II SA/Bd 1054/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2005-03-01
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze spadkobrania po dniu 26 maja 1990 r., ale była współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (24 października 2001 r.), może nabyć prawo własności tej nieruchomości na podstawie tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie wprowadza szczególnych rozwiązań w przypadku współużytkowania wieczystego. Ewentualne zmiany wielkości udziału w prawie współużytkowania wieczystego w okresie między 26 maja 1990 r. a 24 października 2001 r. lub po tej dacie, w tym w wyniku spadkobrania, pozostają bez znaczenia dla możliwości nabycia prawa własności. Nabycie prawa własności następuje niezależnie od tego, czy wielkość udziału w prawie użytkowania wieczystego zmieniała się we wskazanym okresie ani w następstwie jakich zdarzeń cywilnoprawnych do zmiany tej wielkości doszło.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Barbary, Michała i Karola R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. odmawiającą potwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości. Organy administracji uznały, że skarżący nie spełniają przesłanek ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, ponieważ prawo użytkowania wieczystego nabyli w drodze spadkobrania po dniu 26 maja 1990 r., a nie byli użytkownikami w obu wskazanych w ustawie terminach. Skarżący zarzucili, że Barbara R. była współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w obu okresach, a zmiany w jej udziale wynikające ze spadkobrania nie pozbawiają jej prawa do nabycia własności.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Wiesław Czerwiński Sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA: Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant: Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Barbary R., Michała R. i Karola R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie nabycia własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Prezydent Miasta T. na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. Nr 113, poz. 1209, ze zmianami ), rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wydawania decyzji o nabyciu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne ( Dz. U. Nr 205, poz. 1991 ) oraz art. 104 k.p.a. odmówił Barbarze, Michałowi i Karolowi R. potwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej według ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], pow. 420 m2, obręb 32, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w T. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...].
W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości, z dniem w którym decyzja o nabywaniu stanie się ostateczna, jak również prawo własności nabywają także osoby będące następcami prawnymi tych osób. Karol R. oraz Michał R. – współużytkownicy wieczyści nieruchomości nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w drodze spadkobrania po zmarłym w dniu [...] 1998 r. ojcu – Ryszardzie R., a tym samym nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umożliwiające nabycie prawa własności nieruchomości w oparciu o powołane przepisy.
Na skutek wniesionego przez Barbarę, Karola i Michała R. odwołania w którym kwestionowali zasadność powyższej decyzji jako krzywdzącej spadkobierców, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując że wykładnia gramatyczna art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. Nr 113, poz. 1209, ze zmianami ) stanowi, iż ustawa obejmuje jedynie osoby które były użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi w datach: [...].1990 r., a także w dniu [...].2001 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie budzi wątpliwości, że wnioskodawcy nie spełniają warunków określonych w ustawie. Wobec osób fizycznych, które niezależnie od formy nabycia stały się użytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej po [...]1990 r. albo nabyli to prawo przed [...] 1999 r. ale zbyli je przed [...] 2001 r. nie przysługuje roszczenie o nabycie prawa własności tej nieruchomości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji wniosła Barbara R., Michał R. i Karol R., wskazując, iż skarżąca Barbara R. była współużytkownikiem wieczystym nieruchomości zarówno w dniu [...] 1990 r. jak i w dniu [...] 2001 r. z tym, że w 1998 r. w związku ze zgonem jej męża Ryszarda R. rozszerzony został jedynie zakres przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego jak i spadkobierców jakimi są pozostali skarżący, co stanowi o zasadności nabycia własności nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. Nr 113, poz. 1209, ze zmianami ).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 k.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w sprawie, a wynikającego z dyspozycji przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. Nr 113, poz. 1209, ze zmianami ) osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna.
Zgodnie z ust. 2 art. 1 powyższej ustawy prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1.
Dokonując wykładni gramatycznej organy administracji wskazały, iż ustawa swą treścią obejmuje jedynie osoby, które były użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi, tzn. [...] 1990 r. oraz w dniu [...] 2001 r. łącznie.
Przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. Nr 113, poz. 1209, ze zmianami ) nie wprowadzają żadnych szczególnych rozwiązań w przypadku współużytkowania wieczystego, co oznacza, że osobą uprawnioną do ubiegania się o stwierdzenie nabycia prawa własności będzie także współużytkownik wieczysty, któremu prawo to przysługiwało nieprzerwanie w okresie wskazanym w art. 1 ust. 1 komentowanej ustawy. Ewentualne zmiany wielkości udziału w prawie współużytkowania wieczystego w okresie między dniem [...] 1990 r. a dniem [...] 2001 r. lub po tej dacie pozostają bez znaczenia. Tym samym stwierdzić należy, że nabycie prawa własności następuje niezależnie od tego, czy wielkość udziału w prawie użytkowania wieczystego zmieniała się we wskazanym okresie, ani też w następstwie jakich zdarzeń cywilnoprawnych (spadkobranie, czynności prawne) do zmiany wielkości udziału doszło.
Z załączonych do sprawy akt administracyjnych ( badanie księgi wieczystej oraz wykaz właścicieli władających ) nie wynika fakt poczynionych ustaleń czy w okresie między dniem [...] 1990 r. a dniem [...] 2001 r. nastąpiły zmiany w odniesieniu do współużytkowników wieczystych. Organ I instancji poczynił jedynie ustalenia, co do następstwa prawnego skarżących Karola R. i Michała R. jako współużytkowników wieczystych nieruchomości po zmarłym Ryszardzie R.
Z akt administracyjnych w oparciu o badanie księgi wieczystej KW nr [...] można przyjąć, że w dniu [...] 1990 r. skarżąca Barbara R. posiadała prawo użytkowania wieczystego, mając w nim udział równy ½, co dawało wówczas jej status współużytkownika wieczystego, w dniu 24 listopada 2000r. zaś, na skutek wcześniejszego stwierdzenia nabycia spadku stała się użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości. W innym zakresie oraz współużytkownikami jako następcy prawni stały się także jej dzieci. Powyższe oznacza, że na skutek zaistniałego w 1998 r. zdarzenia prawnego, dysponując wcześniej prawem użytkowania wieczystego, rozszerzyła zakres przysługującego jej prawa, co w konsekwencji nie pozbawia jej nabycia prawa własności tejże nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz orzekł zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło