II SA/Bd 1083/05

Dnia 16 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant: Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 roku na rozprawie przy udziale Wandy Kłosowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy sprawy ze skargi Henryka S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za bezzasadne postanawia odrzucić skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] 2005r., na podstawie art. 37 § 2 w związku z art. 123 oraz 126 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej k.p.a.), po rozpoznaniu zażalenia Henryka S. uznało zażalenie za niezasadne. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Henryk S. złożył zażalenie na bezczynność Wójta Gminy G. (obecnie B.), w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruntach rolnych dz. Nr Ew. [...], stanowiących własność żalącego się, po wykopaniu przez w/w gminę 15 czerwca 2004 r. rowów melioracyjnych otwartych oraz wybudowanego przepustu drogowego. Odmawiając uwzględnienia tego wniosku Kolegium odwoławcze wskazało, że powołało w tej sprawie rzeczoznawcę z zakresu melioracji wodnych w celu stwierdzenia czy na gruntach stanowiących działki o nr Ew. [...] doszło do naruszenia stosunków wodnych i jak wynika z jego opinii, która nie budzi żadnych wątpliwości, wykonane prace nie naruszyły istniejących od lat stosunków wodnych należących do skarżącego. Kolegium odwoławcze stwierdziło też, że nie jest zasadny zarzut strony, iż nie uczestniczyła w wizji przeprowadzonej przez biegłego, albowiem o przeprowadzeniu przedmiotowego dowodu, żalący był powiadomiony postanowieniem z 24.02.2005 r., jak też o możliwości zapoznania się z treścią sporządzonej opinii. W skardze wniesionej do Sądu, Henryk S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Czynił zarzut dokonania przez organ błędnych ustaleń faktycznych co do stosunków wodnych, które nie dotyczą gruntów skarżącego, co wynika z bezkrytycznego przyjęcia opinii biegłego za prawidłową, gdy tymczasem powołuje się ona na niewłaściwe mapy ewidencyjne. Skarżący podnosił też zarzut naruszenia norm postępowania przez nie powiadomienie go o dacie i godzinie dokonania lustracji terenu przez rzeczoznawcę, skutkiem czego nie jest wiadomo gdzie i kiedy biegły dokonał tej lustracji, co miało wpływ na wynik postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasową argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dla właściwego rozpoznania przedmiotowej sprawy niezbędne jest wyjaśnienie, w jakim trybie organ wyższego stopnia rozpatruje zażalenie wniesione na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. oraz jaką formę przybiera stanowisko zajęte przez ten organ przy rozpatrywaniu omawianego zażalenia. Udzielając odpowiedzi na to pytanie, nie można pominąć podstawowej kwestii, że wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest jedynie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Ta podstawowa kwestia zatem ma istotne znaczenie zarówno dla oceny charakteru, jak i formy stanowiska, które ma zająć organ wyższego stopnia. Wreszcie nie powinno ulegać wątpliwości, że stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i nie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Z tego względu nie może przybrać formy decyzji administracyjnej (w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a.), skoro nie rozstrzyga merytorycznie sprawy z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 104 § 2 k.p.a. stanowi bowiem, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Z tych względów uzasadniony jest pogląd, że stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. powinno mieć formę postanowienia. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Jak już wskazano, zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania ani też nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Skoro tak, to możliwość skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przedmiotowe postanowienie byłaby możliwa w sytuacji, kiedy byłoby ono zaskarżalne. Trzeba jednak stwierdzić, że na postanowienie organu administracji wyznaczające w trybie art. 37 § 2 k.p.a. dodatkowy termin załatwienia sprawy nie służy zażalenie. Wynika to z faktu, iż z treści art. 141 § 1 k.p.a. wynika, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Jeśli przy tym dodać, że brak jest w kodeksie postępowania administracyjnego przepisu o dopuszczalności zaskarżenia tego postanowienia, oznacza to, iż stronie nie przysługuje prawo podważania tego stanowiska (postanowienia) w trybie procesowym. Jest to zrozumiałe, jeśli się zważy, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia strona może wnieść skargę na bezczynność organu (gdyż spełniła warunek formalny określony wart. 37 § 1 k.p.a.) i w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu może ewentualnie podważać stanowisko organu zajęte w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga na przedmiotowe postanowienie pomimo pouczenia organu o możliwości jej złożenia - jest niedopuszczalna. Dlatego też na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w/w ustawy, podlegała odrzuceniu.