II SA/Bd 1080/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący A. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. We wniosku strona skarżąca wskazała, iż zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem pracującym "na siebie" (k.42). Jako dochód wskazał emerytury przysługujące jemu i żonie w łącznej kwocie [...] zł. Skarżący wskazał także, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 (k. 41). Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności ani papierów wartościowych. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzając, iż sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych, podkreślając, że skarżący nie podał wysokości dochodów syna. Od powyższego postanowienia skarżący złożył w dniu 24 lutego 2010 r. sprzeciw, podnosząc, iż na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania wydaje [...] zł zaś na leki około [...] zł. Wskazał ponadto, syn jest samodzielny, pracuje na swoje utrzymanie, wobec czego jego dochód nie ma znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organy w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Korzystanie z ustawowego zwolnienia od kosztów postępowania czyni tym samym bezprzedmiotowy wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania odnośnie tej części wniosku. Wobec tego pozostaje do rozpoznania wniosek o ustanowienie radcy prawnego, ze względu na powyższe częściowe umorzenie postępowania należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Instytucja przyznania prawa pomocy jest wyjątkiem od wskazanej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia pełnych kosztów postępowania przez stronę, jako taka powinna więc być interpretowana ściśle. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z dosłownego zatem brzmienia tego przepisu wynika, że to strona (a nie Sąd) jest zobowiązana wykazać, iż znajduje się w takiej sytuacji, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie przedstawił takich informacji, które pozwalałby Sądowi dokonać oceny, czy powyższa okoliczność zaistniała. Aby dokonać owej oceny, Sąd winien posiadać pełną wiedzę zarówno o dochodach jak i o wydatkach skarżącego i członków jego rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Dopiero porównanie tych dwóch (odpowiednio wykazanych) informacji pozwala na ewentualną ocenę, że wydatki skarżącego i jego rodziny w pełni lub w znacznej części pochłaniają jego dochody. Skarżący wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje on, jego żona oraz syn. W takiej sytuacji – wbrew twierdzeniu skarżącego – dochód syna jest istotny. Pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym oznacza, że wszyscy członkowie tegoż gospodarstwa wspólnie gospodarują uzyskiwanymi dochodami i wspólnie ponoszą koszty utrzymania. Przekłada się to na możliwość uzyskania takiej nadwyżki dochodów nad wydatkami, która pozwala pokrywać koszty profesjonalnej pomocy prawnej świadczonej przez radcę prawnego. W rezultacie braku odpowiedniego wykazania przez skarżącego – poprzez określenie dochodów pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym syna, w jakiej znajduje się sytuacji, Sąd nie jest w stanie ocenić, czy wymaga on wsparcia ze strony Skarbu Państwa w celu realizacji jego prawa do sądu. Z tego względu należało orzec jak w punkcie 2 sentencji.