II SA/Bd 1018/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA: Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant: Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. S. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej G. S. kwotę 11,72 zł (jedenaście złotych i siedemdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Prezydenta Miasta T. z [...] 2004 r. Nr [...] odmówiono G. S. nadania stopnia nauczyciela mianowanego z powodu negatywnego wyniku egzaminu. Dla uzyskania stopnia awansu zawodowego, zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) konieczne jest posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz w przypadku nauczyciela kontraktowego – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Zgodnie z § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania przez nauczycieli stopni awansu zawodowego (Dz. U. Nr 70, poz. 825 oraz z 2002 r. Nr 82, poz. 744) nauczyciel zdaje egzamin w przypadku uzyskania co najmniej 2/3 możliwych do uzyskania punktów. Zainteresowana nie spełniła tego kryterium. W odwołaniu od decyzji G. S. wyraziła przekonanie, że negatywny wynik egzaminu był konsekwencją wszczęcia sprawy sądowej przeciwko Gimnazjum nr [...] w T. z powodu stosowania mobbingu i nierównego traktowania, a negatywna ocena jest wyjątkowo niesprawiedliwa, krzywdząca i absurdalna. Zdaniem odwołującej się spełnia ona wszystkie wymagania do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, gdyż potrafi organizować i doskonalić własny warsztat pracy, analizować i dokumentować własne działania, oceniać ich skuteczność, uwzględniać w pracy współczesne potrzeby społeczne i cywilizacyjne, uczestniczy w realizacji zadań ogólnoszkolnych i edukacyjnych, wykorzystuje najnowszą technologię komputerową i informacyjną, pogłębia swoją wiedzę i uczestniczy w wielu konferencjach, kursach i warsztatach. Osiągnięcia własne i uczniów świadczą o wysokim poziomie przygotowania zawodowego. Odwołująca się zarzuciła komisji egzaminacyjnej stworzenie złej atmosfery przez przerywanie wypowiedzi w trakcie egzaminu i niewłaściwe uwagi dotyczące skupienia się na osiągnięciach uczniów, a nie własnych. Decyzją [...] Kuratora Oświaty z [...] 2004r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z [...] 2004 r. W uzasadnieniu podkreślono, że oprócz spełnienia warunków formalnych, odbycia stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, konieczne jest zdanie egzaminu. Dwa pierwsze warunki zostały spełnione, natomiast odwołująca się nie zdała egzaminu. Prezydent Miasta T. Zarządzeniem nr [...] z 2 lipca 2004 r. powołał Komisję Egzaminacyjną w składzie: przedstawiciel organu prowadzącego, wicedyrektor szkoły oraz 3 ekspertów z listy Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w zakresie języków obcych – języka angielskiego, niemieckiego oraz przedmiotów humanistycznych. Podczas postępowania egzaminacyjnego, żadne z wymagań określonych w § 4 ust. 2 rozporządzenia nie znalazło odzwierciedlenia w prezentacji wnioskodawczyni i w odpowiedziach na pytania członków komisji. Na 50 możliwych do uzyskania punktów wnioskodawczyni otrzymała 29. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżąca wskazała na uchybienia dotyczące powiadomienia o terminie i miejscu egzaminu oraz brak w składzie komisji przedstawiciela nadzoru pedagogicznego. Skarżąca powinna być powiadomiona co najmniej 14 dni przed datą egzaminu. Egzamin odbył się 19 lipca 2004 r., a zawiadomienie wysłano 6 lipca 2004 r. Zarzucono też tendencyjne i niesprawiedliwe przeprowadzenie egzaminu. W uzasadnieniu skarżąca powołała argumenty zawarte w odwołaniu i wskazała na osiągnięcia uczniów i własne oraz na poziom przygotowania zawodowego. W odpowiedzi na odwołanie organ wniósł o odrzucenie skargi. Zdaniem organu nie wystąpiły żadne uchybienia formalne. Notatka służbowa dyrektora gimnazjum i sekretarza szkoły oraz billing telefoniczny z 5 lipca 2004 r. świadczą o przeprowadzonej rozmowie na temat daty i miejsca posiedzenia komisji egzaminacyjnej. Egzamin miał miejsce 19.07.2004 r., zatem dochowano 14-dniowego terminu na powiadomienie o egzaminie, co jest zgodne z § 8 ust. 7 rozporządzenia MEN z 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli (Dz. U. z 2002 r. Nr 82, poz. 744 ze zm.). Zawiadomienie o terminie posiedzenia komisji nie ma charakteru wezwania określonego w rozdziale 9 kpa. Wystarczające jest skuteczne powiadomienie, a to miało miejsce 5 lipca 2004 r. Skarżąca w piśmie z 12.11.2004 r. zaprzeczyła twierdzeniu o powiadomieniu w dniu 5 lipca 2004 r. Udział przedstawiciela nadzoru pedagogicznego nie ma charakteru obligatoryjnego i zgodnie z art. 9g ust. 4 Karty Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112, Nr 137 ze zm.) taka osoba mogła brać udział, ale jedynie w charakterze obserwatora. Skład komisji ustalono zgodnie z art. 9g ust. 2 Karty Nauczyciela i wynik egzaminu nie miał związku z wniesieniem sprawy przeciwko gimnazjum. Uzyskanie 29 punktów na 50 przy konieczności uzyskania 2/3 możliwych do uzyskania punktów zdecydowało o negatywnym wyniku egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 9g ust. 2 i art. 91d pkt 2 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) Prezydent Miasta T. powołał Komisję Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu w celu uzyskania awansu zawodowego na stopień nauczyciela mianowanego. W myśl z art. 9g ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania Zarządzenia i przeprowadzenia egzaminu w skład komisji wchodzą: przedstawiciel organu prowadzącego szkołę, jako jej przewodniczący, dyrektor (wicedyrektor) szkoły, z wyjątkiem przypadku ubiegania się o awans przez dyrektora szkoły, trzej eksperci z listy ekspertów ustalonej przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. W pracach komisji w charakterze obserwatora mógł brać udział przedstawiciel organu prowadzącego szkołę i organu sprawującego nadzór pedagogiczny, co wynika z ust. 4 art. 9g. Udział zatem takiego podmiotu, o ile nie wchodził on w skład komisji miał charakter fakultatywny. W stanie faktycznym sprawy do komisji powołano w charakterze przewodniczącego przedstawiciela organu prowadzącego szkołę, wicedyrektora szkoły – Gimnazjum nr [...] w T. i 3 ekspertów. W tych okolicznościach zarzut skarżącej dotyczący niewłaściwego składu komisji nie znajduje uzasadnienia, a skład komisji należy uznać za zgodny z obowiązującymi przepisami. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9g ust. 10 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa w drodze zarządzenia m.in. tryb działania komisji kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych i zakres wymagań egzaminacyjnych. Wypełniając dyspozycję zawartą w tym przepisie 3 sierpnia 2000 r. Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 24 sierpnia 2000 r. Nr 70, poz. 825). Z § 8 ust. 7 cyt. rozporządzenia wynika, że przewodniczący komisji kwalifikacyjnej albo egzaminacyjnej powiadamia nauczyciela stażystę lub nauczyciela kontraktowego, który złożył wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego, o terminie i miejscu przeprowadzenia odpowiednio rozmowy kwalifikacyjnej lub egzaminu, co najmniej na 14 dni przed datą posiedzenia komisji. Skarżąca zarzuciła, że uchybiono temu terminowi i o egzaminie wyznaczonym na 19 lipca 2004 r. dowiedziała się 8 lipca 2004 r. Organ twierdził, że 2 lipca 2004 r. powiadomiono skarżącą o terminie telefonicznie, o czym świadczy załączony billing rozmowy. Organ przedłożył też oświadczenie z 11.10.2004 r. dyrektora gimnazjum o poleceniu sekretarzowi szkoły przekazania informacji o terminie i miejscu egzaminu i notatkę sekretarza szkoły o wykonaniu polecenia. Na podstawie przedłożonego billingu i oświadczenia nie można bezsprzecznie stwierdzić, że 02.07.2004 r. doszło do skutecznego powiadomienia skarżącej o terminie egzaminu. Zgodnie z art. 55 kpa nawet w sprawach nie cierpiących zwłoki, gdy w grę wchodzą wezwania dokonane telefonicznie, mogą one wywołać skutki prawne tylko wtedy, gdy nie na wątpliwości, że dotarły do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie. Organ nie usunął wątpliwości, czy rozmowa telefoniczna odbyła się osobiście ze skarżącą, czemu ona sprzecza. Wbrew twierdzeniom organu należy również uznać, że skoro w przedmiocie nadawania stopni awansu zawodowego obowiązuje tryb administracyjny, zastosowanie powinny mieć przepisy kpa. Wprawdzie zawarta w § 8 ust. 7 rozporządzenia czynność nosi charakter powiadomienia, a nie wezwania, to nie zwalnia to organu od obowiązku zachowania się zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami procedury. Organ zadośćuczynił temu obowiązkowi przez wysłanie powiadomienia w dniu 06.07.2004 r., lecz ta czynność odbyła się z uchybieniem terminu określonego w § 8 ust. 7 rozporządzenia. W tych okolicznościach pozostaje ocena, jakie skutki wynikają z niedochowania tego terminu. Niewątpliwie uchybienie terminu świadczy o wadliwości wypełnienia dyspozycji zawartej w § 8 ust. 7 rozporządzenia, choć nie ma to bezpośredniego wpływu na pozbawienie skarżącej przysługujących jej uprawnień. Przystąpienie do egzaminu ma charakter dobrowolny i skoro skarżąca zdecydowała o poddaniu się ocenie komisji, uchybienie to nie może być potraktowane jako okoliczność wpływająca na wynik postępowania. Kolejnym zagadnieniem wymagającym oceny jest zarzut sformułowany na rozprawie, że treść pytań zawartych w protokole komisji nie odpowiadała tym, które zadano skarżącej. Zadaniem Sądu jest badanie legalności zaskarżonych decyzji w kontekście ich zgodności z obowiązującym prawem. Naruszenie prawa materialnego, bądź procesowego, gdy miało wpływ na wynik postępowania skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Kontrolując wydaną decyzję Sąd dostrzegł naruszenie norm proceduralnych przez brak dokumentów świadczących o powiadomieniu skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji. Konieczność taką przewiduje art. 10 kpa. Decyzja o nadaniu, bądź odmowie nadania stopnia awansu zawodowego odbywa się w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a więc całe postępowanie musi się odbyć według reguł przewidzianych tymi przepisami – art. 1 pkt 1 kpa. Przestrzeganie przepisów formalnych stanowi obowiązek organu. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 § 1 kpa, organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis ten zawiera normę gwarantującą stronom przyznanie prawa do tzw. formalnej obrony, a jej naruszenie stanowi kwalifikowaną postać wady procesowej. Organ musi zapewnić stronie prawo dostępu do akt, prawo zgłaszania dowodów i prawo wypowiedzenia się we własnej sprawie przed wydaniem decyzji. Wypełnienie tych obowiązków gwarantuje możliwość aktywnego udziału strony w toczącym się postępowaniu. Prawu strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów towarzyszy obowiązek organu prowadzącego postępowanie pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także obowiązku wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia wyznaczonym terminie. W aktach sprawy brak dowodów na okoliczność uznania, że dyspozycja tego przepisu została wypełniona. Skarżąca zarzuca niezgodność treści pytań zawartych w protokole komisji z rzeczywistą treścią pytań, które zostały zadane skarżącej. Ta okoliczność nie może być na podstawie zebranego materiału w żaden sposób zweryfikowana, co nie oznacza, że skarżąca nie podjęłaby inicjatywy złożenia określonych wniosków. Nie sposób nie zgodzić się ze skarżącą, że ocena jej wypowiedzi dokonana przez członków komisji jest niezmiernie lakoniczna i pobieżna. Skarżąca nie miała możliwości zgłoszenia tych zarzutów wcześniej pomimo przysługujących jej procesowych uprawnień. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podejmie wszelkie starania umożliwiające wypełnienie obowiązków wynikających z art. 10 kpa, ewentualnie inne gwarantujące skarżącej ochronę jej praw. Brak w aktach końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył strony o przysługujących jej prawach uzasadnia wniosek, że organ naruszył obowiązek określony w art. 10 § 1 kpa. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c u.p.s.a. orzekł jak w sentencji.