II SA/Bd 1064/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-01-11
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który pełnił służbę w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia, ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy, jeśli nie wykonywał obowiązków służbowych w pełnym wymiarze czasu pracy przewidzianym dla danego stanowiska, a procedura zaliczenia służby do odpowiedniego stopnia szkodliwości nie została przeprowadzona zgodnie z przepisami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, uchylając zaskarżoną decyzję. Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego dla żołnierzy pełniących służbę w warunkach szkodliwych jest prawem podmiotowym wynikającym z ustawy. Niewykonanie procedury zaliczenia służby do odpowiedniego stopnia szkodliwości przez właściwego dyrektora departamentu MON, a także błędne stosowanie przepisów dotyczących wymiaru czasu służby w warunkach szkodliwych, stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku żołnierza o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy za lata 2007-2010, związany z pełnieniem służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Organy wojskowe odmówiły przyznania ekwiwalentu, uznając, że żołnierz nie spełniał wymogów dotyczących pełnienia służby w pełnym wymiarze czasu pracy oraz że nie przeprowadzono formalnej procedury zaliczenia służby do odpowiedniego stopnia szkodliwości. Żołnierz zarzucił naruszenie przepisów rozporządzeń dotyczących urlopów i błędną interpretację wymogu pełnego wymiaru czasu służby.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję [...] Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w [...] z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie przyznania ekwiwalentu za dodatkowy urlop wypoczynkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją nr [...] z dnia [...]2012 r., Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...], na podstawie art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2002 roku nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami), dalej: kpa oraz art. 95 pkt. 2 w związku z art. 104 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 62 ust. 2 pkt. 3, art. 64 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., nr 90 poz. 593) oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., nr 138, poz. 1465) i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dziennik Ustaw z 2010 r. nr 2 poz. 9), w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby (Dz.U. z 2004 roku nr 16 poz. 161) a także na podstawie § 3, § 4 pkt. 8, § 20 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U z 2004 r. nr 141 poz. 1497) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., nr 245 poz. 1639), odmówił przyznania skarżącemu ekwiwalentu za dodatkowy urlop wypoczynkowy w związku ze służbą w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia za okres trzech lat.
Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Zgodnie z rozkazem personalnym Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...]2007 z dniem [...]2007 r., skarżący został wyznaczony na stanowisko kierownika magazynu w [...] Rejonowej Bazie Materiałowej i pełnił na nim służbę do dnia [...]2010 r.
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., nr 138 poz. 1465), stanowiskami służbowymi, na których pełnienie służby jest szkodliwe dla zdrowia, są stanowiska z których z opisu wynika konieczność wykonywania w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego obowiązków służbowych w warunkach szkodliwych dla zdrowia zaliczonych do jednego z czterech stopni szkodliwości. Z przepisów wprost wynika, że warunkiem uznania stanowiska służbowego za związane z pełnieniem służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia jest konieczność wykonywania obowiązków służbowych na takim stanowisku, w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego oraz zaliczenie służby żołnierza do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniający do uzyskania urlopu o którym jest mowa w ust. 1 w wymiarze określonym w art. 62 ust. 2 ustawy. Zaliczenia tego dokonuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, na wniosek odpowiednio między innymi dowódcy okręgu wojskowego zgłoszony w porozumieniu z szefem komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej ds. zdrowia. Zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami we wniosku należy ujmować wyłącznie żołnierzy zawodowych, którzy pełnią służbę w warunkach wymienionych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 roku w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dziennik Ustaw z 2004 roku nr 138 poz. 1465 z póżn. zm) w pełnym obowiązującym wymiarze czasu służby tj. 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo (z uwzględnieniem trzymiesięcznego okresu rozliczeniowego dla czasu służby ponad tą normę). Wyjątek stanowią żołnierze zawodowi dla których - zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 roku w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby (Dziennik Ustaw z 2004 roku nr 16 poz. 161) ustalono krótszy wymiar służby. Skrócony wymiar czasu służby musi wynikać z pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia przez placówkę uprawnioną do tego rodzaju badań. Skarżący nie pełnił służby według skróconego jej wymiaru. Obowiązujące od 22 stycznia 2010 r. zapisy § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dziennik Ustaw z 2010 roku nr 2 poz. 9) nie zmieniają zasad przyznawania uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w związku z pełnieniem służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.
Dyrektor Spraw Socjalnych i Rekonwersji Ministerstwa Obrony Narodowej (czyli właściwy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy) w piśmie nr 2912/4 z dnia 18 października 2004 roku, dotyczącym interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dziennik Ustaw z 2004 r., nr 138 poz. 1465), podkreślił że we wnioskach w sprawie uprawnienia do dodatkowego urlopu wypoczynkowego należy ujmować wyłącznie żołnierzy zawodowych którzy pełnią służbę w warunkach określonych w § 10 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia w pełnym obowiązującym wymiarze czasu służby tj. 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo (z uwzględnieniem trzymiesięcznego okresu rozliczeniowego dla czasu służby ponad tą normę). Tak więc jest to wykładnia przepisów dokonana przez ten sam organ, który wydał interpretowany przepis prawa i dotyczył okresu od dnia wejścia przepisów dnia 1 lipca 2004 r.
W trakcie prowadzonego postępowania w oparciu o informacje uzyskane z Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej ustalono, że dyrektor tego departamentu nie przyznawał skarżącemu prawa do dodatkowego urlopu za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych po 1 lipca 2004 r. Zgodnie z pismem Szefa Oddziału Zasobów Osobowych Pomorskiego Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...]2007 r. wniosek Dowódcy 9 Rejonowej Bazy Materiałowej o zaliczenie służby skarżącego do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniający do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, został odrzucony z powodu niespełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., nr 138 poz. 1465). Na podstawie wykazów godzin wykonywania zadań służbowych w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia przez skarżącego za rok 2007, 2008, 2009, 2010 ustalono, że wymiar czasu pracy w tych warunkach nie wynosił nawet średnio 6 godzin, a stopień szkodliwości został określony na trzeci.
Rozpatrując materiał dowodowy należy dojść do wniosków że p. M. K. zarówno w sposób formalny w latach 2007-2010 nie miał uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego związanego z pełnieniem służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia, a także faktycznie nie spełniał kryteriów uprawniających do tego typu urlopu.
We wniesionym przez skarżącego odwołaniu, zarzucił on, że niezasadnie organ uznał, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należy do należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, podnosząc, iż w decyzji Nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z [...].2011 r., w postępowaniu odwoławczym, argumentacja ta została podważona. Strona wyjaśniła, że wniosek o wypłatę ekwiwalentu został złożony po odejściu ze służby.
Skarżący przyznał, że wykazy wykonane na podstawie dokumentacji dotyczącej przebywania osób na terenie technicznym Składu [...] z lat 2007-2010 odzwierciedlają faktyczny czas służby na terenie technicznym. Jednakże jak wywodziła strona, zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, niszczenie oraz transportowanie materiałów wybuchowych, zalicza się do służby w warunkach szkodliwych, a w dokumentacji terenu technicznego nie były ujęte przewozy oraz prace związane z niszczeniem środków bojowych. Strona zarzucała też nieujęcie czasu konwoju np. do SM [...] lub przewozu próbek do badań laboratoryjnych na trasie SM [...] - SM [...] - WITI [...].
Skarżący stwierdził, że jako żołnierz wykonywał obowiązki służbowe na zajmowanym stanowisku w pełnym wymiarze czasu służby tj. 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo, podnosząc, że do obowiązków tych zaliczało się prowadzenie dokumentacji, udział w komisji, która dokonuje sprawdzenia dokumentów niejawnych oraz szkolenia udoskonalające kadry.
W ocenie strony, interpretacja przepisu ww. rozporządzenia, iż żołnierz musi być 8 godzin dziennie na terenie technicznym, sprawia że zapis ustawy dotyczący urlopu staje się martwy, albowiem żołnierz pełni jeszcze służby. Wykonywanie prac na terenie technicznym przez pełne 40 godz. tygodniowo jest niemożliwe. Instrukcja o przechowywaniu środków bojowych zabrania pracy w magazynach w określonych warunkach atmosferycznych, pozwala tylko na zewnętrzne sprawdzenie fizycznego zabezpieczenia.
Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, decyzją nr [...] z [...]2012 r., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z [...]2010 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. Dowódca JW nr [...] w [...] przyznał stronie należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie uwzględniając w decyzji wnioskowanego ekwiwalentu za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy, w związku z czym [...]2010 r. złożył wniosek o wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy w związku z pełnieniem służby wojskowej w warunkach szkodliwych, za lata 2007-2010.
Komendant JW nr [...] w [...], jednostki będącej następcą prawnym po zlikwidowanej JW nr [...], decyzją nr [...] z [...]2011 r. umorzył postępowanie w sprawie, w uzasadnieniu wskazując, że sprawa wypłaty należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej została już prawomocnie rozstrzygnięta. W rezultacie wniesionego przez stronę odwołania, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, jako organ II instancji, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia braków w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.
W rezultacie powyższego, Dowódca JW nr [...] w [...] wydał decyzję nr [...] z [...]2012 r. odmawiającą przyznania wnioskodawcy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy.
Rozpatrując odwołanie złożone od powyższej decyzji, organ wojskowy II instancji zważył, co następuje:
Nie ulega wątpliwości, że skarżący pełnił służbę w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Co prawda przepis art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pozwala na przyznanie żołnierzom zawodowym pełniącym służbę wojskową w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia dodatkowego urlopu wypoczynkowego, nie jest to jednak jedyny przepis regulujący tę kwestię. Biorąc pod uwagę literalne brzmienie powołanego przepisu wydawać by się mogło, że dodatkowy urlop wypoczynkowy, a w przypadku jego niewykorzystania ekwiwalent pieniężny, należy się z mocy prawa.
Jednakże pełna regulacja przedmiotowej kwestii powstaje dopiero w zestawieniem przepisu z treścią przepisu szczególnego. Należy bowiem zwrócić uwagę na § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 2, poz. 9 ), zgodnie z którym "stanowiskami służbowymi, na których pełnienie służby jest uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia, są stanowiska, z opisu których wynika konieczność wykonywania obowiązków służbowych w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego". Dalej, w ustępie 2 tegoż przepisu podkreślono, że "Żołnierzowi udziela się urlopu w wymiarze uzależnionym od zaliczenia zajmowanego przez niego stanowiska służbowego do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia, o którym mowa w ust. 1. Zaliczenia dokonuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy". Zaznaczyć należy przy tym, że opisana definicja stanowisk służbowych, na których pełnienie służby jest uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia została sformułowana dla celów związanych z przyznawaniem żołnierzom dodatkowych urlopów wypoczynkowych. Nie oznacza to więc, że żołnierz, któremu nie przyznano dodatkowego urlopu wypoczynkowego, nie pełnił służby w warunkach szkodliwych. Temu samemu stanowisku mógł zostać przypisany odpowiedni stopień szkodliwości dla innych celów, np. na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.).
Po przeprowadzonym ponownie przez organ I instancji postępowaniu w sprawie ustalono, że strona nie wykonywała obowiązków służbowych w warunkach szkodliwych w pełnym wymiarze czasu pracy przewidzianego dla danego stanowiska. W magazynie przebywała bowiem zazwyczaj po kilka godzin w ciągu dnia, co ustalono na podstawie rejestrów godzin wykonywania zadań służbowych w warunkach szkodliwych wynikających z zapisów książki ewidencji osób przebywających na terenie technicznym Składu [...] JW nr [...]. Ponadto, jak wynika z informacji uzyskanej z Departamentu Spraw Socjalnych Ministra Obrony Narodowej (pismo nr [...] z dnia [...]2011 r. znajdujące się w aktach sprawy), stronie nie zostało przyznane uprawnienie do dodatkowego urlopu z tytułu służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych po dniu 1 lipca 2004 r.
W skardze złożonej do sądu, strona zarzuciła naruszenie przez organ przepisu §10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, co dotyczyło ekwiwalentu za rok 2007-2008 oraz naruszenie przepisu § 8 ust. 1 pkt 4a Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, co dotyczyło ekwiwalentu za rok 2009 -2010.
Skarżący podniósł, że do urlopu dodatkowego za lata 2007-2008 mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, które nie stawiały wymogu wykonywania służby w pełnym wymiarze jej czasu. Jak wywodziła strona wymóg ten wprowadzony został dopiero rozporządzeniem z dnia 11 marca 2008 r.
Co do ustalenia prawa do dodatkowego urlopu w latach 2009-2010 zastosowanie ma w ocenie strony, rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie urlopów żołnierzy z dnia 30 grudnia 2009 r., w szczególności § 8 ust. 1 pkt 4 a, który do czwartego stopnia szkodliwości zalicza wytwarzanie, remontowanie, niszczenie oraz magazynowanie i transportowanie materiałów wybuchowych, łatwo palnych i samozapalnych. Skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu dotyczącą jego udziału w transportowaniu i niszczeniu materiałów wybuchowych, co nie zostało w jego ocenie zaewidencjonowane oraz wadliwej jego zdaniem interpretacji przepisu rozporządzenia, iż dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługuje, jeśli żołnierz pełni służbę w pełnym obowiązującym wymiarze czasu służby tj. 8 dzieimie lub 40 godzin tygodniowo (z uwzględnieniem trzymiesięcznego okresu rozliczeniowego).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Ocena zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływana, jako: "p.p.s.a.", wskazuje, iż organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji.
W świetle postanowień art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. Z samej istoty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynika, iż wypłata ekwiwalentu jest jednorazowym świadczeniem, przysługującym w razie niewykorzystania urlopu z powodu rozwiązania stosunku służbowego. Innymi słowy staje się zamiennikiem finansowym niezrealizowania prawa do odpoczynku (urlopu) w naturze w trakcie pozostawania w służbie.
Ze sformułowania zawartego w art. 62 ust. 2 ustawy pragmatycznej "żołnierz zawodowy pełniący zawodową służbę wojskową w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia otrzymuje corocznie (...) dodatkowy urlop wypoczynkowy" wprost wynika, iż prawo żołnierza do urlopu wypoczynkowego jest jego prawem podmiotowym o charakterze osobistym, niezbywalnym i przysługującym z mocy ustawy. Zatem na organie – jako pracodawcy - spoczywa z urzędu obowiązek ustalenia, czy żołnierz nabywa prawo do takiego urlopu i w jakim wymiarze.
Powyższą kwestię reguluje obowiązujące w dacie orzekania rozporządzenie wykonawcze Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2010 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych. W § 8 ust. 1 rozporządzenia, określone zostały stanowiska służbowe, na których pełnienie służby w pełnym wymiarze czasu pracy zostało zaliczone jako szkodliwe dla zdrowia. W świetle ust. 2 powołanego § 8, zaliczenia służby żołnierza do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniających do uzyskania urlopu, o którym mowa w ust. 1, w wymiarze określonym w art. 62 ust. 2 ustawy dokonuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, na wniosek odpowiednio: Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, dowódcy rodzaju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych, dowódcy korpusu, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej, Dowódcy Garnizonu Warszawa albo właściwego dyrektora lub szefa komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej, zgłoszony w porozumieniu z szefem jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Obrony Narodowej właściwej do spraw zdrowia oraz na wniosek szefa tej jednostki organizacyjnej.
Zatem rozpatrzenie wniosku strony wymagało przeprowadzenia procedury zaliczenia służby żołnierza do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniających do uzyskania urlopu, o której mowa w § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie postępowania takiego nie przeprowadzono. Jakkolwiek bowiem Dowódca Rejonowej Bazy Materiałowej w [...], wnioskiem z [...]2007 r. zwrócił się do Dowództwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego o zaliczenie służby skarżącego do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniającego do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, to jednak nie doszło do przekazania wniosku dyrektorowi departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, co wynika z pisma Szefa Oddziału Zasobów Osobowych Dowództwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...]2007 r. W powyższym piśmie, stwierdzono, że brak jest podstaw aby ów wniosek przekazać dyrektorowi Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej, albowiem wniosek nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., nr 138, poz. 1465), co wiązało się z okolicznością, że skarżący pełnił służbę w wymiarze czasu 7 godzin dziennie, zamiast wymaganych przepisem § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo (dowód: k. 58-60 akt administracyjnych).
Odstąpienie od przekazania omawianego wniosku dyrektorowi departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, należy uznać za niedopuszczalne. Było to bowiem zaniechanie organów wojskowych czynności, które winny były podjąć z urzędu, skoro uprawnienie do dodatkowego urlopu wypoczynkowego jest uprawnieniem służącym żołnierzowi z mocy prawa. W przedmiotowej sprawie bezspornym był fakt, że skarżący pełnił słuzbę w warunkach uciążliwych dla zdrowia, co przyznał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto strona wnioskiem z dnia [...]2010 r. zwróciła się do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] o wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy. W tych warunkach nie sposób uznać, że organy wyczerpały procedurę ustalenia, czy omawiany urlop skarżącemu się należał. Nie można uznać bowiem, że stanowisko, które zajął Szef Oddziału Zasobów Osobowych Dowództwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego w piśmie z dnia [...]2007 r., w którym odmówił z przyczyn merytorycznych przekazania wniosku o zaliczenie służby skarżącego do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniającego do dodatkowego urlopu wypoczynkowego dyrektorowi departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, mogło zastąpić rozstrzygnięcie ww. dyrektora o zasadności tego wniosku. Pomijając już zresztą fakt naruszenia przepisu § 10 ust. 2 obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., nr 138, poz. 1465), który to przepis wymagał (tak samo jak obecnie obowiązujący przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2010 r., w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych), rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia przez dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, a nie przez organ uprawniony do przekazania wniosku dyrektorowi, to ponadto stanowisko merytoryczne zawarte w ww. piśmie Szefa Oddziału Zasobów Osobowych Dowództwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...]2007 r., należało uznać za błędne.
Z powyższego pisma wynika bowiem, że przyczyną uznania braku podstaw do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku był fakt, że skarżący nie pełnił służby w pełnym obowiązującym wymiarze jej czasu, tj. 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo, który to warunek miał wynikać z przepisów § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., nr 138, poz. 1465). Tymczasem wskazany przepis na dzień [...]2007 r., nie zawierał warunku wykonywania w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego. Warunek taki został wprowadzony z dniem 11 kwietnia 2008 r., rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 marca 2008 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., nr 52, poz. 308), a więc dopiero po upływie ponad [...] miesięcy po sporządzeniu ww. pisma Szefa Oddziału Zasobów Osobowych Dowództwa Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...]2007 r. Nasuwa to zresztą wątpliwości co do faktycznej daty sporządzenia tego pisma.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną dokonaną przez Sąd, celem wyeliminowania naruszenia procedury związanej z ustaleniem prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, która wymaga zajęcia stanowiska przez dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. Ponadto organy wezmą pod uwagę okoliczność, że określony w przepisie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych z dnia 30 grudnia 2009 r., w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, warunek wykonywania służby w pełnym wymiarze jej czasu przewidzianym dla tego stanowiska służbowego, został wprowadzony z dniem 11 kwietnia 2008 r. i dlatego też do tego czasu brak było podstaw do powoływania się przez organy na niespełnienie przez stronę tego warunku służby.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" oraz "c" p.p.s.a., orzeczono jak w pkt pierwszym wyroku. O wykonalności uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło