II SA/Bd 1048/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-12-20

Skład orzekający: Anna Klotz, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, może badać przymiot strony podmiotu składającego wniosek, czy też powinien ograniczyć się do badania przesłanek formalnych wznowienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, nie może badać przymiotu strony podmiotu składającego wniosek. Badanie to może nastąpić dopiero w toku wznowionego postępowania, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Organ powinien ograniczyć się do badania przesłanek formalnych wznowienia i terminów.
Stan faktyczny
Skarżący Z. E. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego pozwoleń na budowę, kwestionując swoją pozycję jako strony w postępowaniu. Organ I instancji (Prezydent Miasta T.) odmówił wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał własnego, indywidualnego interesu prawnego. Organ II instancji (Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że w sprawach pozwoleń na budowę stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a spółdzielnia mieszkaniowa jako zarządca reprezentuje właścicieli lokali. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o własności lokali.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T., stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. E. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. E. kwotę 230 (dwieście trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent T. decyzją z [...] kwietnia 2011 r. - [...] na podstawie: art. 149 § 3, art. 150 § 1 i art. 152 § 1Kpa nie uwzględniając wniosku Z. E. o wznowienie postępowania administracyjnego i wstrzymanie wykonania decyzji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego i wstrzymania wykonania decyzji: - z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] udzielającej SM "A" w T. pozwolenia na budowę dla: ocieplenia metodą lekką mokrą wraz z kolorystyką elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego 5 - kondygnacyjnego przy ul. K. 22-23B w T., - z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] udzielającej tejże Spółdzielni pozwolenia na budowę dla: ocieplenia metodą lekką mokrą wraz z kolorystką elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego 5 - kondygnacyjnego przy ul. K. 25-25 B w T., - z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] udzielającej ww. Spółdzielni pozwolenia na budowę dla: ocieplenia metodą lekką mokrą wraz z kolorystyką elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego 5 - kondygnacyjnego przy ul. K. 29 - 29 B w T. Wojewoda [...] decyzją [...] czerwca 2011 r. - [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. E., od ww. decyzji utrzymał ją w mocy. Wg organu w myśl art. 28 ust. 2 Pr. budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 Kpa. Z takiego brzemienia wynika, że w sprawie dot. pozwolenia na budowę pojęcie interesu prawnego opiera się na przepisach materialnego prawa administracyjnego, nie zaś prawa cywilnego, dot. ochrony własności. SM "A" sprawuje zarząd zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych i jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności niezależnie od tego, czy są członkami Spółdzielni, czy też nie. Zasadnie organ I instancji stwierdził, że stroną postępowania stosownie do art. 28 ust. 2 Pr. budowlanego była wyłącznie ww. Spółdzielnia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy właściciel lokalu stanowiącego określony przedmiot własności wykaże, że w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes. Stanowisko powyższe zachowuje aktualność, mimo że aktualnie skarżącemu przysługuje odrębna własność lokalu, albowiem powyższe nie oznacza, że jego lokal i związane z nim prawa nie podlegają przepisom ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze. Sytuacja taka miałby miejsce, gdyby w trybie art. 24 ww. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r., została podjęta przez większość właścicieli lokali w budynkach położonych w zakresie danej nieruchomości uchwała w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną. Jeżeli takiej uchwały brak, to w świetle art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest zarządem powierzonym. Z informacji Spółdzielni wynika, że skarżący nie jest jej członkiem, oraz że nie została podjęta żadna uchwała w trybie art. 24 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Realizowane zadanie inwestycyjne (roboty budowlane) ma charakter "wenątrzspółdzielczy", w zakresie którego decydują organy spółdzielni reprezentujące wszystkich członków spółdzielni lub zarząd spółdzielni jako zarządca, sprawujący zarząd powierzony. Zasada, iż właściciela lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności reprezentuje Zarządca nieruchomości, którym w przedmiotowej sprawie jest Spółdzielnia, nie wyklucza możliwości, iż właściciel takiego lokalu może być stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Może to mieć miejsce jednak tylko wówczas, gdy wykaże on własny indywidualny interes prawny. W przedmiotowej sprawie wnoszący odwołanie tego rodzaju interesu nie wykazał. Jako podstawę żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę wskazał jedynie na fakt bycia właścicielem lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności. Okoliczność, ta nie może być podstawą uznania za stronę. Właścicielami lokali stanowiących odrębny przedmiot własności są bowiem także inne osoby. Nie jest to okoliczność szczególnie wyróżniająca. Składając skargę Z. E. zarzucił naruszenie art. 199 Kc w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o własności lokali, wywodząc że wraz z żoną jest właścicielem wyodrębnionego lokalu przy ul. K. 23/1 w T. i jego prawo współwłasności rozciąga się na części wspólne wszystkich budynków. Odpowiadając na skargę organ stwierdziwszy, że skarżący nie wniósł żadnych nowych okoliczności podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji. Stanowisko organu także podzieliła w piśmie z [...] października 2011 r. SM "A" w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, ale nie z przyczyn w niej wskazanych. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po myśli przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak - co w niniejszej sprawie wymaga właśnie szczególnego podkreślenia - związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało więc zbadać zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa), która zawiera w art. 145 -150 przepisy dotyczące wznowienia postępowania. Wynika z nich -art. 145 § 1- między innymi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (art. 145 § 1 kpa). Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (art. 146 § 1 Kpa). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 14b § 2 Kpa). Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony (art. 147 Kpa). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 Kpa). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 Kpa). I dopiero to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 Kpa). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 145 § 3 Kpa), a na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (art. 149 § 4 Kpa). Z przywołanych przepisów wynika więc w sposób jednoznaczny, że otrzymawszy podanie o wznowienie postępowania organ bada wyłącznie czy nie ma przeszkód podmiotowych oraz przeszkód przedmiotowych do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Przeszkodą podmiotową będzie sytuacja jeśli z podaniem o wznowienie postępowania wystąpi podmiot której prima facie, w sposób ewidentny nie może legitymować się takim uprawnieniem, gdyż występuje domagając się ochrony w takim postępowaniu nie własnego interesu prawnego, lecz ochrony interesu prawnego zupełnie innej osoby w żaden sposób nie związanej ze sprawą lub składa podanie o wznowienie postępowania powołując się np. na interes społeczny. Opisane czynności przewidziane przywoływanymi powyżej przepisami Kpa są czynnościami wstępnymi. Ich zwieńczeniem może być wyłącznie wznowienie postępowania, które następuje w drodze postanowienia lub odmowa wznowienia postępowania w drodze decyzji (art. 149 § 1 i § 3 Kpa). W tej fazie postępowania organ może się wypowiadać tylko co do zarzutów a nie ich podstaw (vide m.in. wyrok NSA z 14 czerwca 1999 r. - IV SA 2397/98 Lex 47857). Organ na tym etapie bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, które enumeratywnie zostały wydane w art. 145 § 1 Kpa oraz czy dochowano terminów określonych treści przepisu art. 145 Kpa. Nie jest natomiast rzeczą organu badanie na tym etapie postępowania czy składający podanie faktycznie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Ta kwestia może być rozstrzygana dopiero w postępowaniu prowadzonym po uprzednim wydaniu postanowienia o którym stanowi art. 149 § 2 Kpa. Po myśli przepisu art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast nie wynika, aby w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie dokonano wznowienia postępowania, wydając postanowienie o którym mowa w art. 149 § 2 Kpa. W świetle tego przepisu niedopuszczalne jest ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia postępowania. Takie bowiem ustalenia mogą mieć miejsce wyłącznie w toku wznowionego już postępowania. I dlatego mając powyższe na uwadze należało ale - bez jakiegokolwiek badania zasadności podniesionych w skardze zarzutów- w oparciu o treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz przepisu art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. Brak było natomiast podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego o unieważnienie zaskarżonej decyzji. Po myśli bowiem przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przypadkach. Przepis art. 156 § 1 Kpa natomiast stanowi, że stwierdza się nieważność decyzji, która: 1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 5. w razie jej wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą, 6. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1,3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Żadna z przesłanek wskazanych w § 1 art. 156 Kpa w niniejszej sprawie nie wystąpił. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia, które po myśli art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają dla organu charakter wiążący. Niniejsze rozstrzygnięcie oczywiście nie przesądza absolutnie o ostatecznym załatwieniu sprawy po odpowiednim (jak to powyżej wskazano) zastosowaniu wskazanej procedury. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na przepisie art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast orzeczenie o zwrocie kosztów skarżącemu przez Wojewodę [...] oparto na przepisach art. 200 i 211 i 212 § 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło