II SA/Bd 1053/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-06-01

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski, Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Sędzia WSA Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia w prywatnych gabinetach lekarskich, przy możliwości skorzystania z publicznej służby zdrowia, jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej, uwzględniając subsydiarny charakter tej pomocy i ograniczone środki finansowe gminy?
Ratio decidendi
Sądy administracyjne kontrolują zgodność decyzji z prawem, nie wydając merytorycznych rozstrzygnięć. Zasiłek celowy ma charakter uznaniowy i jest przyznawany w granicach możliwości finansowych organów, mając charakter subsydiarny. Organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, prawidłowo oceniając, że finansowanie leczenia poza publiczną służbą zdrowia nie mieści się w ustawowych zadaniach pomocy społecznej, zwłaszcza przy ograniczonych środkach i możliwościach skorzystania z bezpłatnej opieki medycznej.
Stan faktyczny
J. K. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia syna w prywatnych gabinetach. Prezydent Miasta odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak środków w budżecie MOPS na ten cel oraz możliwość skorzystania z publicznej służby zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. J. K. wniosła skargę do WSA, podnosząc trudną sytuację finansową i losową oraz konieczność leczenia syna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński ( spr ) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat K. N. 292,80 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta W., na podstawie art. 3 ust. 1, ust. 4, art. 8, art. 39, art 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, ust. 4, art. 110 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) odmówił J. K. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, na pokrycie kosztów leczenia. Organ wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego zależy od spełnienia wielu okoliczności, w tym od zasobów środków finansowych, jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Jak wynika z meldunku z dnia [...], aktualne, posiadane przez MOPR we W. środki wystarczają jedynie na zaspokojenie takich potrzeb, jak: sprawienie pogrzebu, bilety kredytowane, zdarzenia losowe, pokrycie wydatków na świadczenia zdrowotne, leki, zakup opału, w związku z czym brak jest środków na cel wyrażony we wniosku J. K.. Organ podniósł, iż konieczność leczenia syna w prywatnych gabinetach lekarskich nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, z uwagi na możliwość korzystania z publicznej służby zdrowia. Organ podkreślił subsydiarność uprawnień wynikających z pomocy społecznej, jako uzupełniających środki własne, a nie pokrywających wszystkie potrzeby wnioskodawców. Prezydent wskazał jednocześnie, iż wnioskodawczyni przyznany został zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 93 zł, a także zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 120 zł, dodatkowo syn otrzymuje w szkole gorący posiłek, co dowodzi wsparcia ze strony MOPR we W. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniosła J. K. Odwołująca się wskazała, że zasiłek jest niezbędny do kontynuowania leczenia, zwłaszcza, że badania wykazały dalsze zmiany. Odwołująca się podkreśliła swoją trudną sytuację. Podniosła również konieczność otrzymywania leków przez syna. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 2 i art. 4 ustawy o pomocy społecznej, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta W., że finansowanie kosztów leczenia poza siecią publicznych placówek służby zdrowia nie mieści się w ustawowych zadaniach pomocy społecznej. SKO podkreśliło, że nawet trudna sytuacja wnioskodawcy nie daje możliwości zaspokajania potrzeb wychodzących poza cele pomocy społecznej, pomoc społeczna jest bowiem instytucją subsydiarną w stosunku do własnych środków. Organ wskazał, iż odwołującej się udzielona została pomoc w miarę możliwości i posiadanych środków. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, J. K. podniosła własną trudną sytuację finansową i losową. Skarżąca wskazała, iż z uwagi na konieczność opieki nad synem i jego ochrony zmuszona była zrezygnować z pracy. Skarżąca wskazała również, że musi się leczyć ze względu na to, że jest wyłączną opiekunką ośmioletniego dziecka, podkreśliła niewielki koszt leczenia, kształtujący się w granicach 180 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy podnieść, że sądy administracyjne kontrolują zgodność decyzji z obowiązującym prawem, natomiast nie mają prawa wydać merytorycznych decyzji przyznających określone prawa, czy nakładających obowiązki. Zaskarżona decyzja zapadła na podstawie m.in. art. 39 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany na różne cele. Ustawodawca wymienia tutaj takie cele jak pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także koszta pogrzebu. Decyzję w formie zasiłku celowego mają charakter uznaniowy. Przyznanie tych zasiłków, następuje w granicach możliwości finansowych organów. Przy decyzjach uznaniowych rolą sądu jest przede wszystkim badanie, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Decyzje uznaniowe muszą być także należycie uzasadnione. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Wskazano, że pomoc społeczna ma charakter uzupełniający własne środki, należności i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń społecznych. Wskazano także, że skarżąca nie pozostaje bez wsparcia organów pomocy społecznej - przyznano jej zasiłek celowy na zakup żywności, jak również syn korzysta z posiłków w szkole. Istotne dla oceny zaskarżonej decyzji jest to, że w aktach sprawy znajduje się meldunek – dowód w zakresie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) na okoliczność, iż wykazania możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. z przeznaczeniem na zasiłki celowe w 2009 r. W opracowaniu tym obszernie przedstawiono sposób rozdysponowania środków przeznaczonych na pomoc społeczną. Jednocześnie dokonano analizy skali bezrobocia – aktualnego i przewidywanego. Analiza ta wskazuje na ograniczone możliwości finansowe w zakresie możliwości zaspokojenia potrzeb osób, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.. Skarżąca ma możliwość skorzystania z publicznej opieki zdrowotnej, a obecnie środki finansowe gminy nie pozwalają na pokrycie kosztów opieki lekarskiej. Z tych względów skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło