II SA/Bd 1015/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-03-22

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Jerzy Bortkiewicz, Ireneusz Fornalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien uwzględnić zmianę stanu prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji przez organ administracji publicznej, ale przed wydaniem wyroku przez sąd, w kontekście przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania przez organ administracji publicznej. Zmiana stanu prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji, ale przed wydaniem wyroku przez sąd, nie może być podstawą do uwzględnienia skargi, jeśli nie wpływa na legalność decyzji wydanej w oparciu o wcześniejsze przepisy.
Stan faktyczny
Skarżąca J. L. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę A. L. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Powodem odmowy było ukończenie przez córkę 21 roku życia i brak orzeczenia o niepełnosprawności, co zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami wykluczało przyznanie zasiłku. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc m.in. niezgodność decyzji z prawem. W trakcie postępowania sądowego nastąpiła zmiana przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych, która stworzyła korzystniejsze przesłanki do nabycia zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków oddala skargę II SA/Bd 1015/04 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]2004 r. po rozpoznaniu sprawy z odwołania J. L. od decyzji z dnia [...]2004 roku w zakresie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.): utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2004 r., z upoważnienia Burmistrza Miasta R. odmówiono J. L. przyznania zasiłku rodzinnego na córkę A. L. oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca wskazując, że treść decyzji jest niesłuszna, niezgodna z prawem i rażąco go narusza. Córka otrzymywała alimenty z funduszu alimentacyjnego z ZUS. Uważa, że skoro wychowuje samotnie córkę i jest ona osobą studiującą oraz nie posiada [...] zł dochodu to powinna mieć prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje m.in. rodzicom do ukończenia przez dziecko: 1. 18 roku życia lub 2. nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 3. 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy córka skarżącej urodziła się 16 lutego 1983 r., a zatem z dniem 15 lutego 2004 r. ukończyła 21 rok życia. Z oświadczenia złożonego przez stronę w dniu 13 sierpnia 2004 r. wynika, że A. L. nie jest osobą niepełnosprawną. Tym samym zgodnie z wyżej cytowanym art. 6 ust. 1 pkt 3 ze względu na ukończenie 21 roku życia i brak przesłanki niepełnosprawności dziecka wnioskowane świadczenia rodzinne nie przysługują. Przepis prawa jakim jest ustawa o świadczeniach rodzinnych ściśle określa warunki i okoliczności od których zależy ustalenie prawa do świadczeń i organ orzekający nie może dowolnie (uznaniowo) orzekać o ich uprawnieniu. J. L. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została na posiedzeniu niejawnym i jest niezgodna z prawem. Wskazała, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko i ma prawo dodatku w wysokości [...] zł, w związku z likwidacją funduszu alimentacyjnego, które do dnia [...]2004 r. wypłacało alimenty na rzecz jej córki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując na mocy art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, czy proceduralnego. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w świetle przepisów art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 ze zm. – zwanej dalej "ustawą") – brak było podstaw do przyznania stronie zasiłku rodzinnego. Z regulacji art. 6 ust. 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.09.2004 r. – wynika wprost, że zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko: 1. 18 roku życia lub 2. nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 3. 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie bezspornym było ustalenie, że w chwili orzekania przez organ I instancji córka skarżącej A. L. miała ukończony 21 rok życia i nie legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. W tych okolicznościach nie przysługiwał skarżącej zasiłek rodzinny. W konsekwencji organ nie mógł również przyznać wnioskowanego dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. Zgodnie bowiem z art. 8 ustawy przyznanie dodatku albo zasiłku rodzinnego uwarunkowane jest uprawnieniem do zasiłku rodzinnego. Odnosząc się do skargi zauważyć jednak należy, że po wydaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zmienił się stan prawny w zakresie mającym zastosowanie w sprawie. Niewątpliwie twierdzenia skargi mają właśnie związek z nowym stanem prawnym, który stwarza korzystniejszą sytuację w zakresie przesłanek do nabycia zasiłku rodzinnego. Według art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.07.2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2004 r. Nr 192, poz. 1963) w art. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodano ust. 1 "a" w brzmieniu: "Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia". Wskazana nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostaje jednak bez wpływu na rozpatrywaną sprawę. Jak zaznaczono już wyżej ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązuje od dnia 01.10.2004 r., a zaskarżona decyzja wydana była w dniu 07.09.2004 r. Sąd kontrolując legalność decyzji musi uwzględniać stan prawny istniejący w chwili orzekania przez organ administracji publicznej. Z tych względów skarga, jako bezzasadna, podlegała odrzuceniu na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło