II SA/Bd 1056/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Inowrocławiu na uchwałę Rady Miejskiej Inowrocławia z dnia 23 stycznia 2023 r. nr LXIV/564/2023 w przedmiocie określenia stawki za 1 km przebiegu pojazdu oddala skargę. Uchwałą z dnia 23 stycznia 2023 r. nr LXIV/564/2023 w sprawie określenia stawki za 1 km przebiegu pojazdu Rada Miejska Inowrocławia w § 1 określiła stawkę za 1 km przebiegu pojazdu: 1) o pojemności skokowej silnika do 900 m3 – 0,89 zł; 2) o pojemności skokowej silnika powyżej 900 m3 - 1,15 zł. Prokurator Rejonowy w Inowrocławiu pismem z 9 sierpnia 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą uchwałę zarzucając jej istotne naruszenie przepisów prawa tj. art. 39a ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.; dalej "Prawo oświatowe") oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.) poprzez niedozwolone zawężenie delegacji ustawowej w ten sposób że w § 1 zaskarżonej uchwały określono stawkę za 1 km przebiegu pojazdu wyłącznie dla samochodu osobowego, wyłączając tym samym możliwość zwrotu rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców innymi pojazdami przewidzianymi przez ustawodawcę. Zdaniem Prokuratora uchwała powinna określać stawki za 1 km przebiegu pojazdu odnośnie rodzajów pojazdów wskazanych w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalenia oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że z treści art. 39a ust. 3 Prawa oświatowego wynika, że rada gminy jest zobowiązana do określenia stawki za 1 kilometr przebiegu pojazdu. Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 2 pkt 31 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd oznacza środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane, z wyjątkiem urządzenia wspomagającego ruch. Zdaniem organu definicja ta obejmuje zarówno samochód osobowy jak i motocykl oraz motorower. Potwierdzają to dalsze przepisy Prawa o ruchu drogowym tj. art. 2 pkt 33, pkt 45 i pkt 46 zawierające definicje pojazdu samochodowego, motocykla oraz motoroweru, w których wskazano że są to "pojazdy". Organ podniósł także, że § 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. nie stanowi delegacji do podjęcia przez radę gminy uchwały w przedmiocie ustalenia stawki za 1 km przebiegu pojazdu. Delegację tę stanowi art. 39a ust. 3 Prawa oświatowego. Co prawa przepis ten odsyła do przepisów wydanych na podstawie ustawy o transporcie drogowym, jednakże jedynie w zakresie wysokości stawki a nie rodzajów pojazdów. Wysokość stawek w zaskarżonej uchwale mieści się natomiast w granicach określonych w ww. rozporządzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona uchwała nie przekracza ram delegacji ustawowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako "p.p.s.a.") Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W zakresie kontroli uchwał organów gmin kryterium zgodności z prawem zostało sprecyzowane w art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., dalej "u.s.g."). Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Zatem podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa. Takiego naruszenia Sąd nie stwierdził. Materialnoprawną podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 39a ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 39 ust. 1 Prawa oświatowego przewidział, że obowiązki, o których mowa w art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4 ustawy (dotyczące osób niepełnosprawnych) gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców. W art. 39a ust. 2 ustawy ustawodawca określił wzór według którego następuje obliczenie kwoty zwrotu kosztów jednorazowego przewozu. Jednym z elementów tego wzoru jest "stawka za 1 kilometr przebiegu pojazdu". Zgodnie zaś z ww. 39a ust. 3 Prawa oświatowego stawkę za 1 kilometr przebiegu pojazdu określa rada gminy, w drodze uchwały, przy czym stawka ta nie może być niższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 39a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201). W świetle art. 39a ust. 3 Prawa oświatowego rada gminy, określając minimalne stawki za 1 kilometr przebiegu pojazdu, zobowiązana jest zatem uwzględnić regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalenia oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Przywołane rozporządzenie, w stanie prawnym obowiązującym w dacie podejmowania kwestionowanej uchwały (23 stycznia 2023 r.) stanowiło zaś, m.in. że koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które nie mogą być wyższe niż: 1) dla samochodu osobowego: a) pojemności skokowej silnika do 900 cm3 - 0,89 zł, b) pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 – 1,15 zł, 2) dla motocykla - 0,69 zł, 3) dla motoroweru - 0,42 zł. W ocenie Prokuratora zakwestionowana w niniejszej sprawie uchwała Rada Miejskiej, ustalająca stawkę za 1 kilometr przebiegu pojazdu, nie wypełnia delegacji ustawowej, gdyż nie wymienia wszystkich pojazdów wymienionych w ww. § 2 rozporządzenia, pomijając jednocześnie, że sformułowanie "pojemność skokowa silnika do 900 cm3" oraz "pojemność skokowa silnika powyżej 900 cm3" zastrzeżone są tylko dla pojazdów samochodowych, a nie wszystkich pojazdów wymienionych w § 2 rozporządzenia. Odnosząc się do stanowiska Prokuratora zwrócić należy uwagę, że art. 39a ust. 3 Prawa oświatowego nakazuje radzie gminy określić stawki minimalne. W omawianym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury określono zaś jedynie stawki maksymalne za 1 kilometr przebiegu pojazdu. Przyjąć należało zatem, że wolą ustawodawcy było by stawka ustalana przez radę gminy na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 39a ust. 3 Prawa oświatowego nie była niższa niż kwoty wskazane w ww. rozporządzeniu. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, ustawodawca nie przewidział obowiązku kategoryzacji pojazdów i wprowadzania odrębnych stawek dla samochodów osobowych, motocykli i motorowerów. Istotne jest jedynie by rada gminy w taki sposób uregulowała stawki za przewóz dzieci, młodzieży, uczniów oraz rodziców, by niezależnie od tego jakim pojazdem będzie odbywał się taki przewóz, stawka za 1 kilometr przebiegu pojazdu nie była niższa od tej jaka przewidziana była w § 2 ww. rozporządzenia dla przejazdów pojazdem używanym do celów służbowych. Zwrócić należy w związku z tym uwagę, że niewskazanie w kwestionowanej uchwale odrębnych stawek dla motocykli i motorowerów nie oznacza, że nie przewidziano możliwości zwrotu kosztów przewozu tymi pojazdami. W świetle treści uchwały stawkę za 1 kilometr przebiegu takiego pojazdu określać się będzie w oparciu o pojemność skokową jego silnika. Oznacza to, że dla motorowerów, których pojemność skokowa silnika nie powinna przekraczać 50 cm3 (zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 46 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym) - stawka ta będzie wynosiła 0,0,89 zł. W przypadku zaś motocykli stawka ta będzie wynosiła 0,89 zł przy pojemności skokowej silnika do 900 cm3 lub 1,15 zł przy pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3. Biorąc pod uwagę zatem, że w rozporządzeniu stawki dla motocykli i motorowerów były niższe i wynosiły odpowiednio 0,69 zł i 0,42 zł, należało stwierdzić, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej nie naruszała przepisu art. 39a Prawo oświatowe. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.