II SA/Bd 1034/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-03-13

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie wniesione przez osobę, która nie była stroną postępowania w sprawie o zasiłek celowy, bez uprzedniego uzyskania zgody osoby ubiegającej się o świadczenie?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w tym art. 7 k.p.a. w zw. z art. 106 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, nie wyjaśniając, czy osoba ubiegająca się o świadczenie wyraziła zgodę na wniesienie odwołania przez osobę niebędącą stroną postępowania. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił przyznania D. L. zasiłku celowego na remont podłogi, jednocześnie przyznając specjalny zasiłek celowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy po rozpoznaniu odwołania E. L. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów dotyczące prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z synem i domagała się przyznania jej oddzielnego zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 13 marca 2013 roku sprawy ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...]2012 r., nr [...] Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 39, art. 41 pkt 1 w związku z art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. tj. z 2009 r., nr 175, poz. 1362; ze zm.) odmówił przyznania D. L. zasiłku celowego na remont podłogi. Jednocześnie przyznał wyżej wymienionemu świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na remont podłogi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na podstawie przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód dwuosobowej rodziny skarżącego, wynoszący [...] zł, przekracza kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, a tym samym nie zachodzą przesłanki do przyznania zasiłku celowego. Jednocześnie organ wskazał, iż z uwagi na niepełnosprawności wnioskodawcy i bezradność w prowadzeniu gospodarstwa domowego zakwalifikowano go do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. L. (dalej jako: "skarżąca"), wskazując, iż ona i syn prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Wobec tego wniosła o przyznanie jej zasiłku celowego i okresowego dla osoby samotnie gospodarującej. Decyzją z dnia [...]2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że E. L. i D. L. stanowią rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, tj. są osobami pozostającymi w faktycznym związku, wspólnie zamieszkującymi i gospodarującymi. Ponieważ ich dochód przekracza kryterium dochodowe niemożliwe było przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego. Jednakże z uwagi na trudną sytuację życiową rodziny organ I instancji przyznał rodzinie na wniosek jej członka specjalny zasiłek celowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skarżąca zakwestionowała twierdzenia organu, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Podniosła, iż w ten sposób organ dąży do pozbawienia jej zasiłku celowego i okresowego. Zażądała przyznania oddzielnego zasiłku celowego dla niej albo dla syna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami - dalej: k.p.a.), odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji może wnieść strona postępowania. Wskazać w tym miejscu należy, że przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 k.p.a., w świetle treści, którego stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Konsekwencją złożenia odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania jest stwierdzenie niedopuszczalności odwołania lub umorzenie postępowania odwoławczego. Ze stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania będziemy mieli przy tym do czynienia w sytuacji, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego. W przypadku zaś, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym, organ winien, w stosunku do podmiotu nie mającego legitymacji do wniesienia odwołania, wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Dopiero, gdy odwołanie spełnia warunki formalnoprawne, a więc m.in. zostało wniesione przez podmiot posiadający legitymację do wniesienia odwołania, organ może przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie organ II instancję, po rozpoznaniu odwołania E. L., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji przyznające D. L. zasiłek celowy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika by organ II instancji w ogóle badał czy skarżąca miała legitymację do wniesienia odwołania. Kwestia ta zaś ma istotne znaczenie w sprawie. Zdaniem Sądu, mając na uwadze to, że skarżąca nie składała w niniejszej sprawie wniosku o pomoc społeczną i organ nie rozstrzygał o przyznaniu jej prawa do pomocy społecznej, nie można jej uznać za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wprawdzie organ I instancji, przy rozpatrywaniu wniosku D. L. o brał pod uwagę również dochód skarżącej, jako członka jego rodziny, jednakże nie znaczy to, że skarżąca posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji organu I instancji, a jedynie interes faktyczny. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy nie wynika także by skarżąca występowała w niniejszej sprawie jako pełnomocnik syna. Powyższe okoliczności wskazywać by mogły, iż strona skarżąca nie była podmiotem legitymowanym do wniesienia w niniejszej sprawie odwołania. Należy jednakże wziąć jeszcze pod uwagę to, że w sprawach przyznania pomocy społecznej poza stroną postępowania lub jej pełnomocnikiem odwołanie może wnieść również inna osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie. Stanowi o tym przepis art. 106 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. tj. z 2013 r. poz. 182.), zgodnie z którym odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej może złożyć inna osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie. Uregulowanie to służy odformalizowaniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej, tak aby zapewnić możliwość wnoszenia odwołania w interesie osób ubiegających się o świadczenie, w szczególności zaś osób nieporadnych, będących w podeszłym wieku czy w złym stanie zdrowia. W sprawa z zakresu pomocy społecznej organ II instancji po otrzymaniu odwołania niepochodzącego od strony postępowania, winien zwrócić się pisemnie lub za pośrednictwem pracownika socjalnego do osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej o wskazanie czy wyraża zgodę na wniesienie odwołania przez inną osobę, która nie jest stroną postępowania administracyjnego. Z akt administracyjny sprawy nie wynika by organ II instancji zwracał się do D. L. o wskazanie czy wyraził zgodę na złożenie odwołania przez skarżącą. Nie wyjaśniając powyżej kwestii, organ II instancji naruszyły art. 7 k.p.a w zw. z art. 106 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. W związku z powyższym rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło