II SA/Bd 1070/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie stypendium w okresie odbywania szkolenia stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] Starosta W., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) uchylił decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2014r. Nr [...] o przyznaniu M. G. zam. W., ul. Z. [...] prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] listopada 2014 r., orzekając jednocześnie o odmowie przyznania stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] listopada 2014 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Starosta W. orzekł o przyznaniu M. G. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] listopada 2014 r. W związku z zakończeniem szkolenia, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. orzeczono o utracie prawa do stypendium z dniem [...] grudnia 2014 r. W dniu [...] lutego 2015 r. do organu wpłynęła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w T. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...], z której wynika że M. G. przyznana została renta socjalna na okres od [...] września 2009 r. do [...] grudnia 2016 r. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Starosta W. wznowił postępowanie w sprawie decyzji o przyznaniu stypendium. W trakcie postępowania ustalono, że M. G. utraciła status osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2014 r. z powodu przyznania prawa do renty socjalnej. W związku z powyższym w okresie odbywania szkolenia i pobierania stypendium nie spełniała ona wymogów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149), aby zostać uznaną za bezrobotną. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ww. ustawy bezrobotnym jest osoba, która nie nabyła prawa do renty socjalnej. Organ podkreślił, że to na bezrobotnym ciąży obowiązek powiadomienia Powiatowego Urzędu Pracy o złożeniu wniosku w sprawie przyznania renty socjalnej, czego M. G. nie zrobiła. Z pkt III ust. 6 informacji dla osób rejestrujących się w PUP wynika, że "Bezrobotny ma obowiązek zawiadomienia w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy (...) o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego." Natomiast w pkt II ust. 1 informacji dla osób zgłaszających się do PUP w celu rejestracji jako osoba bezrobotna, jasno wskazano, że status bezrobotnego ma osoba, która nie nabyła prawa do renty socjalnej. W związku z powyższym, uznano, że M. G. nie spełniła wymogów ustawy, aby uzyskać prawo do stypendium od dnia [...] listopada 2014 r., ponieważ od dnia [...] września 2014 r. nie posiada statusu osoby bezrobotnej. Odwołując się od powyższej decyzji M. G. podniosła, że w tracie odbywania szkolenia i pobierania stypendium była osobą bezrobotną, ponieważ do dnia [...] grudnia 2014 r. nie miała ona żadnej decyzji dotyczącej przyznania jej renty. Odwołująca się podniosła, że podczas pierwszego badania przez komisję orzeczniczą, lekarz stwierdził brak przeciwwskazań do podjęcia pracy, wnosząc natomiast odwołanie od decyzji ZUS nie mogła przewidzieć, że zostanie jej przyznane świadczenie, wobec czego podejmowała wszelkie czynności aby uzyskać pracę. Odwołująca się podniosła, że biorąc pod uwagę wysokość renty, nie jest w stanie pokryć kosztów szkolenia. Podkreśliła przy tym, że gdyby w momencie otrzymania skierowania na szkolenie wiedziała, że będzie musiała pokryć jego koszty, z pewnością nie zdecydowałaby się na jego odbycie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, mając na uwadze art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ odwoławczy zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę, przysługuje stypendium finansowane z Funduszu Pracy. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. ust. 1 pkt 2 lit. c ww. ustawy bezrobotnym jest osoba, która m.in. nie nabyła prawa do renty socjalnej. Odwołującej się natomiast decyzją ZUS z dnia [...] grudnia 2014 r. przyznano rentę socjalną na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. W konsekwencji przyznania renty, orzeczono o utracie przez odwołującą się statusu bezrobotnego z dniem [...] września 2014 r., a tym samym brak było podstaw do przyznania jej prawa do stypendium szkoleniowego. W opinii organu, odwołująca się powinna zgłosić organowi sam fakt wniesienia odwołania od orzeczenia ZUS w dniu [...] września 2014 r. Urząd Pracy wówczas poinformowałby ją o konieczności pozbawienia jej statusu bezrobotnego oraz świadczeń z tym związanych. Natomiast decyzja o podjęciu szkolenia pozostawiona byłaby wyłącznie bezrobotnej. W skardze na powyższą decyzję. M. G. zarzuciła zakwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 41 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 11, art. 107 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Skarżąca podniosła, że organ błędnie przyjął, że utraciła ona status osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2014 r. z powodu przyznania renty socjalnej, decyzja bowiem o przyznaniu ww. renty nosi datę [...] grudnia 2014 r. W okresie zatem od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. skarżąca była osobą bezrobotną. Nabycie prawa do renty nastąpiło z dniem wydania decyzji. Skarżąca podniosła, że zawarty w treści pkt III ust. 6 informacji dla osób rejestrujących się w PUP zapis, że "Bezrobotny ma obowiązek zawiadomienia w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy (...) o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego" po pierwsze nie precyzuje jakie to okoliczności, a po wtóre dotyczy okoliczności istniejących, a nie mogących zaistnieć. Skarżąca zwróciła uwagę, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera braki i jest niewyczerpujące. W skardze podniesiono wreszcie, że w dacie wydawania uchylanych decyzji nie istniały żadne okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że skarżąca nie miała statusu osoby bezrobotnej, nie było zatem podstaw do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z powyższego wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja wydana po wznowionym z urzędu postępowaniu na podstawie art. 151 § 1 okt 2 kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Za podstawę uchylenia decyzji ostatecznej organ przyjął art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Bezsporne jest, że decyzją [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] skarżąca uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2014 r. Następnie decyzją NR [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. zostało przyznane jej prawo do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] listopada 2014 r. oraz decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. ZUS po rozpatrzeniu jej wniosku z dnia [...] września 2014 r., przyznał skarżącej rentę socjalną od dnia [...] września 2014 r. Bezsporne jest również to, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadzają ograniczenie do przyznania statusu osoby bezrobotnej i uprawnień związanych z tym statusem w przypadku posiadania uprawnień do renty socjalnej. W przedmiotowej sprawie kluczowe jest wyjaśnienie kwestii, czy w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej nabycie z mocą wsteczną uprawnienia do renty socjalnej, której początek przyznania pokryje się z okresem statusu osoby bezrobotnej, będzie stanowiło nową okoliczność w sprawie nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej. W ocenie Sądu błędne jest stanowisko organów, zgodnie z którym nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest przyznanie skarżącej renty socjalnej decyzją ZUS z dnia [...] grudnia 2014 r. poczynając od dnia [...] września 2014 r., a więc jeszcze przed przyznaniem statusu osoby bezrobotnej i decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia [...] listopada 2014 r. To, że renta ta została przyznana poczynając od dnia [...] września 2014 r. nie oznacza, że już w tym dniu istniała nowa okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skoro nowa okoliczność wynikała dopiero z decyzji organu emerytalno-rentowego z dnia [...] grudnia 2014 r. to nie można przyjąć, że istniała wcześniej. W dacie wydania ostatecznej decyzji przyznającej skarżącej status osoby bezrobotnej i prawo do stypendium, nie istniała jeszcze decyzja ZUS przyznająca skarżącej prawo do renty socjalnej, a tym samym wyłączająca ją na podstawie art. 2 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z grona osób bezrobotnych. Tym samym, w dacie wydania decyzji ostatecznej nie istniały jeszcze żadne inne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od tego, które zapadło. Brak było zatem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Pojawienie się nowej okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie można natomiast w tej sprawie wznawiać postępowania. Wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 721/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając więc powyższe na uwadze, należało wyeliminować kontrolowane decyzje z obrotu prawnego, jako rażąco naruszające prawo. W ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą do uwzględnienia powyższych wskazań i rozważenia, czy wszczęte postępowanie z urzędu w sprawie wznowienia, postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. jako bezprzedmiotowe, nie powinno zakończyć się w formie procesowej o jego umorzeniu, skoro okoliczności stanowiące podstawę do wznowienia pojawiły się po wydaniu ostatecznej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.