II SA/Bd 1058/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-01-27

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek funkcjonariusza Służby Więziennej o zaliczenie okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do wysługi lat, który został uwzględniony decyzją personalną, stanowi czynność przerywającą bieg terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę wyrównania dodatku za wysługę lat?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek funkcjonariusza o zaliczenie okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do wysługi lat, który został uwzględniony decyzją personalną, stanowi czynność podjętą bezpośrednio w celu ustalenia roszczenia, przerywającą bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 103 ust. 3 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Ponadto, sąd wskazał, że organy powinny rozważyć, czy wcześniejsze próby dochodzenia roszczenia przez funkcjonariusza, w kontekście zmiany interpretacji przepisów, nie stanowią podstawy do nie uwzględnienia przedawnienia na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, co narusza również art. 7 i 77 KPA.
Stan faktyczny
Skarżący G. R. domagał się wyrównania dodatku za wysługę lat w Służbie Więziennej, argumentując, że do okresu służby należy zaliczyć okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Organy obu instancji przyznały wyrównanie jedynie za okres trzech lat wstecz od daty złożenia wniosku o spłatę, powołując się na przedawnienie roszczenia. Skarżący kwestionował datę przerwania biegu przedawnienia i podnosił naruszenie zasady równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyrównania różnicy między kwotą wypłaconego dodatku za wysługę lat a kwotą należnego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia [...] nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. G. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. – F. z dnia [...], Nr [...], którą organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu wyrównanie w wysokości 2497,96 zł za okres od [...] do [...] stanowiące różnicę pomiędzy kwotą wypłaconego skarżącemu dodatku za wysługę lat, a kwotą tegoż dodatku należną po zaliczeniu do wysługi lat w Służbie Więziennej okresu zasadniczej nadterminowej służby wojskowej Do wydania zaskarżonej decyzji organu II instancji doszło w następującym stanie faktycznym: Skarżący G. R. został przyjęty do Służby Więziennej na mocy decyzji personalnej nr [...] z dnia [...]. W decyzji tej skarżącemu na dzień przyjęcia do służby, tj. [...] zaliczono do wysługi lat okres służby w Wojsku Polskim w rozmiarze 1 roku, 2 miesięcy i 24 dni. W dniu [...] skarżący zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w B. – F. (zwanego dalej "Dyrektorem Zakładu Karnego") o zaliczenie do wysługi lat w Służbie Więziennej okresu pełnionej przez niego zasadniczej nadterminowej służby wojskowej w wymiarze 3 lat, 9 miesięcy i 2 dni. Jednocześnie wniósł o uwzględnienie tegoż okresu przy ustaleniu wysokości dodatku za wysługę lat. Dyrektor Zakładu Karnego decyzją personalną z dnia [...], Nr [...] ustalił skarżącemu od dnia [...] dodatek za wysługę lat w wysokości 15% uposażenia zasadniczego, tj. 291 zł, uwzględniając wskazany przez skarżącego okres odbywania zasadniczej nadterminowej służby wojskowej (tj. 3 lata, 9 miesięcy i 2 dni). W dniu [...] skarżący wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego o wypłatę należnych środków pieniężnych z tytułu zaliczenia do lat służby nadterminowej służby wojskowej. Dyrektor Zakładu Karnego wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] przyznał skarżącemu wyrównanie w wysokości 2497,96 zł za okres od [...] do [...], stanowiące różnicę pomiędzy kwotą wypłaconego dodatku za wysługę lat, a kwotą tegoż dodatku należną po zaliczeniu do wysługi lat w Służbie Więziennej okresu zasadniczej nadterminowej służby wojskowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że przed decyzją z dnia [...] o zaliczeniu okresu nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat przy ustalaniu dodatku za wysługę lat brany był pod uwagę okres zatrudnienia skarżącego w Służbie Więziennej oraz okres odbywania zasadniczej służby wojskowej (1 rok, 2 miesiące i 24 dni), wobec czego skarżący miał prawo do otrzymywania dodatku za wysługę lat: – od dnia [...] w wysokości 5% uposażenia zasadniczego po 2 latach służby, – od dnia [...] w wysokości 10% uposażenia zasadniczego po 5 latach służby. Natomiast po decyzji z dnia [...] uwzględniającej okres odbywania przez skarżącego zasadniczej nadterminowej służby wojskowej (3 lata, 9 miesięcy i 2 dni) skarżący miał prawo do otrzymywania dodatku za wysługę lat: – od dnia [...] w wysokości 5% uposażenia zasadniczego po 2 latach służby, – od dnia [...] w wysokości 10% uposażenia zasadniczego po 5 latach służby, – od dnia [...] w wysokości 15% uposażenia zasadniczego po 15 latach służby. Ponadto organ wskazał, że stosownie do art. 103 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761; z późn. zm., zwanej w skrócie "u.S.W.") roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń i należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a bieg przedawnienia w tych sprawach przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. W rozpatrywanej sprawie zdaniem organu bieg przedawnienia został przerwany w dniu [...] poprzez złożenie przez skarżącego wniosku o spłatę zaległych świadczeń pieniężnych z tytułu zaliczenia okresu odbywania zasadniczej nadterminowej służby wojskowej do okresu służby, od którego zależy wysokość otrzymywanego przez funkcjonariusza dodatku za wysługę lat w Służbie Więziennej. Wobec tego należało wypłacić skarżącemu świadczenie za okres 3 lat wstecz od dnia złożenia raportu, tj. za okres od [...] do [...], co skutkowało ustaleniem wyrównania w kwocie 2.497,96 zł. Odwołując się skarżący podniósł, że z uzasadnienia decyzji personalnej Nr [...] (oznaczonej także jako nr [...]) wynika, iż brak zaliczenia w decyzji Nr [...] (o przyjęciu do Służby Więziennej) do okresu wysługi lat okresu pełnienia przez skarżącego służby wojskowej w charakterze żołnierza nadterminowego było ewidentnym błędem organu. Podniósł ponadto, że już kilkakrotnie bezskutecznie zwracał się o zaliczenie wskazanego okresu służby wojskowej do wysługi lat w służbie więziennej. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. decyzją z dnia [...] L. dz. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zakładu Karnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zaliczenia okresów służby lub zatrudnienia do okresu służby w Służbie Więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat, dokonuje się na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych funkcjonariusza, w szczególności: decyzji personalnej o przyjęciu do Służby Więziennej, świadectwa pracy, wyciągu z książeczki wojskowej. Zaliczenie okresu odbywania przez skarżącego nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu służby w Służbie Więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat nastąpiło decyzją Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...]. Dyrektor Okręgowy podniósł, że stosownie do art. 102 ust. 1 u.S.W. zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniającej zmianę. Organ odwoławczy podniósł także, że skarżący złożył w dniu [...]. wniosek (raport) dotyczący spłaty zaległych świadczeń pieniężnych z tytułu zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu służby w Służbie Więziennej. Zdaniem organu odwoławczego to właśnie ta czynność odwołującego przerwała bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 103 ust. 1 u.S.W. W związku z tym spłata uposażenia należnego z tytułu dodatku za wysługę lat obejmować powinna jedynie okres trzech lat wstecz licząc od dnia złożenia przez funkcjonariusza raportu w tej sprawie, tj. za okres od dnia [...] do dnia [...]. Na powyższą decyzję G. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się jej uchylenia i wydania nowej decyzji przyznającej mu wyrównanie dodatku za wysługę lat z tytułu zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej od dnia przyjęcia do służby w Służbie Więziennej tj. od [...] do [...], a więc daty wydania decyzji personalnej Nr [...], na mocy której zaliczono skarżącemu nadterminową zasadniczą służbę wojskową do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej. W uzasadnieniu skargi funkcjonariusz podkreślił, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt l OSK 283/06, iż zasadniczą służbą wojskową, o której mowa w art. 100 ust. 2 u.S.W., jest również zasadnicza służba wojskowa pełniona nadterminowo, w związku z czym do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej należy zaliczyć także okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Wskazał, iż obowiązujące w dniu przyjęcia do służby zarządzenie nr 36/96/CZSW Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 1996 r. w sprawie zasad i trybu zaliczenia okresów służby i pracy podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu dodatków za wysługę lat funkcjonariuszy Służby Więziennej, wyraźnie określało, że zaliczenia okresów służby lub zatrudnienia do okresu służby w Służbie Więziennej, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat, dokonuje się na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych funkcjonariusza, w szczególności: decyzji personalnej o przyjęciu do Służby Więziennej, świadectwa pracy, wyciągu z książeczki wojskowej. W jego przypadku dokumentem potwierdzającym okres pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej była przedłożona przez niego w dniu przyjęcia do służby książeczka wojskowa, z której sporządzono wyciąg oraz stosowne zaświadczenie wydane przez WKU w B. Zdaniem skarżącego, przedłożenie książeczki wojskowej w dniu przyjęcia go do Służby Więziennej z zawartą w niej adnotacją o odbyciu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zgodnie z treścią art. 103 ust. 3 pkt 2 u.S.w. stanowi podstawę do ustalenia dodatku za wysługę lat w Służbie Więziennej. W ocenie skarżącego organy obu instancji niewłaściwie przyjęły, że datą przerywającą bieg terminu przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych, był dzień [...], tj. dzień złożenia przez skarżącego wniosku o spłatę świadczeń finansowych z tytułu zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej. Zdaniem skarżącego, raport z dnia [...] nie był pismem przerywającym bieg terminu przedawnienia, lecz pismem mającym na celu zobligowanie Dyrektora Zakładu Karnego do podjęcia decyzji w sprawie wypłaty świadczeń finansowych w związku z wydaną przez w/w organ w dniu [...] decyzją personalną Nr [...] na mocy której zaliczono skarżącemu nadterminową zasadniczą służbę wojskową do okresu wysługi lat w Służbie Więziennej. Skarżący podniósł również, że pozbawienie go wypłaty należnego świadczenia finansowego od dnia przyjęcia do służby w Służbie Więziennej jako spłaty w związku z niezaliczeniem odbytej służby wojskowej w charakterze nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji. Aktualnie bowiem osoba, która odbyła nadterminową zasadniczą służbę wojskową, wstępując do Służby Więziennej, ma obligatoryjnie zaliczaną do okresu wysługi lat nadterminową zasadniczą służbę wojskową, czego nie uczyniono w jego przypadku, dokonując błędnej interpretacji przepisów prawa. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz dodatkowo wskazując, że organy administracyjne obu instancji nie stwierdziły z urzędu podstaw do nie uwzględnienia przedawnienia na podstawie art. 103 ust. 2 u.S.W. z uwagi na wystąpienie wyjątkowych okoliczności; także skarżący o to nie występował. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni argumentacji skarżącego. Odnosząc się do żądania skargi należy przede wszystkim wyjaśnić, że sąd administracyjny sprawuje jedynie kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i co do zasady nie leży w jego kompetencjach orzekanie merytoryczne w sprawie. Sąd nie może zatem dokonać takiego merytorycznego rozstrzygnięcia jak wnioskowane przez skarżącego "wydanie nowej decyzji" uznającej roszczenia skarżącego odnośnie wypłaty należnych świadczeń. W myśl przepisów art. 96 ust. 1 i 2 oraz art. 97 u.S.W. funkcjonariusz Służby Więziennej otrzymuje z tytułu służby uposażenie, składające się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia, oraz inne świadczenia pieniężne określone w ustawie, prawo do uposażenia powstaje zaś z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Natomiast z art. 100 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.S.W. wynika, iż ustawodawca w ramach wchodzących w skład uposażenia dodatków do uposażenia zasadniczego, wyróżnił m.in. mający charakter stały dodatek za wysługę lat, którego wysokość uzależnił od okresu służby funkcjonariusza w Służbie Więziennej. Ustalając okres służby, od którego zależy wysokość dodatku za wysługę lat należy uwzględnić okres zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy (art. 100 ust. 2 u.S.W.). Należy także wskazać, iż zmiana uposażenia, w myśl art. 102 ust. 1 u.S.W., następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. W przypadku uzyskania przez funkcjonariusza prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych roszczenie z tego tytułu, zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 u.S.W. ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia w sytuacji, gdy opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (art. 103 ust. 2 u.S.W.). Bieg terminu przedawnienia roszczenia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia (art. 103 ust. 3 pkt 1 u.S.W.), a także uznanie roszczenia (art. 103 ust. 3 pkt 2 u.s.W.). Odnosząc przytoczone przepisy prawne do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, należy w pierwszej kolejności wskazać, iż skarżący – uwzględniając okres pełnienia przez niego nadterminowej zasadniczej służby wojskowej – nabył prawo do dodatku za wysługę lat z dniem [...] w wysokości 5 % uposażenia zasadniczego, przysługującego po 2 latach służby, z dniem [...] w wysokości 10 % uposażenia zasadniczego przysługującego po 5 latach służby, zaś z dniem [...] w wysokości 15 % uposażenia zasadniczego, przysługującego po 10 latach służby. Takie ustalenia poczynił także Dyrektor Zakładu Karnego w decyzji personalnej z dnia [...] Nr [...], ustalającej skarżącemu dodatek za wysługę lat w wysokości 15 % uposażenia zasadniczego. Ponieważ okresu pełnionej przez skarżącego nadterminowej zasadniczej służby wojskowej nie zaliczono skarżącemu do wysługi lat w momencie kiedy zaczął pełnić służbę tj. w dniu [...], powstaje istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy pytanie - z jakim momentem powstało roszczenie o wypłatę wynagrodzenia skarżącego w wysokości wynikającej z prawidłowego zaliczenia do wysługi lat okresu nadterminowej służby wojskowej oraz w którym momencie doszło do przerwania biegu przedawnienia tegoż roszczenia. Jak wyżej wskazano – prawo do uposażenia powstaje z momentem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe (art. 96 ust. 2 u.S.W.), natomiast zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 102 ust. 1 u.S.W.). W przypadku zatem, kiedy przyjmowany do Służby Więziennej funkcjonariusz przedstawia dokument w postaci książeczki wojskowej, w której odnotowano okres pełnienia zasadniczej nadterminowej służby wojskowej – z tym momentem nabywa prawo do uposażenia uwzględniającego tą okoliczność, a więc także prawo do dodatku za wysługę lat w wysokości uwzględniającej wliczenie do okresu służby w Służbie Więziennej okresu pełnienia zasadniczej nadterminowej służby wojskowej. W tej kwestii tj. daty nabycia przez skarżącego prawa do dodatku za wysługę lat w określonej wysokości, nie ma znaczenia zmiana interpretacji przez organy administracyjne art. 100 ust. 2 u.S.W. związana z rozstrzygnięciem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2006 r. (sygn. akt l OSK 283/06)., rozbieżności interpretacyjnych wskazanego przepisu. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.S.W. uposażenia zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry. Tak więc z każdym pierwszym dniem kolejnego miesiąca wymagalnym staje się roszczenie o wypłatę uposażenia oraz dodatków, w tym wypłatę dodatku za wysługę lat, który - jak wyżej wskazano – jest dodatkiem o charakterze stałym. Roszczenie to obejmuje nie tylko samo żądanie wypłaty uposażenia czy dodatków do niego, ale także żądanie wypłaty uposażania i dodatków w wysokości zgodnej z wymogami ustawowymi. Skarżący nie ma racji twierdząc, że w dniu [...], a więc w dniu przyjęcia go do Służby Więziennej, kiedy to przedłożył organowi książeczkę wojskową z dokonaną w niej adnotacją o odbyciu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. W tym dniu bowiem skarżący dopiero nabył prawo do dodatku za wysługę lat i w tym też dniu roszczenie o to prawo stało się wymagalne, a jednocześnie rozpoczął bieg 3 - letniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 103 ust. 1 u.S.W. Dla określenia daty przerwania biegu terminu przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do dodatku za wysługę lat w należnej wysokości, jak i w konsekwencji okresu, za jaki przysługuje skarżącemu wyrównanie z tego tytułu, konieczne jest natomiast zbadanie, w którym momencie skarżący podjął czynność przed organem administracyjnym bezpośrednio w celu dochodzenia lub też ustalenia roszczenia (art. 103 ust. 3 pkt 1 u.S.W.) ewentualnie w którym momencie doszło do uznania tegoż roszczenia (art. 103 ust. 3 pkt 2 .u.S.W.). Szczególnie zdaniem Sądu należy zwrócić uwagę, że w pkt 1 wskazanego art. 103 ust. 3 ustawodawca przyjął, że bieg przedawnienia przerywa nie tylko każda czynność powzięta bezpośrednio w celu "zaspokojenia" roszczenia, ale także każda czynność podjęta bezpośrednio w celu "dochodzenia" lub "ustalenia" roszczenia. Przerwaniem biegu przedawnienia skutkuje zatem nie tylko samo domaganie się spełnienia roszczenia, tj. w przedmiotowym przypadku wypłaty dodatku za wysługę lat w wysokości "podwyższonej" (tzn. uwzględniającej zaliczenie do wysługi lat okresu pełnienia zasadniczej nadterminowej służby wojskowej), ale także każda czynność podjęta bezpośrednio w celu ustalenia, że istnieje roszczenie o wypłatę dodatku za wysługę lat w "podwyższonej" wysokości. Zdaniem Sądu należy zwrócić uwagę, że przesłanki przerwania biegu przedawnienia określone w art. 103 ust. 3 u.S.W. są analogiczne do przesłanek przerwania biegu przedawnienia określonych w art. 123 § 1 pkt i 2 Kodeksu cywilnego. W szczególności art. 123 § 1 pkt 1 k.c. podobnie jak art. 103 ust. 3 pkt 1 u.S.W. rozróżnia czynności podejmowane w celu "zaspokojenia" roszczenia oraz czynności podejmowane w celu "ustalenia" roszczenia. Na tle wskazanego przepisu Kodeksu cywilnego pojawiła się wątpliwość, czy wniesienie powództwa o ustalenie, jako odmiennego od powództw o zasądzenie, a więc tych zmierzających najbardziej bezpośrednio do zaspokojenia roszczenia, przerywa bieg terminu przedawnienia. W tym względzie przeważa pogląd, że o ile powództwo takie będzie wniesione skutecznie (tzn. nie zostanie oddalone z tej przyczyny, że powodowi przysługiwało roszczenie dalej idące) jego wytoczenie doprowadzi do przerwania biegu terminu przedawnienia (por. pkt 3 komentarza do art. 123 Kodeksu cywilnego [w:] A. Kidyba (red.), K. Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niezbecka, Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński, T. Sokołowski – "Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna", LEX, 2009). Zdaniem Sądu, uwzględniając, iż ustalenie wysokości uposażenia jest sprawą osobową (art. 31 ust. 2 u.S.W.), w której konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej (art. 31 ust. 4 u.s.W.) – funkcjonariusz Służby Więziennej nie może wystąpić z żądaniem wypłaty uposażenia w wyższej wysokości bez jednoczesnego lub uprzedniego żądania ustalenia uposażenia w wyższej wysokości. Dla przerwania biegu przedawnienia ma zatem znaczenie nie tylko kiedy funkcjonariusz powziął czynność w celu zaspokojenia roszczenia, tj. wystąpił z żądaniem wypłaty dodatku za wysługę lat w "podwyższonej" wysokości, ale także – kiedy wystąpił z żądaniem ustalenia, że przysługuje mu dodatek za wysługę lat w "podwyższonej" wysokości, przy czym w tym drugim przypadku bieg przedawnienia ulega przerwaniu tylko wtedy, kiedy żądanie ustalenia wysokości dodatku było skuteczne tzn. wskutek rozpatrzenia żądania funkcjonariusza organ decyzją ustalił wysokość dodatku w "podwyższonej" wysokości. W świetle powyższego czynnością podjętą bezpośrednio w celu ustalenia roszczenia w postaci "podwyższonego" dodatku za wysługę lat (tj. czynnością o której mowa w art. 103 ust. 3 pkt 1 u.S.W.) było złożenie przez skarżącego wniosku z dnia [...] o zaliczenie i uwzględnienie okresu pełnienia zasadniczej nadterminowej służby wojskowej przy ustaleniu wysokości dodatku za wysługę lat, który to wniosek dotyczący ustalenia wysokości dodatku został przez właściwy organ uwzględniony poprzez wydanie ww. decyzji personalnej nr [...] z dnia [...]. Uznając, że nie należy uwzględniać tej okoliczności, organ tym samym naruszył art. 103 ust. 3 pkt 1 u.S.W. w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Równolegle należy uwzględnić twierdzenia skarżącego, iż przed wspomnianą decyzją wielokrotnie ubiegał się o zaliczenie okresu nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do wysługi lat. Wyjątkiem od art. 103 ust. 1 u.S.W. ustalającego zasadę trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia, jest ust. 2 wskazanego artykułu, który stanowi, że organ może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. W ocenie Sądu wskazywane przez skarżącego wcześniejsze próby dochodzenia roszczenia, mając na względzie zmianę interpretacji art. 100 ust. 2 u.S.W., powinny być przedmiotem refleksji organu, czy nie stanowią podstawy do ewentualnego skorzystania z art. 103 ust. 2 u.S.W. Pomimo, iż obowiązek wykazania istnienia tych nadzwyczajnych okoliczności obciąża podmiot, który się na nie powołuje, to jednak organ nawet w przypadku braku jakiejkolwiek aktywności skarżącego w tej kwestii, powinien w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazać przynajmniej, iż nie dopatrzył się tych wyjątkowych okoliczności z urzędu. Uwzględnienie bowiem tych okoliczności objęte jest uznaniem administracyjnym, w związku z czym konieczne jest ustosunkowania się organu do tej kwestii. Takich rozważań w zaskarżonych decyzjach zabrakło. W tej kwestii organ odwoławczy wypowiedział się zbyt późno, bo dopiero w odpowiedzi na skargę. Ponadto brak w aktach sprawy dokumentów wskazujących kiedy skarżący wcześniej ubiegał się o zaliczenie okresu zasadniczej nadterminowej służby wojskowej do wysługi lat i jaka była odpowiedź organu; brak też akt osobowych skarżącego (w tym kopii książeczki wojskowej skarżącego), pozwalających na dokonanie ustaleń faktycznych w celu rozważenia przesłanki określonej w art. 103 ust. 2 u.s.W. Powyższe zdaniem Sądu jest jednoznaczne nie tylko z naruszeniem art. 103 ust. 2 u.S.w., ale także z naruszeniem art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ nie zebrał i nie rozważył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego potrzebnego dla rozstrzygnięcia sprawy pod kątem oceny wystąpienia przesłanki określonej w art. 103 ust. 2 u.S.W. W ponownym postępowaniu organ powinien uzupełnić akta sprawy, a następnie rozstrzygnąć sprawę uwzględniając przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 103 ust. 3 pkt 1 u.S.W. oraz po rozważeniu zaistnienia przesłanki określonej w art. 103 ust. 2 u.S.W. Ustalenia odnośnie stanu faktycznego będącego podstawą oceny potrzeby zastosowania art. 103 ust. 2 u.S.W. oraz argumentację w kwestii zastosowania tego przepisu organ powinien zawrzeć w treści uzasadnienia wydawanej decyzji. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; z późn.zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 ww. ustawy orzeczono jak w pkt 2 wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło