II SA/Bd 1035/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia postanawia 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia 14 sierpnia 2018 r. skarżąca A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 P.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". Zgodnie z omówioną wyżej zasadą dwuinstancyjności postępowania zważyć należy, iż stosownie do art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej: "K.p.a.", od decyzji wydanej w pierwszej instancji, organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła ze skargą na decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia. Od decyzji tej skarżąca powinna wnieść, zatem odwołanie do organu wyższego stopnia zgodnie z pouczeniem, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Burmistrz Miasta działał w niniejszej sprawie jako organ I instancji i stąd też od wydanej decyzji przysługiwało stronie prawo wniesienia odwołania. Skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], które decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, jednakże w skardze określiła, że zaskarża decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia, a więc w istocie decyzję organu I instancji. Decyzja SKO z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję będzie rozpoznana przez tutejszy Sąd, gdyż skarżąca wniosła skargę od rozstrzygnięcia organu odwoławczego (sygn. akt II SA/Bd 1069/18) Zaskarżając decyzję I instancji, nie został spełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu. Powyższe skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego rozpoznania skargi. O powyższym Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W tym stanie rzeczy nie było podstaw także do rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a. odstąpił zatem od merytorycznego jego rozpatrywania. Zgodnie z treścią wskazanego powyżej przepisu prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym i w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 ppsa, a to z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. np. postanowienie NSA z dnia 28.03.2012 r., II GZ 101/12, LEX nr 1145541.