II SA/Bd 1046/11

Dnia 9 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dofinansowania do pobytu osoby niepełnosprawnej na turnusie rehabilitacyjnym 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata J. W. 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu [...] stycznia 2011 r. M. C. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w B. wniosek o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do pobytu osoby niepełnosprawnej na turnusie rehabilitacyjnym. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. udzielił stronie informacji o sposobie rozpatrzenia wniosku i braku możliwości udzielenia dofinansowania. W związku ze złożoną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargą na bezczynność Dyrektora MOPS w B., organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] wyznaczył organowi pierwszoinstancyjnemu termin do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie do dnia [...] maja 2011 r. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Publicznej w B., na podstawie art. 35a ust.1 pkt 7 lit. a oraz art. 10c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 214, poz. 1407 z póżn. zm.) w związku z § 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. nr 230, poz. 1694) po rozpatrzeniu wniosku, odmówił udzielenia dofinansowanie ze środków PFRON do pobytu osoby niepełnosprawnej na turnusie rehabilitacyjnym. Orzekający organ stwierdził, że zgodnie z orzeczeniem lekarskim - wnioskodawca został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności, natomiast zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 230, poz. 1694) -pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. W odwołaniu od powyższej decyzji M. C. wniósł ponownie o udzielenie dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w 2011 r. Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący się podniósł, że w sprawie doszło do bezczynności MOPS w B. Ponadto strona zwróciła uwagę, że wyrokiem z dnia [...] maja 2011 r. M. C. uzyskał orzeczenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stale, co powinno wpłynąć na uzyskanie przedmiotowego dofinansowania. Następnie strona przedstawia trudną sytuację swojej rodziny, w której każdy z jej członków ma orzeczenie o niepełnosprawności. W dniu [...] lipca 2011 r. do organu odwoławczego wpłynęło uzupełnienie odwołania, w którym strona podniosła, iż od 3 lat nie otrzymuje przedmiotowego dofinansowania. Do uzupełnienia odwołania dołączono kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt [...], na podstawie którego M. C. od dnia [...] lutego 2010 r. zaliczony został do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym na stałe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzja z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego złożenie wniosku o dofinansowanie, skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego, które zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) winno być załatwione przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. W związku z powyższym w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektor MOPS w B. stwierdził, że limit środków finansowych, jakimi dysponuje ośrodek, jest niewystarczający na dofinansowanie pobytu M. C. do turnusu rehabilitacyjnego, gdyż na dzień [...] marca 2011 r. zarejestrowano 1739 wniosków o przedmiotowe dofinansowanie na łączną kwotę 1.413.352,00 zł, natomiast limit finansowy dla organu przyznany uchwałą Rady Miasta B. wynosi 340.00,00 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności w ocenie organu odwoławczego Dyrektor MOPS w B. nie naruszył prawa powołując się na przepis § 5 pkt 12 cyt. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, zgodnie z którym pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności i z uwagi na możliwości finansowe Ośrodka wydał decyzję odmowną. Organ odwoławczy rozpatrując w ramach kontroli instancyjnej przedmiotową sprawę nie stwierdził naruszeń prawa materialnego i proceduralnego. W skardze do sądu M. C. zarzucił organom administracyjnym błędnie ustalony stan faktyczny sprawy oraz wniósł o stwierdzenie bezczynności organu – Prezydenta Miasta B., zasądzenie w maksymalnej wysokości kary finansowej oraz odszkodowania w trybie przewidzianym w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w wysokości 10.000,00 zł. Ponadto, strona wniosła o przyznanie jej dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego za 2011 r. Zdaniem skarżącego jest on dyskryminowany w przedmiocie przyznania na jego rzecz dofinansowania pobytu na turnusie rehabilitacyjnym od wielu lat, gdyż od 2009 r. składa wnioski w tym przedmiocie, a nie otrzymuje żadnego dofinansowania, przy czym decyzje organów wydawane są bez podstawy prawnej i merytorycznej, poza lakonicznym – "z powodu braku środków". Ponadto skarżący zaznaczył, iż w toku postępowania w ogóle nie wzięto pod uwagę, iż posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności wydany na stałe, datowany od [...] lutego 2010 r., a taki właśnie stopień niepełnosprawności ma pierwszeństwo wespół ze znacznym stopniem, do przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie, co wynika z pisma MOPS B. do skarżącego - w aktach. Bezczynność organu - Dyrektora MOPS w B. w ocenie skarżącego nie ulega najmniejszej wątpliwości, gdyż organ ten przekroczył wszelkie dopuszczalne terminy (maksymalnie 60 dni w sprawach trudnych) do wydania decyzji administracyjnej, co wynika z porównania dat złożenia wniosku przez skarżącego w tej materii i dalszego trybu, udokumentowanego postanowieniami oraz decyzjami zapadłymi w sprawie (jak w aktach). W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia posŧępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia jak również oparte zostało na prawidłowo ustalonym w tej dacie stanie faktycznym. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów, odmawiających skarżącemu dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do pobytu osoby niepełnosprawnej na turnusie rehabilitacyjnym. Podstawą prawną przyznawania świadczeń pieniężnych i rzeczowych dla osób niepełnosprawnych, w tym także dofinansowania do pobytu osoby niepełnosprawnej na turnusie rehabilitacyjnym, jest ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r.; t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 214, poz. 1407 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. nr 230, poz. 1694). Argumentem szczególnie eksponowanym w odwołaniu i skardze jest uzyskanie przez skarżącego wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2011 r. (sygn. akt [...]) zmieniającego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z [...].04.2010 r. nr [...] oraz poprzedzającego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z [...].02.2010 r., nr [...] w ten sposób, że skarżącego zaliczono do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym od [...].02.2010 r. na stałe. Z załączonej kserokopii wyroku wynika, że uzyskał on walor prawomocności w dniu [...].06.2011 r. Skarżący składał wniosek o dofinansowanie do pobytu na turnusie rehabilitacyjnym w dniu [...].01.2011 r. i załączył aktualne wówczas orzeczenie z [...].02.2010 r. o lekkim stopniu niepełnosprawności, datowanym od [...].01.2010 r. W dniu składania wniosku, skarżący nie dysponował orzeczeniem wskazującym na posiadanie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, które stwierdzono dopiero wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2011 r. Nie było zatem podstaw do zmiany statusu skarżącego za okres wcześniejszy. Organ ocenił przesłanki do przyznania świadczenia na podstawie danych, wynikających ze złożonych wniosków, co w ocenie sądu nie narusza prawa. Późniejsza zmiana stopnia niepełnosprawności, choć z oznaczeniem jej z datą wsteczną – od [...].02.2010 r., także nie zmieniała statusu skarżącego w dniu składania wniosku. Stąd w ocenie sądu, przyjęcie jako zasady weryfikacji wniosków w oparciu o dane z chwili jego składania, nie stanowi naruszenia reguł prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego i właściwego ustalenia stanu faktycznego. Brak dokumentu potwierdzającego ustalenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, pomimo tego, że dany podmiot spełnia kryterium uznania go za niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym, lecz tego nie był w stanie udowodnić na dzień złożenia wniosku, nie może stanowić dostatecznych podstaw do zakwestionowania prawidłowości działania organu. Organ bowiem rozpatrując wniosek, opiera się na dokumentach, które wymienione są w § 5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. nr 230, poz. 1694). Stosownie do § 5 ust. 12 pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenie o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Mając na uwadze całokształt okoliczności organ przy rozpatrzeniu wniosku kierował się zasadami wyrażonymi w cytowanym rozporządzeniu. Ponadto organ dysponuje ograniczonymi środkami przeznaczonymi na dofinansowanie, na co wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Liczba wniosków o dofinansowanie znacznie przekracza możliwości zaspokojenia istniejących potrzeb, zatem organ wyjaśniając szczegółowo, jakimi kryteriami kierował się przy przyznawaniu dofinansowania i jakie miał możliwości zaspokojenia potrzeb, działał w sposób prawidłowy. Nie bez znaczenia jest bowiem hierarchia zgłaszanych potrzeb w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, jak również wysokość posiadanych środków przeznaczonych na świadczenia w omawianym zakresie. Organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań i winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. W tym miejscu podkreślić należy, że rolą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola zgodności działalności organów administracji z prawem, a nie wydawanie decyzji o przyznawaniu lub odmowie przyznania poszczególnych świadczeń. Dlatego w niniejszym postępowaniu sąd wyraził jedynie ocenę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć i poprzedzającego ich wydanie rozumowania Bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia są również oczekiwania skarżącego dotyczące uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, wyłącznie z innymi członkami rodziny. Organ rozpatruje indywidualne warunki do przyznania dofinansowania i nie może kierować się pozaprawnymi przesłankami, na które wskazuje skarżący. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jak również przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. nr 230, poz. 1694), a także dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - podejmując wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrały w sposób wyczerpujący oraz rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalono jako niezasadną. O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącego adwokata orzeczono na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie §19 pkt 1 i §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).