II SA/Bd 1056/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik ( spr ) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi Arkadiusza K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 1056/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o wymeldowaniu Arkadiusza K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. W motywach decyzji organ stwierdził, iż w prowadzonym wcześniej postępowaniu w identycznej sprawie Wojewoda [...] odmówił wymeldowania wyżej wymienionego, ze względu na to, że był on osadzony w zakładzie karnym i nie można było uznać, iż opuszczenie przez niego lokalu miało przymiot dobrowolności. Wprawdzie Arkadiusz K. obecnie także przebywa w zakładzie karnym lecz z dokumentów zgromadzonych przez organ wynika, iż w okresie od marca 2005 r. do czasu ponownego osadzenia w zakładzie – [...] 2006 r. powinien był on zamieszkiwać zgodnie z adresem zameldowania lub też meldować się w miejscu faktycznego pobytu. Jednak prowadząc, w związku z wydanym przez Sąd Rejonowy we W. w dniu [...] 2005 r. nakazem doprowadzenia, poszukiwania Arkadiusza K., funkcjonariusze policji wielokrotnie dokonywali sprawdzeń pod wskazanym adresem, ale wyżej wymieniony w lokalu nr [...] przy ul. [...] nie przebywał. W końcu zatrzymano go na terenie podległym Komendzie Miejskiej Policji w P. Zdaniem organu niezamieszkiwanie we wskazanym czasie w miejscu zameldowania było wyłączną wolą strony i nie było związane bezpośrednio z pobytem w zakładzie karnym. W odwołaniu od powyższej decyzji Arkadiusz K. zarzucił organowi I instancji, iż wydając ją opierał się na pomówieniach nie popartych dowodami. Kwestionując zeznania świadków, podniósł, iż są one niespójne i rozbieżne, dlatego nie mogą być podstawą do wymeldowania. Ponadto podtrzymał swoje wyjaśnienia zawarte w piśmie z [...] 2006 r., iż przez dłuższy okres w lokalu przy ul. [...] przebywał jedynie w nocy do 5.30, gdyż obawiał się zatrzymania przez policję, a następnie, iż przez miesiąc mieszkał w miejscu pracy w P. Poza tym przez dwa tygodnie przebywał w Anglii. Podniósł również, iż wprawdzie Sąd Rejonowy we W. wydał w dniu [...] 2005 r. wyrok nakazujący mu opuszczenie wyżej wskazanego lokalu, jednakże wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu przedstawienia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego przez Gminę Miasta W. Wojewoda [...] decyzja z dnia [...] 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż w świetle nieprecyzyjnych wypowiedzi świadków, którzy byli zgodni jedynie co do faktu nieprzebywania Arkadiusza K. pod adresem zameldowania, organ I instancji słusznie uznał ustalenia policji za rozstrzygający dowód w sprawie. Wynika z nich zaś, iż w okresie poszukiwań przez policję tj. od [...] 2005 r. do dnia [...] 2006 r. wyżej wymieniony nie przebywał w miejscu stałego pobytu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta W., iż ukrywanie się Arkadiusza K. przed policją było wyłącznie wolą strony, realizacją jej zamiaru i w związku z tym należy przyjąć, iż opuszczenie przezeń lokalu było dobrowolne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Wojewody, Arkadiusz K., ponownie zakwestionował zeznania świadków. Odnosząc się do ustaleń policji, skarżący podniósł, iż z samego faktu, że policja go nie zastała w lokalu przy ul. [...] nie można wnioskować, że tam nie przebywał. Jak już bowiem wskazał wcześniej, ukrywał się przed policją, więc gdy był w tym czasie w domu, nie otwierał drzwi. Wychodził zaś z mieszkania codziennie koło 5.00 rano. Ponowił przy tym twierdzenie, że w tym czasie pracował. Wywiódł również, iż nie miał możliwości składania w postępowaniu I instancji i odwoławczym nowych wniosków dowodowych, ze względu na to, że cały czas przebywa w areszcie śledczym i ma utrudniony kontakt ze światem zewnętrznym. Organ I instancji odmówił przy tym zawieszenia postępowania celem umożliwienia mu obrony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację, iż skarżący ukrywając się przed policją opuścił miejsce stałego pobytu około rok przed osadzeniem w zakładzie karnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Realizując wyrażoną w niniejszym przepisie zasadę swobodnej oceny dowodów, organ powinien opierać się na zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenia dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Stosownie zaś z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy. Analizując akta sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procedury, gdyż zebrany materiał dowodowy jest niepełny i nie pozwala na jednoznaczne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Podstawę prawną wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Według art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, zaś opuszczenie miejsca pobytu stałego, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem, zachodzi wówczas, gdy fizycznemu nieprzebywaniu w lokalu towarzyszy zamiar (wola) jego opuszczenia z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i przeniesieniem w inne miejsce ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Opuszczenie musi być, więc nie tylko dobrowolne, ale i mieć charakter trwały. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu winna wynikać zatem, o ile nie z wyraźnego oświadczenia się w tym zakresie, to z całokształtu zachowań osoby zameldowanej, które w sposób nie budzący wątpliwości będą wskazywały, iż w następstwie jej własnej woli lokal, w którym była na stałe zameldowana przestał być miejscem koncentracji jej życiowych spraw. Fakt przejściowej nieobecności nie może oznaczać opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy (vide m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; oraz z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). Nie budzi wątpliwości, iż w związku z wydanym przez Sąd Rejonowy we W. nakazem doprowadzenia i zarządzonymi poszukiwaniami Arkadiusz K. unikał kontaktów z policją i okazywania objawów swojej obecności w dotychczasowym miejscu zamieszkania. W piśmie z dnia [...] 2006 r., a następnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji konsekwentnie podtrzymywał, iż po zwolnieniu w marcu 2005 r. z aresztu śledczego powrócił do mieszkania przy ul. [...] we W., lecz dowiedziawszy się, że jest poszukiwany, przebywał w domu tylko nocami, przy czym od czerwca 2005 r. pracował dorywczo w P. i tam również przez miesiąc nocował. Stwierdzając, iż do momentu zatrzymania przez policję ([...] 2006 r.) Arkadiusz K. nie przebywał pod powyższym adresem, organy obydwu instancji oparły się wyłącznie na piśmie Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] 2006 r. W ocenie Sądu informacje zawarte w tym dokumencie są zbyt ogólnikowe i nie pozwalają na weryfikację twierdzeń skarżącego, iż w okresie, gdy poszukiwała go policja, przebywał pod adresem stałego zameldowania jedynie w nocy do godziny 5.00 rano. Z wyżej wymienionego pisma nie wynika bowiem czy policja uznała, że skarżący nie przebywał w miejscu zameldowania przez cały omawiany okres jedynie na podstawie faktu niezastania go tam w trakcie dokonywanych sprawdzeń, czy też na taki stan rzeczy wskazywały również inne okoliczności. Brak dokładniejszych danych jak często, w jakich odstępach czasu i w jakich mniej więcej godzinach miały miejsce wspomniane sprawdzenia policji, przy jednoczesnym niepodjęciu przez organy nawet próby sprawdzenia wiarygodności podnoszonego przez Arkadiusza K. faktu wykonywania pracy na terenie P., czyni przedwczesnym wyprowadzenie wniosku, że przez okres całego roku przy ul. [...] we W. nie przebywał. Istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego mogłyby mieć zeznania świadków. Protokoły ich przesłuchania zawierają wprawdzie zgodne, stanowcze stwierdzenia, że od koło 2-3 lat Arkadiusz K. w miejscu zameldowania nie mieszka, lecz – jak wskazał sam organ odwoławczy – wypowiedzi te są mało precyzyjne, wręcz lakoniczne. Nie ustalono przy tym, przesłuchując świadków, okoliczności, na podstawie których można byłoby ocenić wiarygodność ich zeznań – czy mogli mieć rzeczywiste rozeznanie odnośnie pobytów wyżej wymienionego w jego mieszkaniu. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż Przemysław G. upełnomocniony przez wnioskodawcę do udziału w rozprawie administracyjnej zamieszkuje przy innej ulicy i nie wyjaśniono, czy lokal nr [...] zajmowany przez świadka Jerzego Ż. położony jest na tej samej kondygnacji co lokal nr [...], czy rozkład dnia tegoż świadka, a także Jolanty P. (godziny rozpoczęcia pracy, wyprowadzania psa itp.) mógł pozwolić im na zaobserwowanie ewentualnych wczesnorannych wyjść i późnowieczornych względnie nocnych powrotów skarżącego do jego mieszkania. Nie można przy tym pominąć okoliczności, iż Przemysław G. i Jolanta P. są dla wnioskodawczyni (bezpośrednio zainteresowanej wynikiem sprawy) osobami bliskimi (wnuk i córka), w związku z czym do ich zeznań należałoby podejść ze szczególną ostrożnością. Należy zgodzić się z organem II instancji, że przebywanie Arkadiusza K. w okresie od marca 2005 r. do [...] 2006 r. poza miejscem stałego pobytu z powodu ukrywania się przed policją miałoby charakter dobrowolny. Jak jednak wyżej wskazano, uwzględniając powoływane przez skarżącego fakty, nie wyjaśniono w dostateczny sposób okoliczności pozwalających na, nie budzące wątpliwości, ustalenie, iż faktycznie w czasie tym lokalu nr [...] przy ul. [...] nie przebywał. Podkreślenia wymaga, że sprawa dotycząca wymeldowania Arkadiusza K. jest sprawą, w której strony o sprzecznych interesach – współwłaścicielka domu i skarżący – zajmują diametralnie odmienne stanowiska odnośnie opuszczenia lokalu przy ul. [...]. W związku z tym istotne znaczenie ma wykazanie, niezależnie od wybycia z lokalu w związku z ukrywaniem się przed policją, iż towarzyszyło mu przeniesienie się centrum życiowego wyżej wymienionego w inne miejsce, np. – do P., w którym zatrzymała go policja. Niezbędne było zatem zebranie szczegółowych informacji na ten temat i gdyby się okazało, że faktycznie Arkadiusz K. przez dłuższy czas mieszkał w P. – rozważenie, czy doszło do opuszczenia przez niego miejsca stałego zameldowania, czy też – w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – można byłoby mówić jedynie o pobycie czasowym we wskazanej miejscowości. Niewykazanie, iż interesy życiowe skarżącego skoncentrowały się w innym miejscu, przy jednoczesnym braku jednoznacznych ustaleń, że przez okres roku poszukiwań w swym mieszkaniu nie przebywał, stanowiło będzie negatywną przesłankę do orzeczenia o jego wymeldowaniu. Nie można bowiem, uwzględniając dodatkowo składane przez przebywającego w zakładzie karnym skarżącego deklaracje dotyczące powrotu do dotychczasowego miejsca pobytu, przyjąć, iż w 2005 r. zrezygnował z miejsca zamieszkania przy ul. Miłej tylko dlatego, iż założył, że bez końca będzie poszukiwany przez policję. Wydając decyzję trzeba przy tym mieć na uwadze, że wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny. Tylko bowiem takie postępowanie może pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Uznając, że organy obydwu instancji niedostatecznie wyjaśniły sprawę naruszając przepisy procedury w sposób mogący istotnie rzutować na jej wynik, przy czym przed ponownym wydaniem decyzji niezbędne jest przeprowadzenie postępowania w znacznej części, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) o uchyleniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Prezydenta Miasta W.