II SA/Bd 1055/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie z upraw rolnych i prowadzenia upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu B. z dnia [...] 2005r, nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego kwotę 240( dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] 2005r. , nr [...]. Z akt sprawy wynika, że ojciec skarżącego F. S. decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...] o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej zlokalizowanej na działce nr [...] o powierzchni 3 ha, w G. , nabył prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej na zasadach określonych w ustawie o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Decyzja ta stała się ostateczna. Następnie na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu [...] 2005r. w formie aktu notarialnego, repertorium A nr [...], celem uzyskania renty strukturalnej , skarżący przejął po ojcu gospodarstwo wraz z częścią powyższej uprawy leśnej. W skutek powyższego skarżący pismem z dnia 6 lipca 2005r. zwrócił się do Starosty B. o przyznanie prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Organ I instancji działając na podstawie art. 11 ust.1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia ( Dz.U. Nr 73 poz.764 ze zm.) odmówił skarżącemu nabycia prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej o powierzchni 3 ha, zlokalizowanej w G. , działka nr [...]. Zgodnie z powyżej cytowanym przepisem uprawnienie do ekwiwalentu można nabyć w drodze spadkobrania. Korzystanie z nabytych w ten sposób uprawnień jest kontynuowaniem w ramach ustalonego terminu 20 lat. Zdaniem organu skoro skarżący nabył grunty objęte uprawą leśną na podstawie umowy darowizny , to brak jest podstaw do przyznania ekwiwalentu. W odwołaniu wniesionym od rozstrzygnięcia organu I instancji , skarżący uważa, że powinien otrzymać ekwiwalent , gdyż jest prawnym właścicielem uprawy leśnej nabytej po ojcu w drodze darowizny. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] 2005r., a w motywach uzasadnienia powołał się na art. 11 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, który przewiduje możliwość przeniesienia obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu na nabywcę gruntów w drodze spadkobrania. Zdaniem Kolegium jest to jedyna kategoria nabywców. W skardze do Sądu A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem powinien on przejąć po ojcu uprawnienia co do ekwiwalentu oraz obowiązki związane z uprawą leśną. Skarżący powołał się na przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 22 poz.2273 ze zm., ogłoszona w Dz. U. z dnia 31 grudnia 2003 r.). W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył , co następuje: Skarga jest zasadna , lecz z innych względów niż zostały podniesione w jej treści. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153 , poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm)- dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. ( art. 134 § 1 P.p.s.a.). W świetle powyższego kontrola legalności działalności administracji publiczne sprowadza się do jego oceny pod kontem zgodności z przepisami prawa, ale tylko w granicach danej sprawy. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu B. z dnia [...] 2005r. , nr [...] wydane zostały na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa w dacie wydania przedmiotowych decyzji lub. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 22 poz.2273 ze zm., ogłoszona w Dz. U. z dnia 31 grudnia 2003 r.) traci moc ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 oraz z 2003r. Nr 46, poz. 392). W przepisach przejściowych ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ,w art. 14 ust. 2 i ust. 3, zawarte zostały regulacje prawne odnośnie miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 15. Otóż przepis nakazuje w powyższej sytuacji stosować zasady dotychczasowe ( ust. 2). W ust. 3 została uregulowana kwestia spraw w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia objętych przepisami ustawy, o której mowa w art. 15, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W powyższej sytuacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Dalej poddając analizie przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z art. 16 pkt 1 wynika , że ustawa wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, z wyjątkiem art. 14 ust. 2 i 3 oraz art. 15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Ustawa powyższa została ogłoszona w Dz. U. z dnia 31 grudnia 2003 r. W świetle powyższego weszła w życie z dniem 15 stycznia 2005r. Skarżący wniosek o przyznanie prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej zawarł w piśmie z dnia 6 lipca 2005r. skierowanym do Starosty B., a więc w dacie , gdy ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 oraz z 2003 r. Nr 46, poz. 392) utraciła moc. Nie była to również sprawa wszczęta i niezakończona w rozumieniu art. 14 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. W dacie złożenia przez skarżącego wniosku obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz.U. Nr187 poz.1929 ze zm. opublikowane w Dz. U. z dnia 27 sierpnia 2004 r.), w którym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386, Nr 148, poz. 1551 i Nr 162, poz. 1709) zarządza się w § 1 ust. 1, że rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, zwanej dalej "płatnością na zalesianie", objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwanym dalej "Planem". Zgodnie z § 15 tego rozporządzenia weszło ono w życie z dniem 1 września 2004 r. W § 11 ust. 4 powyższego rozporządzenia została uregulowana sytuacja, gdy przeniesienie własności działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bo przyznanie płatności nastąpiło w decyzji z dnia [...] 2004r., przeniesienie własności nastąpiło w dniu 11 lutego 2005r, a wniosek przeniesienie uprawnień z tytułu uprawy leśnej skarżący złożył do organu w dniu 7 lipca 2005r. W takiej sytuacji § 11 ust. 4 cytowanego powyżej rozporządzenia nakazuje odpowiednio stosować przepisy § 11 ust 1-3, które regulują kwestię przeniesienia własności części albo wszystkich zalesionych działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy . Przepisy te dopuszczają przeniesienie własności nie tylko w formie umowy sprzedaży , ale również w formie innej umowy, poprzez którą należy rozumieć także umowę darowizny. Zmiany przepisów dotyczących zalesienia gruntów rolnych organy nie wzięły pod uwagę przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Z powyższych względów sprawa z wniosku złożonego przez skarżącego o przyznanie prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej została rozpatrzona na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa materialnego, co skutkuje stwierdzeniem nieważności obydwu rozstrzygnięć organów administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1pkt 2 k.p.a. związane jest z wydaniem jej z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza natomiast wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, materialnego o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części". Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (wyrok NSA z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, Nr 1, poz. 50). W świetle powyższego Sąd działając na podstawie 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność decyzji zarówno organu I jak i II instancji z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem prawa tj., przyczynę określoną w art. 156 § 1pkt 2 k.p.a. Na podstawie art. 152 P.p.s.a Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i na podstawie art. 200 P.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania.