II SA/Bd 1050/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R. O. na postanowienie [...] Zespołu do Spraw [...] o [...] w B. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw [...] o [...] w B. na rzecz R. O. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1172, ze zm.) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej powoływana jako K.p.a.) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r. poz. 2027), Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził niedopuszczalność wniesienia przez R. O. odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...].09.2019 r. nr [...] Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało doręczone R. O. [...].09.2019 r. i w tym samym dniu złożył on odwołanie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a., przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję. W związku z powyższym, odwołanie złożone przed rozpoczęciem biegu terminu na złożenie odwołania organ uznał za niedopuszczalne stwierdzając, że merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia, prowadziłoby w tej sytuacji do wydania aktu prawnego dotkniętego wadą nieważności, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skargę na powyższe postanowienie wniósł R. O. zarzucając mu naruszenie art. 57 § 1 i 5 K.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu, że złożenie odwołania od orzeczenia w dniu doręczenia orzeczenia jest przedwczesne i niedopuszczalne, oraz art. 134 K.p.a., poprzez przyjęcie, że przedwczesne złożenie odwołania powoduje jego niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych. Wskazując na treść art. 57 K.p.a. skarżący podniósł, że interpretacja tego przepisu dokonana przez organ jest niedopuszczalna, ponieważ początkowy bieg terminu do jego liczenia został zastrzeżony dla osoby uprawnionej do wniesienia środka zaskarżenia. Z treści przepisu nie wynika jednocześnie, aby złożenie odwołania w dniu doręczenia (przed rozpoczęcia biegu terminu) było niedopuszczalne. W § 5 powołanego artykułu ustawodawca wskazuje, że negatywne skutki może natomiast wywołać złożenie pisma po terminie (gdy termin nie zostanie zachowany). Skarżący wskazał również, że niedopuszczalność odwołania, o której mowa w art. 134 K.p.a., nie jest w kodeksie zdefiniowana, wobec czego przyjmuje się, iż warunki dopuszczalności odwołania wynikają z przepisów K.p.a. określających przedmiot zaskarżenia, toku postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia odwołania Do przesłanek niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym zalicza się m.in. zaskarżenie aktu nie będącego decyzją administracyjną w rozumieniu K.p.a. albo wniesienie odwołania od decyzji, która nie została doręczona lub ogłoszona stronie; niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji, która nie została doręczona lub ogłoszona stronie. Niedopuszczalność środka zaskarżenia stwierdzana jest wówczas, gdy środek zaskarżenia wniesiony zostanie przedwcześnie, przed wejściem do obrotu prawnego decyzji lub postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie złożenie odwołania nastąpiło po doręczeniu skarżącemu orzeczenia, zatem w terminie. Ponadto skarżący wskazał, że w pouczeniu orzeczenia z [...].09.2019 r. wskazano, iż odwołanie przysługuje w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Nie wskazano natomiast, że złożenie odwołania w dniu doręczenia orzeczenia będzie traktowane jako niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Spór w sprawie niniejszej sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie organ wyższego stopnia, stosownie do art. 134 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego tego samego dnia, w którym otrzymał on orzeczenie, czyli [...].09.2019 r., podnosząc, że nastąpiło ono przedwcześnie. Jednym z warunków skutecznego wniesienia środka odwoławczego jest wniesienie go w przepisanym terminie. Strona nie może zatem wnieść odwołania zarówno z uchybieniem terminu, jak i przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia. Jak stanowi art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wskazać należy w tym miejscu również na treść art. 110 K.p.a., zgodnie z § 1 którego, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Dla skuteczności wniesionego odwołania kluczowe jest bowiem to, aby zaskarżany akt administracyjny wszedł do obrotu i jednocześnie znalazł się w posiadaniu podmiotu uprawnionego do złożenia środka zaskarżenia w momencie jego wnoszenia, chociażby naruszono przepisy regulujące procedurę jego doręczeń (zob. wyrok NSA z 26.04.2016 r., sygn. akt I OSK 3095/15; wyrok WSA w Warszawie z 17.04.2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2289/17). O przedwcześnie wniesionym odwołaniu mówić zatem można wówczas, gdy zaskarżany akt administracyjny w ogóle nie został jeszcze wydany lub też przed jego doręczeniem czy ogłoszeniem stronie postępowania, która wnosi środek zaskarżenia. Organ badając kwestię terminowości wniesionego odwołania oparł się na treści art. 57 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Dokonana przez organ odwoławczy wykładnia tego przepisu poskutkowała uznaniem, że wniesienie przez skarżącego odwołania w dniu otrzymania decyzji organu pierwszej instancji było przedwczesne, ponieważ termin do jego złożenia rozpoczął swój bieg dopiero od dnia następnego po otrzymaniu decyzji, a co za tym idzie, stwierdzeniem niedopuszczalności zażalenia ze względu na przedwczesne jego wniesienie. W ocenie Sądu wykładnia taka jest błędna. Zdarzeniem, które jest początkiem terminu do wniesienia odwołania, będzie doręczenie lub ogłoszenie decyzji stronie, a zatem dzień, w którym stronie doręczono lub ogłoszono decyzję. Wskazać należy, że dnia tego nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu, ale ma to znaczenie jedynie w kontekście końca terminu, do którego można złożyć odwołanie, nie zaś jego początku. Należy również zwrócić uwagę na to, że w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r. poz. 2027) przewidziane jest w § 11 ust. 1 uregulowanie szczególne, kiedy decyzja administracyjna nie tylko jest doręczana, ale dodatkowo jest ogłaszana stronom postępowania na posiedzeniu składu orzekającego, co stanowi niekwestionowane wprowadzenie jej do obrotu. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, ogłoszenie orzeczenia – decyzji administracyjnej, który pozwala na zapoznanie się z nią stronom postępowania, jest wprowadzeniem decyzji do obrotu i pociąga za sobą skutek związania organu wydanym aktem (art. 110 K.p.a.), stanowi także uzewnętrznienie decyzji w stosunku do stron. Zatem, od chwili publikacji decyzja istnieje w porządku prawnym. To "podwójne" wprowadzenie decyzji do obrotu przez jej ogłoszenie i doręczenie stronie jest ustanowione z pewnością dla lepszej ochrony praw strony. Celem takiego uregulowania jest zagwarantowanie stronie pewności, nie tylko co do treści skierowanego do niej aktu, lecz także końcowego terminu jego zaskarżenia (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 11.06.2019 r., sygn. akt II SA/Bd 201/19). Jeszcze raz należy podkreślić, że decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej (będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej zgodnie z art. 268a K.p.a.). W postępowaniu administracyjnym załatwienie sprawy poprzedza moment, w którym strona ma możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego data jej sporządzenia, nie zaś doręczenia stronie. Reasumując powyższe rozważania Sąd wskazuje, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania jest dopuszczalne tylko w sytuacji jego wniesienia przed wejściem decyzji do obrotu prawnego w rozumieniu art. 110 K.p.a. Jedynie wniesienie odwołania przed doręczeniem decyzji (bądź jej ogłoszeniem) uniemożliwia jego merytoryczne rozpoznanie i obliguje organ do zastosowania normy zawartej w art. 134 K.p.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr z 2018 r. poz. 265) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżącego wpisu w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.