II SA/Bd 1032/05

Dnia 2 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant: Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Macieja S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. z dnia [...] 2005 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu Orzeczeniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w G., po rozpoznaniu u Macieja S. zespołu przeciążeniowego stawów kolanowych, zespołu rzekomonerwicowego, rysów osobowości niedojrzałej, krótkoterminowości obu oczu (§ 77 p 2, § 66 p l, § 68 p l, § 13 p 2 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. - Dz. U. Nr 151, poz. 1595), uznała go za zdolnego do czynnej służby wojskowej, zaliczając do kategorii zdrowia "A". W uzasadnieniu organ wskazał, że rozpoznania ustalono w oparciu o badania specjalistyczne i dokumentację medyczną badanego, a stopień nasilenia stwierdzonych rozpoznań czyni badanego zdolnym do służby wojskowej. W odwołaniu do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. skarżący podniósł, iż rozpoznane schorzenia nasilają się powodując pogorszenie ogólnego stanu zdrowia. Z tej przyczyny zasadnym jest ponowne przeprowadzenie badań lekarskich w celu ustalenia faktycznej kategorii zdolności do służby wojskowej. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie i rozpoznał u poborowego zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, zespół przeciążeniowy stawów kolanowych oraz krótkowzroczność obu oczu ( § 68 pl, § 13 p 2), utrzymując przy tym w mocy pozostałe ustalenia. W uzasadnieniu wskazał, iż celem obiektywnego rozpatrzenia sprawy, uwzględniając żądanie zawarte w odwołaniu, skierowano stronę na dodatkowe badania lekarskie do Kierownika Klinicznego Oddziału Psychiatrycznego [...] w B. W wyniku przeprowadzonych badań psychologicznych i psychiatrycznych, rozpoznano u odwołującego zaburzenia osobowości § 68 p l, powodujące jedynie nieznaczne upośledzenie zdolności adaptacyjnych. W ocenie organu przedstawiona przez skarżącego dokumentacja leczenia w Poradni Zdrowia Psychicznego nie zawierała żadnych dowodów świadczących o przebytym urazie czaszkowo-mózgowym, bowiem opis badania psychologicznego potwierdza jedynie fakt zgłoszenia przebytego urazu jak i dolegliwości związanych ze zmianami w stawach kolanowych. Lekarz psychiatra stwierdził podejrzenie zespołu rzekomonerwicowego. Również przedłożony opis zdjęcia Rtg stawów kolanowych z dnia 2 lutego 2005 r. nie wskazywał na obecność zmian patologicznych. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podniesiono również, iż po badaniu ortopedycznym przeprowadzonym przez Ordynatora Oddziału Ortopedii Szpitala [...] rozpoznano zespół przeciążeniowy stawów kolanowych, jednak prawidłowy wynik Rtg oraz dodatkowe badanie przeprowadzone przez specjalistę chirurga nie stwierdziło odchyleń od normy w stawach kolanowych. Wskazane okoliczności pozwalają zaliczyć poborowego do kategorii "A". W skardze do Sądu Maciej S. podniósł, iż ma utrudniony dostęp do dokumentów potwierdzających przebyty uraz, albowiem znajdują się one w archiwum szpitalnym w P., co uniemożliwiało przedłożenie ich wraz z resztą dokumentacji. Dodatkowo, w następstwie choroby ojca pogorszeniu uległ jego stan psychiczny, co w powiązaniu ze świadomością skierowania do czynnej służby wojskowej wiąże się z zaostrzeniem objawów nerwicowych. Podkreślił też, że pomoc ojcu, który prowadzi działalność gospodarczą i wymaga opieki, jest dla niego sprawą priorytetową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W jego ocenie wszystkie okoliczności dotyczące zdrowia poborowego zostały wyjaśnione, ze szczególnym uwzględnieniem wymienionych w przedkładanej przez stronę skarżącą dokumentacji. W oparciu o posiadaną wiedzę uzasadnione jest zaliczenie Macieja S. do kategorii zdrowia "A". W trakcie całego postępowania skarżący został trzykrotnie poddany badaniom psychiatrycznym. W okresie wcześniejszym nie leczył się on psychiatrycznie, jedynie zgłaszał nieudokumentowany uraz czaszkowo mózgowy. Zważywszy na treść zarzutów, które nie dotyczą zdrowotnych przesłanek, organ stwierdził, iż należą one do właściwości Wojskowej Komendy Uzupełnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone orzeczenie podjęto z naruszeniem prawa. Zasady określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określone zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz.U. Nr 151, poz.1595). Zgodnie z treścią § 14 tego rozporządzenia orzeczenia o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii zdolności do służby wojskowej wydają właściwe wojskowe komisje lekarskie na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza niezawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalenia związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową. Zakres właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 12690), który w § 2 stanowi, iż Sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że rozpatrując skargę na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej Sąd bada prawidłowość postępowania administracyjnego poprzedzającego określenie stanu zdrowia poborowego, w szczególności czy zbadanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie i badaniach, a następnie czy dokonana przez odpowiednią wojskową komisję lekarską ocena zdolności poborowego do służby wojskowej jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Oceniając legalność zaskarżonego orzeczenia zasadnicze zastrzeżenia wzbudziło ustalenie zaburzeń osobowości nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne, kwalifikujące skarżącego jako zdolnego do czynnej służby wojskowej kategorii A ( § 68 pkt 1 załącznika do rozporządzenia). Według kwalifikacji określonej w § 68 pkt 1 załącznika, zaburzenia osobowości mogą mieć postać osobowości nieprawidłowej, psychopatii, charakteropatii i należy je rozumieć, jako niedorozwój, lub defekt sfery dążeniowo - uczuciowej osobowości. § 68 ust. 1 obejmuje też infantylizm psychiczny (osobowość niedojrzałą). W załączonej dokumentacji medycznej nie określa się konkretnej postaci zaburzeń, ograniczając się do stwierdzenia "zaburzenia osobowości" (§ 68 pkt 1). Tak ogólnikowe ustalenie pozbawia stronę możliwości uzyskania rzetelnej informacji o stwierdzonym stanie zdrowia i w konsekwencji naraża na zarzut wadliwego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zgodnie z art. 7 kpa obowiązkiem organu jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienie sprawy, mając na względzie słuszny interes strony. Do zadań organu należy też wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego (art. 77 kpa) Zgodnie z § 68 pkt 1 załącznika do rozporządzenia, warunkiem zakwalifikowania zdolności do czynnej służby wojskowej w kategorii "A" w przypadku zaburzeń osobowości, jest stwierdzenie cech zaburzonej osobowości bez objawów trwałego nieprzystosowania. Akta administracyjne nie zawierają dokumentów, które stanowiłyby podstawę do oceny prawidłowości ustalenia w tym zakresie. Załączona kserokopia opinii psychologa jest nieczytelna, a załączniki w postaci historii choroby niepełne. W tych okolicznościach należy uznać, że przeprowadzone postępowanie dotknięte jest istotnymi wadami, które uzasadniają na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenie obu orzeczeń. Wadliwe rozstrzygnięcie organu I instancji polega na braku własnej opinii lekarza psychiatry. W skierowaniu z 29 kwietnia 2005 r. odwołano się do opinii psychologa i rozpoznania psychiatrycznego dokonanego przez innego lekarza, bez własnych ustaleń specjalisty kwalifikującego schorzenie. Ogólnikowe stwierdzenie dotyczące podejrzeń zaburzeń, bez właściwej ich konkretyzacji narusza reguły postępowania zmierzające do właściwego ustalenia stanu faktycznego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczne jest skonkretyzowanie ustaleń i zgromadzenie materiału dowodowego, który pozwoli na właściwą ocenę prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia.