II SA/Bd 1077/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-09-21
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Wojciech Jarzembski, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wznowienia postępowania administracyjnego, wydana w sytuacji gdy postępowanie w tej samej sprawie zostało już wcześniej wznowione z urzędu, jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego, podczas gdy postępowanie w tej samej sprawie zostało już wcześniej wznowione z urzędu, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 147, art. 151 § 1 kpa w zw. z art. 1 pkt 1 kpa) i powoduje nieważność zarówno tej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Nie można wszczynać postępowania administracyjnego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami już się toczy (lis pendens).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. D.-B. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę łącznika. Skarżąca twierdziła, że została pozbawiona statusu strony w postępowaniu, mimo posiadania interesu prawnego wynikającego z oddziaływania inwestycji na jej warunki mieszkaniowe. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną, ponieważ jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...], zasądzając jednocześnie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Malinowska- Wasik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi A. D.-B. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na rozbiórkę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2009r. Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na rzecz skarżącego 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta T. udzielił A. J. pozwolenia na rozbiórkę łącznika zlokalizowanego pomiędzy budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym a oficyną, na terenie działki nr [...] obręb [...], położonej przy ul. L. w T.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta T., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 oraz art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone wyżej wymienioną decyzją organu z dnia [...].
Z kolei decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku zamieszkałej przy ul. L. w T. A. D., Prezydent Miasta T. na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu z dnia [...], udzielającą pozwolenia na rozbiórkę łącznika pomiędzy budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym a oficyną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa uzasadniającym jej udział w postępowaniu. Organ zaznaczył, iż za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na rozbiórkę łącznika uznał Gminę Miasto Toruń, jako właścicielkę działki nr [...], natomiast nie uznał stroną tegoż postępowania Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. L. w T., słuszność czego potwierdził organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] wskazując, iż stanowiąca współwłasność wnioskodawczyni działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu mającego ulec rozbiórce. Ponadto organ podniósł, iż wnioskodawczyni na wezwanie organu nie dostarczyła dokumentu wykazującego jej legitymację do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. L. Organ I instancji wskazał także, iż w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...], postanowieniem z dnia [...] nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. D., domagając się jej uchylenia, oraz uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, a także wstrzymania jej wykonania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez właściwy organ sprawy przywrócenia na nieruchomości nr [..] stanu poprzedniego, zgodnego z prawem. W uzasadnieniu odwołania A. D. zarzuciła, iż pozbawienie jej, jako członka Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. L. w T., prawa strony do wnoszenia zastrzeżeń dotyczących zmian budowlanych w otoczeniu tej nieruchomości, jest wyrazem pogardy dla godności człowieka oraz jego wolności i podstawowych praw wynikających z zasad określonych w Konstytucji RP, zwłaszcza w jej art. 2, art. 7, art. 30-32, art. 64 i art. 78, oraz w art. 8, art. 13, i 1 art. 7 Konwencji o Ochronie Wolności i Podstawowych Praw Człowieka, a także podniosła szereg merytorycznych zarzutów dotyczących postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...].
Po rozpatrzeniu odwołania A. D. , Wojewoda K. decyzją z dnia [..] nr [..], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż działka nr [...], na której przewidziano rozbiórkę łącznika pomiędzy budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym a oficyną, nie graniczy bezpośrednio z stanowiącą współwłasność odwołującej działką nr [..], gdyż nieruchomość przy ul. L. w T. jest oddzielona od działki objętej pozwoleniem na rozbiórkę należącą do Gminy Miasto T. działką nr [...]. Zatem obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, nie obejmuje działki odwołującej się, a co za tym idzie nie jest ona, w myśl art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, stroną postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy zaznaczył, że brak przymiotu strony odwołującej się potwierdził również organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...], które to stanowisko podtrzymał decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta Miasta T. z dnia [...], organ odwoławczy wskazał, iż są one bezprzedmiotowe, albowiem przedmiot odwołania stanowi decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...], a nie ostateczna decyzja z dnia [...].
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze na powyższą decyzję, A. D. wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] oraz o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] udzielającej pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego łącznika lub – w przypadku niemożności stwierdzenia jej nieważności - o przekazanie tej sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi A. D. wyjaśniła, iż utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał zarządcy nieruchomości położonej przy ul. L. w T. zamurowanie samowolnie wykonanej furty transportowej. Od chwili wydania wskazanego nakazu, właścicielka nieruchomości przy ul. L. podjęła działania mające na celu nie tylko niedopuszczenie do wykonania prawomocnych decyzji nadzoru budowlanego, ale także wszczęła postępowania zmierzające do powiększenia samowolnie wykonanego otworu w ścianie granicznej w takim stopniu, by po rozebraniu łącznika ustanowić drogę transportową przez nieruchomość przy ul. L., umożliwiającą także wjazd samochodów na teren jej nieruchomości. Wynikiem tych działań jest ostateczna decyzja z dnia [...] udzielająca zezwolenia na rozbiórkę przedmiotowego łącznika, która umożliwia właścicielce nieruchomości przy ul. L. wielokrotne powiększenie samowolnie wykonanego otworu w ścianie granicznej, gdyż pozwolenie obejmuje także rozebranie tej części ściany, którą prawomocnymi decyzjami nadzoru budowlanego, nakazano przywrócić do stanu poprzedniego w związku z samowolnym wykonaniem w niej furty transportowej, przede wszystkim ze względu na znaczenie tej ściany jako skutecznej bariery chroniącej mieszkańców nieruchomości przy ul. L., a zwłaszcza skarżącą, przed negatywnymi skutkami prowadzonej na terenie nieruchomości przy ul. L. działalności. Skarżąca przy tym zaznaczyła, że brała udział, jako podmiot posiadający własny interes prawny, we wszystkich fazach procesu inwestycyjnego na nieruchomości przy ul. L., dotyczących zmian budowlanych na granicy z nieruchomością przy ul. L. Jej interes prawny wynikał, jako wskazała, przede wszystkim z oddziaływania tych zmian na jej warunki mieszkaniowe. Jedynie zaś w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej rozbiórki Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, jako zarządcy nieruchomości przy ul. L., oraz skarżąca zostali wyłączeni z możliwości uczestniczenia w nim, przez co uniemożliwiono im zaskarżenie w ustawowym terminie tej decyzji i w konsekwencji jej korektę. Wskazując, że organ administracyjny wydając decyzję w przedmiocie rozbiórki łącznika, nie uwzględnił innych ostatecznych decyzji uniemożliwiających wydanie tego aktu, a zwłaszcza w/w ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującej przywrócenie ściany granicznej do stanu poprzedniego, skarżąca zarzuciła niezbadanie całości materiału dowodowego istniejącego w chwili podejmowania decyzji w przedmiocie rozbiórki, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się zaś do argumentów organów obu instancji, iż obszar oddziaływania kwestionowanej inwestycji nie obejmuje działki nr [..] stanowiącej współwłasność odwołującej, gdyż działka na której przewidziano rozbiórkę łącznika bezpośrednio z nią nie graniczy, bowiem obie działki oddziela należąca do Gminy Miasto T. działka nr [...], skarżąca podkreśliła, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż w chwili wydania zaskarżonej decyzji, ściana graniczna przeznaczona do rozbiórki znajdowała się na terenie nieruchomości przy
ul. L. Ponadto zarzuciła, że organy obu instancji w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć w ogóle nie ustosunkowały się do kwestii wskazujących na nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego łącznika, a w szczególności nie wzięły pod uwagę okoliczności, że decyzja ta jest niewykonalna ze względu na nierozstrzygnięcie kwestii dotyczącej istnienia obiektu budowlanego przylegającego do ściany granicznej przeznaczonej do rozbiórki, usytuowanej na terenie nieruchomości przy ul. L.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Ponadto, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa i ocenia czy z uwagi na ich skutki, kwestionowany akt powinien być wyeliminowany z obrotu prawnego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, iż zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w ramach postępowania nadzwyczajnego, uregulowanego w przepisach art. 145 – 152 kpa, konstytuujących instytucję procesową wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Stanowi ono wyjątek od przewidzianej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych, zgodnie z którą decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne, dlatego też uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Ze względu na okoliczność, że przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Wojewody K. z dnia [..] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...], którą organ ten odmówił wznowienia na wniosek skarżącej postępowania administracyjnego zakończonego własną ostateczną decyzją z dnia [...] w przedmiocie rozbiórki łącznika, kontrola Sądu w rozpatrywanej sprawie sprowadzona została do oceny legalności uznania za niedopuszczalne wznowienia na wniosek skarżącej wskazanego postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie organy obu instancji uzasadniły odmowę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] okolicznością, iż skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wznowienia postępowania, w związku z czym nie mogła ona skutecznie zainicjować tegoż postępowania. Zdaniem organów orzekających w sprawie skoro skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...], z uwagi na okoliczność, że obszar oddziaływania kwestionowanej rozbiórki łącznika nie obejmuje działki stanowiącej jej współwłasność, oraz nie wykazała interesu prawnego uzasadniającego jej udział w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, należało wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania na żądanie skarżącej. Przedmiotowe rozstrzygnięcie wydane zostało w dniu [...], a więc po wydaniu przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] wznawiającego z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] Zatem w przedmiotowej sprawie wydane zostały dwa rozstrzygnięcia, tj. pierwsze wznawiające z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] (postanowienie z dnia [...]), drugie zaś odmawiające wznowienia na żądnie strony postępowania w tej sprawie (decyzja z dnia [...]).
Podkreślić należy, że w tej samej sprawie indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej (bądź postanowienia, gdy przepisy kpa tak stanowią – patrz. art. 104 kpa) przez właściwy organ administracji publicznej może toczyć się tylko jedno postępowanie administracyjne (art. 1 pkt 1 kpa). Tymczasem w niniejszym przypadku prowadzono niejako dwa postępowania zakończone dwoma odmiennymi rozstrzygnięciami, które dotyczyły tej samej sprawy administracyjnej, tj. sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] udzielającej pozwolenia na rozbiórkę łącznika zlokalizowanego pomiędzy budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym a oficyną, na terenie działki nr [...], położonej przy ul. L. w T. Należy w związku z tym wskazać, iż skoro w tej właśnie sprawie indywidualnej zostało już w dniu [...] wznowione z urzędu postępowanie administracyjne, a więc zaistniał stan sprawy w toku, organ administracyjny nie mógł następnie wydać w dniu [...] decyzji odmawiającej wznowienia na żądanie strony postępowania w tejże sprawie. Nie można bowiem wszczynać postępowania administracyjnego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami już się toczy (sprawa zawisła – lis pendens). Jeżeli więc organ nie chciał uznać A. D. za stronę we wznowionym już postępowaniu powinien był, z uwagi na brak możliwości prawnej wydania odrębnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, po prostu nie dopuszczać jej do czynności w nim oraz nie doręczać jej wydawanych w sprawie rozstrzygnięć. Natomiast w przeciwnym przypadku zobligowany był ją zawiadomić o toczącym się postępowaniu oraz następnie doręczać jej wydawane w sprawie rozstrzygnięcia. Skarżąca zaś, w obu wypadkach, miałaby prawo zaskarżać do organu II instancji oraz sądu owe rozstrzygnięcia, z tym że w pierwszej sytuacji, podstawą wniesionego środka zaskarżania byłaby okoliczność pozbawienia skarżącej udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Natomiast takie działanie organów jak w przedmiotowej sprawie, stanowi rażące naruszenie art. 1 pkt 1 kpa, art. 147 kpa i art. 151 § 1 kpa. Wydanie bowiem rozstrzygnięcia odmawiającego wznowienia postępowania, które zostało już wcześniej wznowione i które się w związku z tym toczy co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, ma charakter naruszenia prawa, które zawiera w sobie trzy elementy tj.:
- jest oczywiste, co oznacza, iż istnieje sprzeczność między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, czyli decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionym w powyższym przepisie prawnym, wbrew przesłankom określonym w przepisie,
- naruszony przepis może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, nie wymaga wykładni, nie jest ocenny (treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią, przepisu poprzez proste ich zestawienie z sobą),
- skutki wywołanie przez decyzję (dla strony oraz społeczne, gospodarcze) nie są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (wystąpienie tych skutków powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa).
Innymi słowy zaskarżone rozstrzygnięcie nie może się ostać w obrocie prawnym, albowiem zawiera w sobie wadę o tak dużym ciężarze gatunkowym (powadzenie dwóch postępowań i wydanie dwóch rozstrzygnięć w jednej sprawie administracyjnej), która powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Niezależnie od poczynionych uwag, obligujących Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, należy dodatkowo wskazać, iż nawet w sytuacji gdyby przed wydaniem tegoż aktu administracyjnego odmawiającego wznowienia postępowania, nie zostało już wcześniej wznowione postępowanie w tej samej sprawie, to i tak zaskarżony akt nie mógłby się ostać, z uwagi na naruszenie przez organ administracyjny decyzją z dnia [...] art. 149 § 2 w związku z art. 145 § pkt 4 kpa i w związku z art. 151 § 1 pkt 1 kpa.
W świetle treści art. 149 § 2 kpa ocena, czy zachodzą podstawy wznowienia postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w toku wznowionego już postępowania, a zatem przesłanki odmowy wznowienia postępowania nie może stanowić negatywny wynik ustaleń co do podstaw wznowienia.
Wystarczy więc zatem, by w żądaniu wznowienia wskazana została któraś spośród przyczyn wznowienia wyszczególnionych w art. 145 § 1 kpa, a organ zobliogawany będzie do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. W przedmiotowej sprawie żądanie wznowienia postępowania oparte zostało m.in. na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), a organy orzekając w sprawie w oparciu o tę właśnie przesłankę odmówiły wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], stwierdzając, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją w przedmiocie rozbiórki łącznika i nie wykazała interesu prawnego uzasadniającego jej udział w charakterze strony w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania. Należy wskazać, że w sytuacji oparcia żądania skarżącej na wymienionej przesłance wznowienia, wyłączona została możliwość dokonywania oceny jej legitymacji do wystąpienia o wznowienie (czyli badania dopuszczalności wznowienia z przyczyn podmiotowych), bowiem w tym jedynym właśnie przypadku, jeśli chodzi o całość przesłanek wyszczególnionych w art. 145 § 1 kpa, badanie, czy dany podmiot jest stroną staje się równocześnie elementem badania, czy ta przesłanka wznowienia rzeczywiście wystąpiła, a czynność ta, jak wyżej wskazano, może być dokonana dopiero po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie. Zauważyć bowiem należy, że badanie, czy w przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawa do wznowienia faktycznie zaistniała, musi obejmować zarówno ustalenie, czy podmiot zgłaszający żądanie jest stroną (czy uznawany był za stronę w poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej postępowaniu, a jeśli nie, to czy może wskazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa), jak i ustalenie czy istotnie nie uczestniczył on w całym postępowaniu lub konkretnych dokonanych w jego toku czynnościach i to bez jego winy (na skutek braku zawiadamiania przez organ o tych czynnościach).
Zatem odmowa wznowienia postępowania w przedmiocie rozbiórki decyzją z dnia [...], na skutek negatywnej oceny legitymacji skarżącej do wystąpienia z żądaniem wznowienia w sytuacji oparcia tegoż żądania na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, byłaby także, gdyby postępowanie już wcześniej nie było wznowione, sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami - 149 § 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, (badanie legitymacji skarżącej jako strony mogłoby nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania), co uzasadniałoby uchylenie przez Sąd decyzji obydwu instancji.
Ze względu jednak na okoliczność, że wskazane w pierwszej części uzasadnienia naruszenie prawa ma charakter rażący, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 135 ppsa orzeczono o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...].
Mając na uwadze przedmiot zaskarżenia oraz treść skargi stwierdzić należy, że nie mogą być skuteczne podnoszone w niej zarzuty dotyczące przebiegu wznowionego postępowania oraz wadliwości wydanego pozwolenia na rozbiórkę łącznika, którym to zarzutom poświęcona jest znaczna część skargi. Także organ odwoławczy nie musiał do nich w uzasadnieniu decyzji się ustosunkowywać skoro uznał, iż pochodzą od podmiotu, który nie może brać udziału we wznowionym z urzędu postępowaniu.
Niemniej obecnie, przed przystąpieniem do kontynuowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wznowionego z urzędu postępowania (vide art. 149 § 2 kpa – część końcowa) organ obligowany jest ponownie ocenić legitymację skarżącej do udziału w charakterze strony w tymże postępowaniu, uwzględniając podnoszone przez nią mające znaczenie w tej kwestii okoliczności oraz czyniąc to w aspekcie art. 28 kpa, bowiem ograniczenie kręgu stron postępowania do właścicieli, wieczystych użytkowników lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu dotyczy, jak to wynika ze szczególnego przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), wyłącznie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a nie w przedmiocie rozbiórki. Wskazać w tym miejscu należy, że w sytuacji objęcia nieruchomości przy ul. L. Wspólnotą Mieszkaniową, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, niezależnie od reprezentującego wspólnotę zarządcę, stroną postępowania może być właściciel konkretnego lokalu w budynku tylko wówczas, gdy wykaże naruszenie własnego interesu prawnego w rozumieniu ww. art. 28 kpa. Dokonując powyższej oceny organ winien mieć na uwadze, że zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz oficjalności ciąży na nim obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do zajęcia w tym zakresie prawidłowego stanowiska, a więc również obowiązek, w razie potrzeby, przeprowadzenia dowodów z urzędu.
Nadmienić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądowym przyjęto, iż podstawą wyprowadzenia interesu prawnego stanowiącego atrybut strony mogą być również przepisy Kodeksu cywilnego, jeśli powiązane są z przepisami materialnego prawa administracyjnego.
W razie przyznania skarżącej statusu strony postępowania, rzeczą organu będzie ponowienie dokonanych we wznowionym z urzędu postępowaniu bez jej udziału czynności dowodowych oraz rozpoznanie podnoszonych przez nią w odniesieniu do decyzji o rozbiórce zarzutów merytorycznych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło