II SA/Bd 1037/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA: Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA: Grzegorz Saniewski Protokolant: Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.i D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005 nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją [...] 2005 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. – Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we Wł. przyznał A. D. pomoc w formie zasiłku okresowego na 1 miesiąc, w okresie wrzesień 2005 r. – wrzesień 2005 r. w wysokości 211, 27 zł. W uzasadnieniu organ potwierdził, że strona spełnia warunki do otrzymania zasiłku okresowego; zarówno warunek sytuacyjny – bezrobocie, jak i dochodowy. Przywołano też regulację art. 3 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z późń. zm.), zgodnie z którą organ pomocy społecznej przyznając pomoc winien uwzględnić nie tylko potrzeby osoby ubiegającej się o pomoc, ale również swoje możliwości finansowe. Wskazano, że strona została poinformowana w oparciu o meldunek z 2 maja 2005 r. stanowiący o sytuacji finansowej MOPR, przy czym możliwość udzielenia wyższej pomocy jest wykluczona bowiem Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie dysponuje własnymi środkami, które mogłyby być przeznaczone na wypłatę zasiłków okresowych. Organ podkreślił też, że przyznany zgodnie z art. 147 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek w wysokości 20 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a jej rzeczywistym dochodem, stanowi minimalną wysokość zasiłku okresowego w 2005 r. i jest realizowany z dotacji celowej z budżetu państwa przeznaczonej na zasiłki okresowe w 2005 r. Odwołując się od powyższej decyzji, A. D. wyraziła swoje niezadowolenie z powodu wysokości przyznanej pomocy, wnosząc jednocześnie o jej uchylenie. Jej zdaniem kwota przyznanego w minimalnej wysokości zasiłku – 211, 27 zł jest zbyt niska, żeby wystarczała na przeżycie jednego miesiąca przez czteroosobową rodzinę, co prowadzi do uznania, iż decyzja organu I instancji jest sprzeczna z obowiązującą Konstytucją RP oraz ustawa o pomocy społecznej. Argument braku środków finansowych, zdaniem odwołującej się, świadczy o niekompetencji organu decyzyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z [...] 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając ocenę organu I instancji co do spełnienia przez skarżącą kryterium sytuacyjnego i dochodowego przyznawania pomocy społecznej. Prezentując to stanowisko Kolegium uznało, że organ pomocy społecznej pierwszej instancji dysponując określonymi, ograniczonymi środkami dokonał oceny sytuacji i przyznał pomoc w formie i rozmiarze odpowiednim do okoliczności sprawy, a także swoich możliwości. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że analiza materiału dowodowego pozwala przyjąć, iż pomoc finansowa została przyznana w wysokości odpowiadającej możliwościom finansowym organu. Podniesiono, że organ I instancji ustalił wysokość zasiłku okresowego zgodnie z obowiązującymi przepisami, mając jednocześnie na względzie ograniczoną wysokość środków finansowych i rosnącą liczbę osób wymagających pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. D. wniosła o uchylenie decyzji organu i i II instancji uznając je jako wysoce niesprawiedliwe i krzywdzące oraz wniosła o przyznanie zasiłku w wymiarze wynikającym z Konstytucji RP i ustawy o pomocy społecznej. Jej zdaniem zapadłe w jej sprawie orzeczenia administracji dyskryminują jej rodzinę w życiu społecznym i odbierają godność osobistą, stanowiąc przez to naruszenie Konstytucji RP i ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku okresowego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga w przedmiocie występowania, bądź nie, określonych właściwymi przepisami przesłanek warunkujących przyznanie uprawnień oraz wysokość zasiłku okresowego. Sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej dokonuje oceny, na skutek zaskarżenia, działalności (działania bądź zaniechania) organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, w tym przypadku - oceny powodów przyznania świadczenia społecznego w określonej wysokości. Nie zastępuje więc organu administracji publicznej i nie przejmuje jego kompetencji do końcowego załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Jednakże, według wskazań ustępu 4 powołanego powyżej art. 3, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, między innymi rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny określonego w ustawie. Rodzina skarżącej mimo, iż posiada określony dochód w wysokości 207, 65 zł miesięcznie, to jednak spełnia powyższe kryterium, a zatem słusznie organ I instancji podjął decyzję o przyznaniu prawa do zasiłku okresowego. Ustalenie wysokości tego zasiłku nastąpiło zgodnie z przepisem art. 38 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 i ust. 4 i 5 oraz art. 147 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej cytowanej powyżej, które to przepisy w sytuacji takiej jak rodzina skarżącej, pozwalają na przyznanie zasiłku okresowego w kwocie nie wyższej od 418 zł i nie niższej niż 20 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a jej rzeczywistym dochodem (dotyczy roku 2005), pozostawiając wyznaczenie okresu na jaki przyznawany jest zasiłek do uznania organu – ośrodka pomocy społecznej, zależnie od okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję organ nie uchybił powyższym regułom przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Organy pomocy społecznej rozważyły wszystkie zgłaszane przez skarżącą potrzeby i przy właściwym uwzględnieniu stopnia ich niezbędności oraz wielkości posiadanych środków, przyznały stosowną pomoc. Wbrew mniemaniu skarżącej fakt, iż prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (a więc także do zasiłku okresowego) przysługuje rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny określonego w ustawie, nie oznacza, że uznając co do zasady zaistnienie przesłanek przyznania pomocy organ jest zobowiązany do przyznania zasiłku w maksymalnej wysokości. Określenie kwoty zasiłku okresowego, oprócz przywołanej powyżej metody jego wyliczenia, wymaga uwzględnienia wysokości bieżących środków finansowych przewidzianych na pomoc społeczną. Organ I instancji przyznając zasiłek okresowy wskazał, że wysokość świadczenia została dostosowana do aktualnych możliwości Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. (co wynika jednoznacznie z meldunku z [...] 2005 r. stanowiącego o sytuacji finansowej MOPR), z przeznaczeniem na zaspokajanie najpilniejszych potrzeb skarżącej. Wydanie decyzji poprzedzone było analizą obowiązujących w zakresie pomocy społecznej przepisów oraz ustaleniami co do sytuacji materialno - bytowej skarżącej. Stwierdzić należy, że organ I instancji załatwiając sprawę skarżącej nie naruszył odnoszących się do rozpatrywanej sprawy przepisów prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując wydaną decyzję, zwłaszcza korzystną dla strony, nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów orzekających i określać wysokość przyznawanej pomocy w tych przypadkach, które ustawodawca pozostawił ocenie organów. Tylko one dysponując środkami finansowymi w zależności od ich wielkości mogą udzielać świadczeń ( tak NSA w wyroku z dnia 21.12.2001 r. w spr. I SA 1547/01 Lex nr 80662, zachowującym aktualność na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów). Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zgodne z prawem. Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).