriów dla potrzeb obliczenia wysokości przysługującego świadczenia. Oznacza to, iż nabycie prawa do tego świadczenia warunkowane jest, tak jak w przypadku innych świadczeń z pomocy społecznej, od wysokości dochodów wnioskodawcy. W przypadku osoby samotnie gospodarującej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, jeżeli jej dochód nie przekracza "kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", wynoszące obecnie 477 zł. (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Dochodem według ustawy o pomocy społecznej jest suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu - z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 u.p.s.). W przypadku skarżącego, jako bezsporne i zdaniem Sądu ustalone w sposób zgodny z prawem - należy uznać okoliczności związane z samotnym zamieszkiwaniem i prowadzeniem jednoosobowego gospodarstwa domowego, jak również orzeczonym stopniem niepełnosprawności, z którego to tytułu skarżący otrzymuje rentę inwalidzką i zasiłek pielęgnacyjny. Zasadnie także organ przyjął, że potrącenia komornicze z otrzymywanej przez skarżącego renty, dokonywane w związku z orzeczeniem Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia [...] marca 2005 r., sygn. akt [...] i egzekucją prowadzoną przeciw skarżącemu – nie mają wpływu na wyliczenie dochodu. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują bowiem nie wliczania do dochodu zajęć komorniczych z tytułu należności dotyczących kosztów procesu, klauzuli i opłaty egzekucyjnej. W konsekwencji słusznie orzekające w sprawie organy uznały, że dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...] zł, a tym samym przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące dla odwołującego [...] zł, w rezultacie czego odmówiono skarżącemu prawa do świadczenia w formie zasiłku celowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło