II SA/Bd 1080/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-02-20
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody uchylająca decyzję Starosty i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 2 KPA, była prawidłowa, mimo że inwestor wniósł sprzeciw (błędnie nazwany skargą) po terminie, ale z powodu błędnego pouczenia organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzeciw, mimo że wniesiony po terminie, powinien zostać rozpoznany ze względu na błędne pouczenie organu o terminie i rodzaju środka zaskarżenia, zgodnie z art. 112 KPA. Niemniej jednak, sam sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ decyzja Wojewody o uchyleniu decyzji Starosty i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa. Wojewoda zasadnie wskazał na naruszenie § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez projektowany budynek gospodarczy, którego wymiary (długość 7m, wysokość 3,30m) przekraczały dopuszczalne normy (długość poniżej 5,5m, wysokość poniżej 3m) dla budynków sytuowanych przy granicy działki.Stan faktyczny
K. N. uzyskał od Starosty pozwolenie na budowę budynku gospodarczego i rozbiórkę istniejącego. Sąsiedzi (A. W., J. W., R. W.) odwołali się od tej decyzji, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że projektowany budynek narusza § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a jego wymiary przekraczają dopuszczalne normy. K. N. wniósł sprzeciw (nazwany skargą) do WSA, kwestionując decyzję Wojewody. WSA rozpoznał sprzeciw, uwzględniając błędne pouczenie organu o terminie i rodzaju środka zaskarżenia, ale oddalił sprzeciw, uznając decyzję Wojewody za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddala sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 roku sprawy ze sprzeciwu K. N. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw.
II SA/Bd 1080/17
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. W., J. W. i R. W. od decyzji Nr [...] Starosty A. z [...] maja 2017 r. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego i rozbiórkę istniejącego budynku gospodarczego przy ul. C. w A., działka nr [...] karta mapy [...], obręb m. A., uchylił decyzję Starosty A. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
K. N. wniósł do Starosty A. o pozwolenie na budowę i rozbiórkę budynku gospodarczego przy ul. C. w A. na działce nr [...], karta mapy [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Starosta A. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. N. pozwolenia na budowę i rozbiórkę budynku gospodarczego.
Odwołanie od tej decyzji złożyli A. W., J. W. i R. W., wnosząc o uchylenie decyzji w całości wskazując, że lokalizacja zamierzonego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż 3m od granicy sąsiednich działek może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Wskazali nadto, że decyzja została wydana bez uwzględnienia ich sprzeciwu z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wyłączenie zaś ze stron postępowania właścicieli lub następców prawnych działki nr [...] karta mapy [...] było niezgodne z prawem.
Zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty A. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja Starosty została wydana m.in. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane. Starosta wydał ją mimo sprzeciwu stron postępowania: A. W., J. W. i R. W. Organ wskazał, że dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja Burmistrza Miasta A. z [...] lutego 2015 r. znak [...] o warunkach zabudowy, która stała się ostateczna [...] kwietnia 2016 r. W decyzji tej wskazano, że teren inwestycji znajduje się w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej oraz określono, że budynek gospodarczy może zostać usytuowany bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] oraz w odległości 1,5m od granicy z działką nr [...].
W ocenie organu odwoławczego, decyzja Starosty z [...] maja 2017 r. została wydana z naruszeniem § 12 ust. 3 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), stanowiącym, że: "w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych". Organ powołał uchwałę NSA z 27 lutego 2017 r., zgodnie z którą "możliwość sytuowania budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy lub w odległości 1,5m od granicy na podstawie decyzji o warunkach zabudowy (§ 12 ust. 2 rozporządzenia) nie wyłącza obowiązku stosowania § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia". Jeżeli zatem inwestor planuje zlokalizować budynek gospodarczy bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] i 1,5m od granicy z działką nr [...] to wymiary tego budynku nie mogą przekraczać tych określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie budynek gospodarczy ma wymiary: długość 7m, szerokość 5,4m, co narusza ww. przepis rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zrealizowanie inwestycji o wymiarach określonych w projekcie budowlanym i w lokalizacji przedstawionej w projekcie zagospodarowania terenu będzie możliwe dopiero po uzyskaniu odstępstwa, o którym mowa w art. 9 ustawy Prawo budowlane. W przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy dopuszczono sytuowanie budynku gospodarczego w zabudowie jednorodzinnej, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, bezpośrednio przy tej granicy lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od niej, to konieczne jest spełnienie również warunków określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 powołanego rozporządzenia.
Zdaniem organu odwoławczego naruszono także art. 8 i 10 k.p.a.
Organ pouczył strony, że decyzja może zostać zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w terminie 30 dni od daty jej otrzymania. Wskazał, że skargę wnosi się za pośrednictwem Wojewody [...].
Sprzeciw od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. (nazwany przez stronę skargą) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. N. wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazał nadto, że organ odwoławczy dowolnie interpretuje załączone dokumenty oraz przepisy prawa materialnego, co wywiera istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W ocenie wnoszącego sprzeciw, o sposobie zagospodarowania swojej nieruchomości decyduje wyłącznie inwestor, a za zgodność zastosowanych w projekcie budowlanym rozwiązań z właściwymi przepisami i normami oraz zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant, a organy nie są uprawnione do badania celowości zamierzenia, jak i oceny zakłócenia stosunków sąsiedzkich oraz nie mogą nakładać na inwestora dodatkowych obowiązków, które nie wynikają z przepisów prawa. Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może sięgać tak daleko, aby całkowicie ograniczyć uprawnienia inwestora i unicestwić jego prawo do zabudowy nieruchomości, o ile wykonując takie uprawnienie, nie narusza obowiązującego prawa.
W odpowiedzi na sprzeciw (nazwanej przez organ odpowiedzią na skargę) organ wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona do porządku prawnego w dniu 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 7 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw i w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po 1 czerwca 2017 r.
Zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że od decyzji Wojewody [...] będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przysługiwał sprzeciw, o którym mowa w Dziale III Rozdziale 3a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie jak błędnie pouczył organ – skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sprzeciw powinien zostać złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 p.p.s.a.
O właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 18 ustawy nowelizującej weszła ona w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym mają zastosowanie wyłącznie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W związku z powyższym od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. [...] przysługiwał sprzeciw.
Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została doręczona skarżącemu [...] lipca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy), stąd termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji upływał [...] sierpnia 2017 r. Sprzeciw od decyzji (zatytułowany "skarga") został sporządzony w dniu [...] sierpnia 2017 r. i wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2017 r., a więc po upływie terminu. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i 30 dniowym terminie do jej wniesienia. Dlatego też Sąd powyższą okoliczność wziął pod uwagę z uwagi na treść art. 112 k.p.a., który stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621).
Skład Sądu podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1326/17, że skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. NSA w powyższym postanowieniu stwierdził, że wprawdzie w art. 112 k.p.a. ustawodawca nie wskazał sprzeciwu, jednak zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej stosuje się nowe przepisy.
W niniejszej sprawie zarówno doręczenie zaskarżonej decyzji, jak i wniesienie sprzeciwu nastąpiło już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Tym samym, zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie ustawa p.p.s.a. w jej aktualnym brzmieniu.
Wobec powyższego przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie był sprzeciw od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...], wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozpoznając wniesiony w niniejszej sprawie sprzeciw od decyzji organu II instancji Sąd uznał, że sprzeciw ten nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z powyższego przepisu. Zastosowany przez organ odwoławczy przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, skutkującej przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przy tego rodzaju decyzji kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ II instancji rozpoznając odwołanie prawidłowo zastosował powyższą normę prawną. Według tej regulacji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek dochowania zasady dwuinstancyjności postępowania oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. W tym miejscu podkreślić trzeba, że zasadą jest, iż organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Zastosowanie tej zasady możliwe jest jednak tylko wówczas, gdy materiał dowodowy jest kompletny i umożliwia dokonanie subsumcji ustaleń faktycznych pod daną normę prawną. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest wskazane wyżej, a wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej, gdy konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Treść art. 138 § 2 k.p.a. winna być bowiem odczytywana w połączeniu z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Postępowanie takie może mieć tylko charakter uzupełniający. Zwrócić też trzeba uwagę, że użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Art. 138 § 2 k.p.a. oparty został zatem na kryterium nienaruszalności zasady dwuinstancyjności. Chodzi tutaj o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji.
W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Organ odwoławczy, który z istoty rzeczy nie przeprowadza własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ I instancji materiału zupełnie inne wnioski niż organ I instancji, zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", opubl. ZNSA rok VII nr 4 (37)/2011).
W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 1496/02, Monitor Prawniczy 2004/2/60; z 2 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA 632/99; z 27 października 1999 r. sygn. akt I SA 2127/98).
W rozpatrywanym przypadku rozumowanie organu odwoławczego jest prawidłowe.
Istota problemu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do tego, że mimo, iż projektowany budynek gospodarczy ma powstać w miejscu istniejącego obiektu gospodarczego, który ma zostać rozebrany, to będzie miał on inne parametry techniczne. Niewystarczające jest podobieństwo tych parametrów i zbliżone wymiary.
Na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Skoro tak, to należy mieć na uwadze, że przedłożony projekt budowlany potwierdza w zakresie danych technicznych, że budynek, który ma powstać, będzie miał powierzchnię zabudowy 37,80 m2, powierzchnię użytkową 32,10 m2, kubaturę 98,30 m3, długość/szerokość/wysokość 7/5,40/3,30 m. Natomiast budynek przewidziany do rozbiórki jest mniejszy, ponieważ posiada według opisu technicznego do projektu budowlanego następujące parametry: powierzchnia zabudowy 22 m2, powierzchnia użytkowa 18,1 m2, kubatura 56,3 m3, długość/szerokość/wysokość 6/3,66/2,95 m.
W tych okolicznościach bezsporne jest, że projektowany budynek gospodarczy będzie miał inne, większe parametry od budynku istniejącego przewidzianego do rozbiórki. Nie ma znaczenia, że nowy obiekt powstanie w tym samym miejscu co poprzednio istniejący i będzie oddziaływał w podobny sposób na istniejącą zabudowę. Należy podkreślić, że zmiana powierzchni zabudowy kubatury i parametrów użytkowych skutkuje tym, że powstanie nowy obiekt, a nie odbudowa rozebranego budynku.
Natomiast istota problemu sprowadza się do tego, że realizacja nowoprojektowanego obiektu pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422) w zakresie zachowania odległości od granicy działek sąsiednich. Zgodnie § 12 ww. rozporządzenia:
"1. Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
3. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m;
2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;
3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych;
4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.
4. Usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
5. Odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż:
1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa;
2) 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej.
6. Budynek inwentarski lub budynek gospodarczy, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, nie może być sytuowany ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej, lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.
7. Odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się."
Stan faktyczny przedmiotowej sprawy potwierdza, że zamiarem inwestora w oparciu o złożony projekt budowlany jest realizacja obiektu budowlanego - budynku gospodarczego, którego usytuowanie z uwagi na odległość 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych przy granicy z sąsiednią działką budowlaną powinno spełniać parametry określone w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia – budynek gospodarczy projektowany powinien mieć parametry o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m.
Przedłożony opis techniczny do projektu budowlanego (str. 3) potwierdza, że obiekt ten będzie miał wymiary o długości 7 m i wysokości 3,30 m. Ewidentnie te wymiary pozostają w sprzeczności z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 1-2b.
W przypadku niezgodności projektu budowlanego z warunkami technicznymi art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego przewiduje tryb postępowania przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, który wiąże się z uzyskaniem zgody na odstępstwa. W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo (ust. 2).
W przedmiotowej sprawie, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie uzyskał upoważnienia ministra do udzielenia zgody na odstępstwa. Minister Infrastruktury i Budownictwa w piśmie z [...] grudnia 2016 r. odpowiadając na wniosek Starosty A. złożony na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie inwestycji polegającej na wykonaniu projektowanej budowie budynku gospodarczego na działce budowlanej numer ewidencyjny [...] w A. przy ulicy C., ścian bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną numer ewidencyjny [...] i w odległości od 1,50 m do 2,2 od granicy z sąsiednią działką budowlaną numer ewidencyjny [...], odmówił udzielenia upoważnienia Staroście A. w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo określone w przedmiotowym wniosku.
Pismo to jednak dotyczy innego postępowania, ponieważ dotyczy okresu sprzed złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę (wniosek [...] marca 2017 r.). Natomiast z art. 9 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wynika, że wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniosek powinien zawierać:
1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie - również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy;
2) szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa;
3) propozycje rozwiązań zamiennych;
4) pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską;
5) w zależności od potrzeb - pozytywną opinię innych zainteresowanych organów.
Mając na uwadze regulację zawartą w paragrafie 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy zgodzić się z organem odwoławczym, że planowana inwestycja w związku z koniecznością uzyskania zgody Ministra Infrastruktury Budownictwa na odstępstwa od przepisów nie mogła być na tym etapie postępowania zakończona decyzją o pozwoleniu na budowę.
Skład Sądu podziela podgląd wyrażony w tezie w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 27 lutego 2016 r. sygn. akt II OPS 3/16: "W przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczono sytuowanie budynku w zabudowie jednorodzinnej, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, bezpośrednio przy tej granicy, konieczne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422)". Zgodnie z art. 269 § 1, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu NSA, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Zwrot "jakikolwiek skład sądu administracyjnego" oznacza, że przewidziana w tym przepisie procedura może być podjęta zarówno przez skład orzekający NSA, jak i przez skład orzekający wojewódzkiego sądu administracyjnego [tak też A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Komentarz., s. 836; J.P. Tarno, Prawo (2012), s. 672, i WSA w Krakowie w wyroku z 13 stycznia 2010 r., I SA/Kr 1348/09]. Jest to więc jedyny przypadek, gdy z inicjatywą podjęcia uchwał z art. 15 § 1 pkt 2 i 3 może wystąpić skład orzekający wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 269 § 3, jeżeli skład jednej Izby NSA wyjaśniający zagadnienie prawne nie podziela stanowiska zajętego w uchwale innej Izby, przedstawia to zagadnienie do rozstrzygnięcia pełnemu składowi NSA.
W tych okolicznościach sprawy bez wpływu na jej wynik pozostają argumenty skarżącego o wiążącej mocy ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta nie zwalnia z obowiązku spełnienia warunków określonych w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151a § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji, oddalając sprzeciw określony jako skarga.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło