II SA/Bd 1031/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-10-21
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Elżbieta Piechowiak, Leszek Tyliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie niepublicznej szkoły podstawowej w zakresie realizacji podstawy programowej wychowania szkolnego, finansowanej w znacznej części ze środków publicznych (subwencji oświatowej) oraz z czesnego, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu prawa unijnego, kwalifikującą do ubiegania się o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego?Ratio decidendi
Prowadzenie niepublicznej szkoły podstawowej w zakresie realizacji podstawy programowej wychowania szkolnego, finansowanej w przeważającej części ze środków publicznych (subwencji oświatowej), nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu prawa unijnego. Kluczowym kryterium jest struktura finansowania, a fakt pobierania czesnego nie zmienia niegospodarczego charakteru działalności, gdy większość kosztów pokrywana jest z budżetu państwa. Działalność ta wpisuje się w krajowy system oświaty, który jest zadaniem państwa i jest przez nie finansowany.Stan faktyczny
Zarząd Województwa poinformował spółkę Z. o odrzuceniu jej wniosku o dofinansowanie projektu z UE na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia kryterium uprawnionego wnioskodawcy. Instytucja Zarządzająca uznała, że prowadzenie niepublicznej szkoły podstawowej nie jest działalnością gospodarczą, ponieważ jest finansowana głównie ze środków publicznych i wpisuje się w krajowy system oświaty. Skarżąca spółka argumentowała, że pobieranie czesnego i konkurencja z innymi szkołami nadaje jej działalności charakter gospodarczy. Po negatywnym rozpatrzeniu protestu, spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi Zespołu Szkół [...] Sp. z o. o. w [...] na informację [...] Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę.
Pismem z dnia [...] nr [...] Zarząd Województwa [...] (instytucja zarządzająca) poinformował spółkę Z. w B. (skarżący), iż wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...] " złożony w odpowiedzi na konkurs nr [...] w ramach poddziałania 5.2.1 – Wsparcie inwestycji mikroprzedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013, został odrzucony na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia kryterium A.2. – Wniosek złożony przez uprawnionego wnioskodawcę. Wniosek złożony przez mikroprzedsiębiorstwo mające siedzibę i prowadzące działalność na terenie województwa [...].
W uzasadnieniu Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że wobec stwierdzenia uchybień formalnych wezwała skarżącego o wyjaśnienie, czy będzie prowadzić działalność polegającą na prowadzeniu szkoły niepublicznej w zakresie realizacji podstawy programowej wychowania szkolnego, a jeśli tak, to również do wykazania, że prowadzona będzie również działalność komercyjna związana z budynkiem szkoły. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że zamierza powadzić działalność polegającą na prowadzeniu szkoły niepublicznej w zakresie realizacji podstawy programowej wychowania szkolnego, co zdaniem skarżącego jest działalnością gospodarczą.
Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że prawo unijne nie definiuje przedsiębiorstw jako podmiotów prowadzących działalność gospodarczą bez względu na ich status prawny i sposób finansowania, zatem zakwalifikowanie określonego podmiotu jako przedsiębiorstwa zależy całkowicie od charakteru jego działalności. Zdaniem Instytucji Zarządzającej, zasada ta ma trzy ważne konsekwencje. Po pierwsze, status podmiotu na podstawie prawa krajowego nie jest decydujący. Jedynym istotnym pod tym względem kryterium jest fakt, czy podmiot ten prowadzi działalność gospodarczą. Po drugie, o stosowaniu zasad pomocy państwa jako takich nie decyduje to, czy dany podmiot utworzono w celu generowania zysków. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości i sądów wynika, że podmioty nie nastawione na zysk mogą także oferować na rynku towary i usługi. Jeżeli tak nie jest, podmioty nie nastawione na zysk pozostają poza zakresem kontroli pomocy państwa. Po trzecie, klasyfikacja podmiotu jako przedsiębiorstwa zawsze odnosi się do konkretnej działalności. Podmiot, który prowadzi zarówno działalność gospodarczą, jak i niegospodarczą, uznaje się za przedsiębiorstwo jedynie w odniesieniu do działalności gospodarczej. Związku z tym Instytucja Zarządzająca uznała, że prowadzenie szkoły w publicznym systemie edukacji nie jest działalnością gospodarczą.
Instytucja Zarządzająca wskazała również, że zgodnie z orzecznictwem kształcenie publiczne organizowane w ramach krajowego systemu kształcenia finansowanego i nadzorowanego przez państwo może być uznane za działalność niegospodarczą. Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że państwo: "ustanawiając i utrzymując taki system szkolnictwa publicznego - finansowany co do zasady z budżetu publicznego, a nie przez uczniów lub ich rodziców - (...) nie angażuje się w działalność prowadzoną za wynagrodzeniem, lecz wykonuje zadania z dziedziny społecznej, kulturalnej i edukacyjnej na rzecz swych mieszkańców" (Wyrok z 2007 r. w sprawie C-318/05 Komisja przeciwko Niemcom, Zb.Orz. s. 1-6957, pkt 68., także decyzja Komisji z dnia 25 kwietnia 2001 r. w sprawie pomocy państwa N 118/00 Subventions publiques aux clubs sportifs professionnels, Dz.U. C 333 z 28.11.2001, s. 6.) Zgodnie z tym samym orzecznictwem na niegospodarczy charakter kształcenia publicznego zasadniczo nie ma wpływu fakt, że uczniowie lub ich rodzice muszą czasem opłacać czesne za nauczanie lub opłaty wpisowe, które stanowią wkład w koszty operacyjne systemu. Takie wkłady finansowe pokrywają często jedynie ułamek faktycznych kosztów usługi, a zatem nie można ich uznać za wynagrodzenie za świadczoną usługę.
Instytucja Zarządzająca powołała się również na treść art. 83a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2004 , nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej u.s.o., który wyłącza szkoły i placówki z zakresu działalności gospodarczej. Pojęcia szkoły i placówki należy rozumieć odpowiednio zgodnie z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 9 ust. 1 u.s.o ("szkołą" jest: przedszkole, szkoła podstawowa, gimnazjum oraz szkoła ponadgimnazjalna) oraz art. 3 pkt 3 u.s.o. ("placówką" są jednostki organizacyjne wymienione w art. 2 pkt 3-5, 7 i 10 u.s.o.). Tak więc art. 83a u.s.o. wyklucza podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w formie szkoły lub placówki oświatowej.
Wobec powyższego Instytucja Zarządzająca uznała, że działalność polegająca na prowadzeniu szkoły niepublicznej w zakresie realizacji podstawy programowej wychowania szkolnego nie może być objęta dofinansowaniem w ramach konkursu, którego przedmiotem są inwestycje związane z działalnością gospodarczą, albowiem wskazana działalność nie posiada takiego przymiotu z racji obowiązujących przepisów.
W złożonym proteście skarżący podzielił stanowisko Instytucji Zarządzającej, zgodnie z którym wobec braku legalnej definicji pojęcia przedsiębiorcy w prawie unijnym, dla uznania danego podmiotu za przedsiębiorcę nie ma znaczenia jego statut prawny ani sposób ich finansowania, zasadnicze znaczenie ma jedynie, czy prowadzi on działalność gospodarczą. Powołując się na orzecznictwo ETS (wyrok ETS z dnia 7 grudnia 1993 r. w sprawie C-109/92) skarżący wskazał, że zasadniczą cechą wynagrodzenia jest fakt, że stanowi ono zapłatę na usługę i jest wynikiem porozumienia między świadczącym usługę a jej odbiorcą. Definicja ta nie jest jednak spełniona w przypadku uczelni wyższych, które są finansowane zasadniczo ze środków publicznych. ETS zwrócił jednak uwagę, że mimo finansowania większości szkół wyższych ze środków publicznych, funkcjonują w państwach członkowskich również szkoły finansowanie w głównej mierze ze środków prywatnych, szczególnie opłat wnoszonych przez studentów lub ich rodziców, które to placówki działają w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych. Zajęcia prowadzone przez takie podmioty będą miały charakter usług, ze względu na fakt, iż celem ich prowadzenia jest otrzymywanie wynagrodzenia. Zdaniem skarżącego, szkoła podstawowa też może być finansowania w głównej mierze ze środków prywatnych, w sytuacji takiej mamy do czynienia ze świadczeniem usług, a tym samym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący podniósł również, że w wyroku z dnia 11 września 2007 r. w sprawie C-76/05 ETS zwrócił uwagę, że lekcje udzielane przez instytucje oświatowe finansowane głównie ze środków prywatnych stanowią usługi w rozumieniu art. 50 TFUE, ponieważ instytucje te mają na celu oferowanie usług za wynagrodzeniem. W celu ustalenia czy szkoła świadczy usługi w rozumieniu TFUE niezbędnym jest ustalenie, czy szkoła jest finansowania ze środków prywatnych.
Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 5 pkt 1 u.s.o. szkoła może mieć charakter publiczny i niepubliczny, a podstawowym kryterium pozwalającym rozróżnić te dwa typy szkół są kwestie związane z finansowanie. Szkoła niepubliczna czerpie środki na pokrycie swej działalności przede wszystkim z czesnego, a nadto otrzymuje dotacje z budżetu gminy, jednakże wysokość dotacji na ucznia nie przewyższa kwoty płaconego przez niego czesnego. Wobec tego, zdaniem skarżącego należy uznać, że niepubliczna szkoła podstawowa mimo otrzymywania dotacji jest finansowania głównie ze środków prywatnych.
Ponadto, zdaniem skarżącego, zbędne były rozważania Instytucji Zarządzającej dotyczące art. 83a u.s.o. bowiem status podmiotu na podstawie prawa krajowego nie ma znaczenia, a decydujący będzie ten wyznaczony przez prawo unijne.
Protest został rozstrzygnięty negatywnie, o czym poinformowano skarżącego pismem z dnia [...] nr [...]. Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że dokonując oceny wniosku w ramach przedmiotowego kryterium bada się, czy dany podmiot w oparciu o załącznik I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz.Urz. WE L 214 z 9 sierpnia 2008 r.) spełnia definicje przedsiębiorstwa. Zgodnie z ww. załącznikiem za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zakwalifikowanie określonego podmiotu jako przedsiębiorstwa zależy całkowicie od charakteru działalności, co niesie za sobą trzy konsekwencje. Po pierwsze, status podmiotu na podstawie prawa krajowego nie jest decydujący, a jedynym istotnym kryterium pod tym względem jest fakt, czy dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą. Po drugie, o stosowaniu zasad pomocy państwa jako takich nie decyduje to, czy dany podmiot utworzono w celu generowania zysków. Podmioty nie nastawione na zysk mogą także oferować na rynku towary i usługi. Po trzecie, klasyfikacja podmiotu jako przedsiębiorstwa zawsze odnosi się do konkretnej działalności. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą i niegospodarczą, uznaje się za przedsiębiorstwo jedynie w odniesieniu do działalności gospodarczej.
Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że zgodnie z orzecznictwem TSUE kształcenie publiczne organizowane w ramach krajowego systemu kształcenia finansowanego i nadzorowanego przez państwo może być uznane za działalność niegospodarczą Państwo ustanawiając i utrzymując taki system szkolnictwa publicznego – finansowany co do zasady z budżetu publicznego, a nie przez uczniów i rodziców, nie angażuje się w działalność prowadzoną za wynagrodzeniem, lecz wykonuje zadania z dziedziny społecznej, kulturalnej i edukacyjnej na rzecz swych mieszkańców. Na niegospodarczy charakter kształcenia publicznego zasadniczo nie ma wpływu fakt, że uczniowie lub ich rodzicie muszą czasem opłacać czesne za nauczanie lub opłaty wpisowe, które stanowią wkład w koszty operacyjne systemu. Takie wpłaty stanowią jedynie ułamek faktyczny kosztów usługi, a zatem nie można ich uznać za wynagrodzenie za świadczoną usługę. Nie zmieniają one zatem niegospodarczego charakteru usług kształcenia powszechnego finansowanych głównie ze środków publicznych. Zasady te mogą dotyczyć usług kształcenia publicznego, takich jak szklenia zawodowe, prywatne i publiczne szkoły podstawowe i przedszkola, działalność dodatkowa w zakresie nauczania w szkołach wyższych (Komunikat Komisji w sprawie stosowania reguł Unii Europejskiej w dziedzinie pomocy państwa w odniesieniu do rekompensaty z tytułu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym Dz.Urz. U.E. C 8 z dnia 11.01.2012. str. 4).
Wobec powyższego Instytucja Zarządzająca, ustaliła na postawie dokumentacji projektowej, że skarżący zamierza prowadzić działalność polegająca na prowadzeniu szkoły niepublicznej w zakresie realizacji podstawy programowej wychowania szkolnego, a zgodnie z wyjaśnieniami dotyczącymi prognozy finansowej w kresie trwałości projektu (lata [...]) głównym jej przychodem będą subwencje oświatowe otrzymywane ze środków publicznych. Tym samym Instytucja Zarządzająca uznała działalność prowadzoną przez skarżącego jako niegospodarczą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy spółka Z. w B. zarzucił Instytucji Zarządzającej naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez przyjęcie, na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, że projekt należy ocenić negatywnie oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008 poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że skarżący nie jest przedsiębiorcą, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadzi do wnioski, że skarżący wypełnia definicję przedsiębiorcy. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu w części, w której rozpatrzono protest negatywnie z uwagi na brak spełnienia przez wnioskodawcę kryterium bycia przedsiębiorcą, została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wskazał, ze każda szkoła niepubliczna oferuje swoją działalność na rynku towarów i usług, a oferta każdej szkoły niepublicznej konkuruje z ofertami innych szkół niepublicznych i publicznych. Fakt pobierania czesnego przez szkoły niepubliczne oraz oferowania lepszych warunków nauki, zdaniem strony skarżącej nadaje działalności edukacyjnej prowadzonej przez szkołę charakter działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług. W opinii skarżącego, całkowicie dowolnym było uznanie przez Instytucję zarządzającą, że elementem decydującym o tym czy daną działalność w ramach kształcenia można uznać za niegospodarczą czy gospodarczą jest struktura finansowa, mimo że sama stwierdziła że w świetle prawa unijnego przedsiębiorstwem jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, bez względu na status prawny i sposób jego finansowania.
Strona skarżąca podważyła zasadność oparcia się Instytucji Zarządzającej na wyrok TSUE w sprawie c-318/05, bowiem odnosi się on do szkolnictwa publicznego. Ponadto zdaniem skarżącego TSUE w wyroku tym wskazał, że lekcje udzielane przez placówki szkolne finansowanie z funduszy prywatnych stanowią usługę w rozumieniu art. 50 WE.
Zdaniem skarżącego, nieprawidłowe były też ustalenia Instytucji Zarządzającej w zakresie planowanej struktury finansowej planowanej działalności, bowiem z Biznes planu wynika, że [...] zł miesięcznie subwencji oświatowej nie może stanowić głównego przychodu, bowiem czesne stanowi kwotę [...] zł miesięcznie, a do tej kwoty doliczyć należy [...] tys. zł pochodzących z wpisowego. W latach [...] przychody ze środków prywatnych będą stanowić przynamniej do [...] % wszystkich środków.
Skarżący zauważył, że prawo unijne nie wyłącza żadnego rodzaju podmiotu z możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a prowadzenie szkoły niepublicznej należy uznać za działalność gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę Instytucja Zarządzająca wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu z dnia [...]. Wyjaśniła, że z przywołanego przez nią w rozstrzygnięciu orzecznictwa TSUE wynika, że elementem decydującym czy dana działalność prowadzona w ramach systemu edukacji w rozumieniu przepisów unijnych stanowi działalność gospodarczą, jest struktura finansowania. Działalność prowadzona przez stronę skarżącą prowadzona będzie w oparciu o programy i standardy wyznaczone przez władze publiczne i finansowania będzie w przeważającej części ze środków publicznych tzn. zakres i forma prowadzonej działalności dotyczy zagadnień ustanowionych przez władze publiczne i jest w przeważającej części finansowania ze środków publicznych. Zgodnie z art. 8 u.s.o. szkoły podstawowe jako placówki, w których realizowany jest obowiązek szkolny, muszą posiadać uprawnienia szkoły publicznej. Skarżący, który chce prowadzić działalność polegającą na prowadzeniu szkoły niepublicznej, w której realizowany będzie obowiązek szkolny uznać należy za podmiot mieszczący się w krajowym systemie oświaty. Zgodnie ze stanowiskiem TSUE i Komisji Europejskiej, krajowy system edukacji jest systemem ustanawianym przez państwo, służącym realizacji zadań przypisywanych państwu w obszarze edukacji, kultury i potrzeb socjalnych. System ten jest finansowany w głównej mierze przez państwo.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu w zakresie nieprawidłowej oceny finansowej, Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że zgodnie z zapisami zawartymi w Biznes Planie, w tabeli F-1 Dane finansowe w wierszu 1a przychody ze sprzedaży produktów/usług/towarów, skarżący w okresie trwałości projektu tj. w latach [...] wykazał następujące wartości: [...] tys. zł, [...] tys. zł oraz [...] tys. zł. W kolejnym wierszu ww. tabeli tj, pozostałe przychody, skarżący wykazał w okresie trwałości następujące wartości: [...] tys, zł, [...] tys. zł oraz [...] tys. zł. Natomiast w punkcie E Prognoza sprzedaży Biznes planu skarżący wyjaśnił, na jakiej podstawie została ustalona prognozowana wielkość sprzedaży. Z informacji tam zawartych wynika, iż w ramach "pozostałych przychodów" ujęte zostały przychody z tytułu subwencji oświatowej. Zdaniem Instytucji Zarządzającej, z danych przedstawionych w tabeli F.1 Biznes planu, jasno i precyzyjnie wynika, iż dotacja ze środków publicznych stanowić będzie główne źródło finansowania działalności skarżącego.
Za nieuzasadnione Instytucja Zarządzająca uznała stanowisko skarżącego, iż w przyszłości może on placówkę szkoły wykorzystywać również w celach komercyjnych, bowiem gdyby skarżący w okresie trwałości projektu wprowadził nowe, dodatkowe usługi o charakterze komercyjnym, które nie zostały wykazane we wniosku o dofinansowanie projektu, złamałby tym samym zasadę dotyczącą trwałości operacji zawartą w art. 57 ww. rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm.) zwanej dalej jako "ppsa". Jednakże w myśli art. 3 § 3 ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84 poz. 712) zwanej dalej jako "uzppr" stanowiący o kompetencji Sądu do rozstrzygania w niniejszej sprawie. Przepis ten stanowi, że po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją oraz w przypadku, o którym mowa w art. 30i pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ppsa. Według art. 30 c ust. 3 uzppr w wyniku rozpatrzenia skargi, o której mowa w ust. 1, sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1), oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2), umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Wskazać należy, iż - jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa - zasady dokonywania sądowej oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego wymagają ustalenia standardu prawnego, według którego należy dokonać oceny zgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego. Wprowadzając w art. 30c ust. 1 pkt 1 uzppr kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 37 uzppr, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co wyklucza weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w tej ustawie. Dopuszcza się natomiast możliwość posługiwania się- w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie - postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Wzorzec kontroli w niniejszej sprawie stanowią więc nie tylko normy prawa powszechnie obowiązującego, ale również normy systemu realizacji programu operacyjnego. Pojęcie prawa stanowiącego kryterium kontroli sądu należy interpretować w ujęciu szerokim. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią postanowienia uzppr, postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu. Jednocześnie należy wyraźnie zaznaczyć, że kontrola sądowa oceny projektu z perspektywy regulacji systemu realizacji programu może być dokonana jedynie łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, i przy założeniu, że przepisy tego systemu są oparte na prawie powszechnie obowiązanym i z nim zgodne. Podkreślić również należy, iż Sąd nie jest jednak związany aktami prawa innymi niż wymienione w art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w tym znaczeniu, że zanim je zastosuje jako wzorzec kontroli, może i powinien badać ich zgodność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc przede wszystkim z przepisami ustaw i Konstytucji. O ile nie stwierdzi niezgodności, powinien stosować je, jako wzorzec kontroli sądowoadministracyjnej. Jednocześnie przyjąć należy jako słuszny pogląd, że kontrola sądowo administracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powyższe oznacza, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Po 37/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 923/14, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 492/11, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 85/11 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca ubiegała się dofinansowanie projektu "[...]" w ramach oddziałania 5.2.1 – Wsparcie inwestycji mikroprzedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 r. W wyniku oceny formalnej wniosku Instytucja Zarządzająca uznała, ze nie spełnia on kryterium A.2. Wniosek złożony przez uprawnionego Wnioskodawcę. Wniosek złożony przez mikroprzedsiębiorstwo mające siedzibę w prowadzące działalność na terenie województwa [....]. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny, czy prowadzenie szkoły niepublicznej w zakresie realizacji podstawy programowej wychowania szkolnego może zostać uznane za prowadzenie działalności gospodarczej.
Ocena, czy przedsiębiorstwo spełnia kryteria przyznania pomocy w ramach wskazanego programu operacyjnego dokonywana jest w oparciu o przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. W załączniku I art. 1 rozporządzenia zawarto definicję przedsiębiorstwa, za które uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub konsorcja prowadzące regularną działalność gospodarczą. Zakwalifikowanie danego podmiotu jako przedsiębiorstwa dokonywane powinno być więc ze względu na charakter prowadzonej działalności. Istotnym więc w niniejsze sprawie jest dokonanie oceny, czy prowadzenie niepublicznej szkoły podstawowej stanowi działalność gospodarczą.
Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Instytucję Zarządzającą, iż decydujące znaczenie dla oceny, czy działalność prowadzoną w ramach systemu kształcenia można uznać za gospodarczą lub niegospodarczą ma struktura finansowa. Przy czym bez znaczenia dla oceny, czy prowadzenie szkoły podstawowej stanowi prowadzenie działalności gospodarczej pozostaje fakt, iż rodzicie lub uczniowie muszą opłacać czesne lub uiszczać inne opłaty na rzecz szkoły. Stanowią one bowiem tylko część kosztów funkcjonowania szkoły. Reszta tych kosztów pokrywana jest z budżetu państwa.
W stanowiącym załącznik do wniosku o dofinansowanie projektu strona skarżąca załączyła Biznes plan. W sekcji E Prognoza sprzedaży wyjaśniła, że prognozę sprzedaży oparto na założeniu, że od września [...] do szkoły zostanie przyjętych [...] uczniów, wpisowe wyniesie [...] zł, a comiesięczne czesne [...] zł. Ponadto strona skarżąca wyjaśniła, że będzie osiągać przychody z tytułu subwencji oświatowej w wysokości [...] tys. zł miesięcznie i przychody te ujęto w pozycji "Pozostałe przychody". Natomiast z sekcji F Sytuacja finansowa i plan finansowy wnioskodawcy wynika, że przychody ze sprzedaży produktów/usług/towarów w roku [...] wyniosą [....] tys. zł, w roku [....] [...] tys. zł, w roku [...] [...] tys. zł i w roku [..] [...] zł. Natomiast wśród pozostałych przychodów na lata [...] strona skarżąca wskazała odpowiednio kwoty [...] tys. zł., [...] tys. zł, [...] tys. zł, [...] tys. zł. Z powyższego wynika, że subwencja oświatowa, zawarta w rubryce "pozostałe dochody" stanowić będzie jedno z podstawowych źródeł finansowania działalności skarżącego. Tym samym fakt, iż działalność skarżącego finansowana będzie z znacznej części ze środków publicznych uznać należy, iż zasadnie Instytucja Zarządzająca przyjęła, że prowadzoną przez stronę skarżąca działalność w ramach systemu kształcenia będzie miała charakter niegospodarczy.
Dodatkowo prawidłowość tej argumentacji potwierdzają przepisy ustawy o systemie oświaty. Z art. 8 u.s.o. wynika bowiem, że szkoła podstawowa i gimnazjum może być tylko szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej. Szkoły podstawowe należą do krajowego systemu oświaty. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialne są władze publiczne i to one w głównej mierze finansują jego działanie. Tym samym działalność strony skarżącej polegającej na prowadzeniu niepublicznej szkoły realizującej obowiązek szkolny mieścić się musi w systemie oświaty finansowanym ze środków publicznych.
Tym samym w ocenie Sądu nietrafne okazały się argumenty podniesione w skardze.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło