II SA/Bd 1017/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku M. M., dokonał rejestracji pojazdu marki [...] nr nadwozia [...], wydając: dowód rejestracyjny seria i numer [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") w B., na wniosek Starosty [...], stwierdziło nieważność ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. SKO wskazało, że właścicielem pojazdu (na którego wniosek dokonuje się rejestracji pojazdu - art. 73 ust. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym) można uznać osobę, która na podstawie umowy kupna-sprzedaży pojazdu zobowiązała się do odebrania pojazdu i zapłaty ustalonej ceny (art. 535 ustawy Kodeks cywilny) czego w niniejszej sprawie M. M. (kupujący pojazd) nie uczynił. Podniosło, że z informacji otrzymanej od P. Ś. (sprzedawcy pojazdu) z dnia [...] lipca 2024 r. wynika, iż M. M. nie dokonał zadeklarowanego rozliczenia umowy dotyczącej sprzedaży przedmiotowego pojazdu, co spowodowało, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. SKO stwierdziło, że Starosta [...] wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2024 naruszył przepisy, co oznacza że ww. decyzja dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ("kpa"). Na powyższą decyzję M. M. wniósł skargę podnosząc, że informacje udzielone przez P. Ś. odnośnie tego, że nie zapłacono ceny za pojazd są nieprawdziwe oraz, że posiada dokumenty potwierdzające m.in. dokonane przez niego wpłaty za pojazd. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. W przedmiotowej sprawie SKO wprost wskazało w uzasadnieniu decyzji, że decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa, gdyż skarżący nie zapłacił ustalonej ceny za pojazd, tj. nie dokonał zadeklarowanego rozliczenia umowy dotyczącej sprzedaży przedmiotowego pojazdu, co spowodowało że Starosta [...] nie był właściwy do dokonania rejestracji pojazdu. Zgodnie z powołanym przez SKO art. 156 § 1 pkt 7 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Konstrukcja art. 156 § 1 pkt 7 kpa powoduje, że katalog przesłanek nieważności ma charakter otwarty, a dla stwierdzenia zaistnienia przesłanki nieważności na tej podstawie prawnej konieczne jest wskazanie przepisu prawa materialnego, który przewiduje, że określona wadliwość powoduje nieważność decyzji (zob. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 156). W zaskarżonej decyzji nie wskazano na żaden taki przepis, który przewiduje z mocy prawa nieważność wydanej decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. Już z tego względu zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i istotnie narusza art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Ponadto SKO stanowisko o niezapłaceniu przez skarżącego ustalonej ceny za przedmiotowy pojazd nie oparło na zgromadzonym w sposób wyczerpujący materiale dowodowym. Stan faktyczny sprawy w tym zakresie nie został należycie ustalony tj. zgodnie z wymogami wynikającymi z treści art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa. Jedynym bowiem dowodem, znajdującym się w aktach sprawy, mającym świadczyć o niezapłaceniu ceny za pojazd jest oświadczenie pracownika Wydziału Komunikacji, iż P. Ś. w dniu [...] lipca 2024 r. stawił się do Wydziału Komunikacji i ustnie poinformował pracownika, iż kupujący nie dokonał zadeklarowanego rozliczenia umowy dotyczącej sprzedaży przedmiotowego pojazdu. W sprawie nie zgromadzono żadnego materiału dowodowego na potwierdzenie okoliczności wskazanych w ww. oświadczeniu, nie podjęto próby (w aktach sprawy nie ma dowodów wskazujących na pojęcie takich działań) pozyskania jakichkolwiek dokumentów dotyczących ewentualnych rozliczeń między stronami tj. dotyczących zapłaty ustalonej ceny za pojazd, nie przesłuchano skarżącego, jak również P. Ś. odnośnie kwestii zapłaty ustalonej ceny za pojazd. W tych okolicznościach stanowisko SKO o niezapłaceniu przez skarżącego ustalonej ceny za przedmiotowy pojazd, jako nieoparte na należycie ustalonym stanie faktycznym i prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, nie odpowiada prawu, gdyż narusza art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu SKO uwzględni, że zgodnie z łącznie czytanymi przepisami art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawa o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. – wersja na dzień wydania decyzja o rejestracji pojazdu), rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek jego właściciela (art. 73 ust. 1), a do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów (art. 72 ust. 1) - i jednym z nich jest dowód własności pojazdu (którym jest m.in. umowa sprzedaży, faktura potwierdzająca nabycie pojazdu - § 4 ust. 1 pkt 1 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów – t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1847 ze zm.). Rolą SKO będzie dokonanie oceny czy z wnioskiem o rejestrację pojazdu wystąpił aktualny właściciel pojazdu, jak tego wymaga przepis art. 73 ust. 1 ww. ustawy Prawa o ruchu drogowym. W tym zakresie należy uwzględnić, że P. Ś. i M. M. – jak wynika z akt sprawy - zawarli umowę przedwstępną sprzedaży pojazdu z dnia [...] grudnia 2023 r. W aktach sprawy nie ma natomiast umowy sprzedaży pojazdu (umowy przyrzeczonej), ani jakichkolwiek ustaleń organu co do kwestii ewentualnego zawarcia takiej umowy. Zgodnie z art. 389 § 1 Kodeksu cywilnego umowa przedwstępna to umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), umowa ta powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Oznacza to, że strony umowy przedwstępnej deklarują zamiar zawarcia umowy – w tym wypadku chodzi o umowę sprzedaży pojazdu, ale sama umowa przedwstępna nie powoduje przeniesienia własności. Dopiero umowa przyrzeczona (ostateczna umowa sprzedaży) ma taki skutek. W związku jednak z tym, że o tym z jaką umową mamy do czynienia decyduje treść umowy, a niej jej nazwa, rolą organu będzie dokonanie oceny treści umowy z dnia [...] grudnia 2023 r., celem ustalenia czy do wniosku o rejestrację pojazdu został dołączony dowód własności pojazdu. Organ oceni czy w sprawie spełnione zostały wymagania przeniesienia własności pojazdu w oparciu o zawartą umowę, a ponadto ustali czy strony nie zawarły ewentualnie umowy przyrzeczonej. Wynik poczynionych w powyższym zakresie ustaleń będzie determinował ocenę czy decyzja o rejestracji pojazdu obarczona jest kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 kpa, którą – w przypadku takiego ustalenia - organ będzie obowiązany wskazać w sposób konsekwentny (w zaskarżonej decyzji SKO w sentencji i uzasadnieniu decyzji podało inne podstawy prawne stwierdzenia nieważności decyzji) z podaniem konkretnej i zgodnej z prawem podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, której zasadność zastosowania organ szczegółowo wyjaśni. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 ww. ustawy.