II SA/Bd 1050/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. II SA/Bd 1050/11 Uzasadnienie Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa oraz art. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) decyzją z [...] lipca 2011 r. - Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po rozpatrzeniu wniosku M. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2011 r. Nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia przewidzianego ww. ustawą, uznając, że skarżący nie wykonywał pracy przymusowej w warunkach deportacji, ponieważ praca ta była wykonywania w niewielkim oddaleniu od dotychczasowego miejsca zamieszkania. Składając skargę M. F. wskazywał, że nastąpiło wysiedlenie i deportacja do pracy przymusowej. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie może natomiast - co właśnie należy szczególnie podkreślić w niniejszej sprawie - rozpoznając sprawę kierować się kryterium słuszności czy też sprawiedliwości społecznej, czy też jakimikolwiek innymi kryteriami poza kryterium wskazanym w powyższych przepisach! Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględniania skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonanie. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało więc zbadać - wyłącznie w oparciu o wskazane kryterium - zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996 r., Nr 87, poz. 395 z późn. zm.). Przepis artykułu 1 ww. ustawy przewiduje prawo do świadczenia pieniężnego dla osób, które podlegały represjom określonym w ustawie z tym, że nie wszystkich osób, które doznały represji okresu wojennego i powojennego. Nie dotyczy też wszystkich rodzajów i form represji, jakim w tym okresie poddani był obywatele polscy. Przedmiotowa ustawa przewiduje pewien ograniczony zakres rekompensat dla konkretnie ustalonych grup ofiar, z tytułu ściśle określonych rodzajów represji. Rodzaje represji, których doznanie, z zastrzeżeniem wymagań art. 1 ustawy, uprawnia do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego, ustawa wylicza enumeratywnie w art. 2 ustawy i obejmuje: 1. osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939 - 1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych; 2. deportację (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. Z poszczególnych przepisów wynika więc, że uwzględnienie wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego przewidzianego ww. ustawą wymaga - uwzględniając stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w wyroku Trybunału z dnia 16 grudnia 2009 r. (K 49/07) - ustalenia, że wykonywana na rzecz okupanta praca połączona była z wysiedleniem, tj. przymusową zmianą miejsca pobytu i wyrwaniem z dotychczasowego środowiska, ponieważ osoby dotknięte taką formą represji znajdowały się w zupełnie sobie obcym środowisku i były w bez porównania znacznie trudniejszej sytuacji niż osoby wykonujące nawet tego samego typu prace, ale w dotychczasowym miejscu zamieszkania lub niewielkim oddaleniu. Zgodnie z art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika natomiast - czego skarżący nie kwestionuje - że skarżący wraz z rodziną został wysiedlony do sąsiedniej miejscowości (Sienno), gdzie pracował na gospodarstwie rolnym u Niemca. Nie wykonywał więc pracy przymusowej w warunkach deportacji. Wykonywanie pracy przymusowej w odległości kilku kilometrów od dotychczasowego miejsca zamieszkania strony, przebywanie cały czas w otoczeniu rodziny (z którą był wysiedlony) nie miało charakteru szczególnie dotkliwego w porównaniu z pracą wykonywaną w warunkach deportacji w znacznym oddaleniu od dotychczasowego miejsca zamieszkania w zupełnie obcym nieznanym środowisku. Jeżeli więc praca była wykonywana w niewielkim oddaleniu od dotychczasowego miejsca zamieszkania, to nie sposób uznać, iż strona podległa represjom określonym w art. 2 pkt 2 ww. ustawy z 31 maja 1996 r., w ocenie Sądu, organ poczynił odpowiednie ustalenia zgodnie z zasadami określonymi w Kpa, realizując w szczególności treść przepisów art. 6,7 art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 80 § 1 Kpa pozwalające na dokonanie merytorycznej zasadności wniosku skarżącego z 10 maja 2011 r. o przyznanie świadczenia pieniężnego ww. ustawą z 31 maja 1990 r. Nie dopatrując się więc naruszenia obowiązującego prawa Sąd wobec braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 151 tej ustawy oddalił skargę.