II SA/Bd 1020/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę. Starosta T. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) zatrzymał Z. D. prawo jazdy kat. C+E ([...]), B+E ([...]), C ([...]), B ([...]) nr [...] nr druku [...] wydane dnia [...] listopada 2015 r. przez Starostę T. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz wezwana do stawiennictwa oraz poinformowana o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pomimo dwukrotnej próby doręczenia przesyłki, nie została ona podjęta przez adresata. Z. D. złożył od ww. decyzji odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że nie odebrał przesyłki awizowanej w dniach [...] oraz [...] maja 2017 r., gdyż znajdował się wówczas w delegacji służbowej. W związku z tym nie mógł stawić się na wezwanie organu i złożyć wyjaśnień. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. działając na podstawie art. 5 ust. 3, ust. 3a oraz ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisów mających zastosowanie w sprawie i wskazał, że w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmawia złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, lub też bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmawia przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ obowiązany jest wszcząć postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przed wydaniem takiej decyzji organ zobligowany jest zbadać, czy nie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się, jeżeli przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z art. 5 ust. 3b ustawy wynika zaś, że dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy, dołączając do niego odpis decyzji, a nadto składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 5 ust. 5 powołanej ustawy, na podstawie takiego wniosku właściwy starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie dłużnik nie stawił się na wywiad środowiskowy oraz nie złożył oświadczenia majątkowego, w konsekwencji, w ocenie organu II instancji, zasadnie organ I instancji orzekł o zatrzymaniu stronie prawa jazdy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Z. D. – skarżący wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Argumentował, że zupełnie pominięto fakt, że skarżący nie stawił się na wywiad środowiskowy wyłącznie z powodu braku wiedzy o takim wezwaniu. Podkreślił, że w sprawie nie zawinił. Podał, że od dnia [...] sierpnia 2016 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Fakt zaś nie posiadania w tym czasie żadnych dochodów był przyczyną nie płacenia rat alimentacyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 5 ust. 3b i ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 3b powołanej ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika: 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 244, 768, 773 i 952) oraz 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy, dołączając do niego odpis rzeczonej decyzji, a nadto składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy, na podstawie takiego wniosku właściwy starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Wójt Gminy C. uznał skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] marca 2017 r. zwrotne potwierdzenie odbioru podpisała konkubina). Decyzję wydano na podstawie art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów i organ właściwy dłużnika (Wójt Gminy C.) złożył skierowany do Starosty wniosek o zatrzymanie prawa jazdy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 ustawy, obligowały Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej - opisanych wyżej - przesłanek nie pozostawiała Staroście żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obligowała go do wydania takiego rozstrzygnięcia. Należy także wskazać, że przepis art. 5 ust. 3b ustawy, wprowadzony do ustawy na mocy nowelizacji z dnia 19 sierpnia 2011 r. był przedmiotem badania pod kątem zgodności z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt K 23/10 orzekł o zgodności tego unormowania z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej. Odnosząc się do okoliczności podniesionych w skardze, Sąd wskazuje, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zatrzymania prawa jazdy od jakichkolwiek warunków. W art. 5 ust. 5 ustawy przewidziano obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy po otrzymaniu wniosku sporządzonego po wydaniu ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Sąd zwraca uwagę, że w takim przypadku organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma możliwości wydania innej decyzji, aniżeli decyzji zatrzymującej prawo jazdy. W ocenie Sądu, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje informacja skarżącego o nieodebraniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w dniach awizowania przesyłki ([...] i [...] maja 2017 r.). Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest konsekwencją decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Na etapie wydawania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy organ nie bada okoliczności stanowiących podstawę do wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Na podstawie art. 5 ust. 5 ww. ustawy Starosta jest związany wnioskiem wójta, o którym mowa w ust. 3b i wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Po złożeniu wniosku przez wójta w sprawach dłużnika uchylającego się od alimentów zachodzi związanie starosty wnioskiem i koniecznością wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi. Automatyzm działania organu znajduje umocowanie w przepisie. Sprawa na tym etapie postępowania nie wymaga zbierania materiału dowodowego. Analiza akt sprawy potwierdza, że skarżący odebrał decyzję organu I instancji i od tego momentu miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, w ramach którego nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że decyzja Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych przestała wiązać Starostę T. Tylko skuteczne usunięcie tej decyzji z obrotu prawnego będzie stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wobec powyższego nie było przeszkód prawnych do orzekania w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.