II SA/Bd 1075/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Wiesława W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [..] 2006 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2006 r., odmawiającą przyznania Wiesławowi W. dodatku mieszkaniowego. Kolegium ustaliło, iż średni dochód miesięczny na 1 członka rodziny wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734; z późn. zm.). Jednakże zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie istnieje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wskazywanymi przez wnioskodawcę a jego faktycznym stanem majątkowym, której zaistnienie stosownie do art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skutkuje odmową przyznania dodatku. Na podstawie umowy kupna – sprzedaży z dnia [...] 2006 r. ustalono bowiem, iż Wiesław W. nabył samochód osobowy marki O. za kwotę 13 500 zł, przy czym kupujący na poczet ceny zapłacił sprzedającemu kwotę 5 400 zł, a pozostałą różnicę sfinansował kredytem bankowym. Wykazane średnie miesięczne dochody w kwocie 1711,77 zł zawierające de facto podatek dochodowy od osób fizycznych są tymczasem znacznie mniejsze od dokonanej jednorazowej wpłaty na zakup samochodu. Ponadto wnioskodawca prowadzi remont mieszkania, co wiąże się z wydatkowaniem środków pieniężnych z uzyskiwanych dochodów, z pominięciem innych niezbędnych wydatków związanych z potrzebami życia codziennego. Zdaniem organu skoro wnioskodawca posiada środki na zakup samochodu, jednorazowej spłaty i spłaty kredytu, to tym bardziej wykorzystując własne środki i posiadane zasoby powinien uiszczać wydatki związane z utrzymaniem lokalu bez pomocy państwa. Kwestionując w skardze do sądu administracyjnego powyższą decyzję Wiesław W. podkreślił, że wprawdzie dzięki staraniom jego dochody rosną, jednakże jeszcze przez pewien czas potrzebuje pomocy państwa. Wskazał też, iż właśnie utracił pracę – główne źródło dochodu, jednakże sam zamierza znaleźć nową pracę, dzięki czemu przestanie korzystać z pomocy państwa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. W piśmie procesowym z dnia [...] 2006 r. skarżący podniósł dodatkowo, iż zakup samochodu miał miejsce w sierpniu 2006 r., a więc nie w tym okresie, który badał organ. Zauważył, że ośrodek pomocy społecznej sam zobowiązał go do tego, by podjął działania mające na celu zmniejszenie rachunków za ciepło, a tymczasem kiedy skarżący podjął takie działania – zostało to wykorzystane jako powód odmowy przyznania zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ właściwy do przyznania tego dodatku odmawia jego przyznania, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Użyte przez ustawodawcę określenie "rażąca dysproporcja" oznacza, iż stwierdzana dysproporcja musi być bardzo znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt I SA 1684/02, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 137803). Za fakt wskazujący na istnienie takiej "rażącej dysproporcji" można uznać sytuację, kiedy jednorazowy wydatek skarżącego (5 400 zł) ponad trzykrotnie przekracza deklarowane przez niego średnie miesięczne dochody (1711,77 zł netto; por. m.in. zaświadczenie o dochodach skarżącego - k. 25 akt administracyjnych organu pierwszej instancji, wskazujące na wysokość podatku potrącanego od wynagrodzenia brutto). Jednakże każdy wypadek zastosowania art. 7 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy musi być poprzedzony dokładnymi ustaleniami faktycznymi, mającymi potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Włączona do akt sprawy umowa zakupu samochodu O. (k. 28 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) dowodzi niewątpliwie faktu jednorazowego wydatkowania kwoty znacząco przekraczającej średnie dochody miesięczne skarżącego. Słusznie jednak zwrócił uwagę skarżący na datę zawarcia tej umowy. Została ona zawarta w dniu [...] 2006 r., tymczasem organ badał deklarowane przez skarżącego dochody z okresu od maja do lipca 2006 r., a więc przed datą zakupu. W tej sytuacji organ powinien wyjaśnić, czy skarżący pomiędzy badanym okresem a datą zakupu uzyskał jakieś dodatkowe źródło finansowania (np. pożyczka, sprzedaż części własnego majątku), dzięki czemu uzyskał pieniądze na zakup nie zwiększając swoich średnich miesięcznych dochodów. Organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń w tym względzie, czym naruszyły wynikający z treści art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a.") obowiązek wyczerpującego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego dla załatwienia sprawy. Ponadto przed wydaniem decyzji, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 10 k.p.a. skarżący nie został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W sytuacji wątpliwości co do jego stanu majątkowego, nie tylko ewentualne ustalenia co do okresu przypadającego po badanym przez organy okresie maj - lipiec 2006 r., ale także skorzystanie przez skarżącego z możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji - mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie nie ustosunkował się ponadto do zawartych w odwołaniu twierdzeń skarżącego, iż remont mieszkania przeprowadził w oparciu o używane materiały, a sam remont uzasadniony jest ogólnym złym staniem mieszkania i potrzebą obniżenia kosztów jego utrzymania. Sam fakt remontu mieszkania, o ile jest on rzeczywiście prowadzony wyłącznie w oparciu o środki pieniężne w ramach deklarowanych dochodów – nie może być podstawą stwierdzenia "rażącej dysproporcji" pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Ponieważ z treści przeprowadzonego wywiadu środowiskowego (k. 10 akt organu pierwszej instancji) nie wynika jakiego rodzaju materiałów (nowe, używane) i w jakiej ilości użyto do remontu – dla uznania, iż zakres przeprowadzonego remontu świadczy o istnieniu "rażącej dysproporcji", konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Wobec uwzględnienia skargi, stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wstrzymaniu wykonania decyzji (pkt 2 sentencji wyroku). Rozstrzygnięcie zawarte w tym punkcie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.